344 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `cht`
- een gezicht van ouwe lappen (=een huilerig of lelijk gezicht)
- een grote lantaarn, een klein licht (=veel praat, maar weinig verstand)
- een kat komt altijd op z`n pootjes terecht (=ingewikkelde en vervelende dingen kunnen vanzelf weer voor elkaar komen)
- een kat komt altijd weer op zijn poten terecht. (=uiteindelijk komt het toch weer in orde.)
- een lang gezicht trekken/zetten (=laten merken dat men niet tevreden is)
- een lichtje opgaan bij iemand (=iets wordt duidelijk en helder)
- een luchtje happen (=even buiten gaan wandelen)
- een luchtje scheppen (=even buiten gaan wandelen)
- een oogje dichtdrukken/toeknijpen/luiken (=niet optreden tegen iets wat eigenlijk niet mag. Iets gedogen)
- een oude rat vindt licht een gat. (=ervaren mensen weten vaak een oplossing te vinden)
- een oude vogel is niet licht te vangen. (=ervaren mensen laten zich niet makkelijk foppen.)
- een paard met een zachte mond moet men met zachte toom besturen. (=zachtaardige mensen moet men niet streng behandelen)
- een slecht figuur slaan (=een slechte indruk maken)
- een stok achter de deur (=een dreigement om iets gedaan te krijgen)
- een tipje van de sluier oplichten (=een klein stukje van het onbekende onthullen)
- één uur van onbedachtzaamheid, kan maken dat men jaren schreit (=één moment van onvoorzichtigheid kan verschrikkelijke gevolgen hebben)
- een verschil van dag en nacht. (=een heel groot verschil.)
- een vos is niet licht met één strik te vangen. (=slimme mensen laten zich niet makkelijk foppen.)
- een vraagteken plaatsen achter (=in twijfel trekken)
- een vriendelijk gezicht brengt overal licht (=een vrolijk persoon weet vaak meer te bereiken dan een nors persoon)
- eendracht maakt macht (=wanneer mensen samenwerken kan men veel bereiken)
- er aan bekocht zijn (=een slechte koop doen)
- er een nachtje over willen slapen (=er eerst over na willen denken)
- er een punt achter zetten (=er voorgoed mee stoppen)
- er is geen vuiltje aan de lucht (=er is niets aan de hand)
- er lucht aan geven (=laten blijken)
- er lucht van krijgen (=iets in de gaten krijgen)
- er nachtwerk van maken (=laat opblijven)
- er schuilt iets achter (=er is meer aan de hand dan op het eerste gezicht lijkt.)
- er zit een luchtje aan (=het is niet juist, het klopt niet helemaal)
- er zouden geen achterklappers zijn waren er geen aanhoorders (=er wordt alleen geroddeld als er ook naar geluisterd wordt)
- erbij staan voor Jan met de korte achternaam (=geen zinvolle activiteit hebben)
- eten en drinken is geen beroep / ambacht. (=werken is noodzakelijk om te kunnen leven.)
- flink wat achter de knopen hebben (=veel gegeten en gedronken hebben)
- gedachten zijn tolvrij (=iedereen mag vrij denken wat diegene wil)
- geen bericht is goed bericht (=als je niet weet hoe het met iets of iemand gaat, kun je ervan uitgaan dat het goed gaat, zolang je geen slecht bericht ontvangt)
- geen groot licht zijn (=niet al te slim zijn)
- geen heil verwachten (=niets positiefs zien)
- geen kou aan de lucht (=geen gevaar)
- geen licht zonder schaduw (=tussen al het goeie zit altijd ook wel iets minder goeds)
- geen wolkje aan de lucht (=niets aan de hand - alles is prima in orde)
- geld dat stom is, maakt recht wat krom is (=mensen kunnen door financiële bevoordeling ertoe gebracht worden om onrecht toe te laten)
- genade voor recht laten gelden (=de straf kwijtschelden)
- gewicht hechten aan (=belang hechten aan)
- gewicht in de schaal leggen (=een wezenlijk deel bijdragen)
- gewogen en te licht bevonden (=na onderzoek afgekeurd zijn)
- grote pracht, weinig macht. (=je voordoen als een rijk man terwijl je arm bent)
- had je me gisteren gehuurd dan was ik vandaag je knecht geweest (=je moet zo niet commanderen - dat doe ik gewoon niet!)
- het achter de ellebogen hebben (=achterbaks; zonder zijn zelfzuchtige bedoelingen te laten zien)
- het achter de oren hebben (=niet zo dom zijn als men lijkt)
556 betekenissen bevatten `cht`
- je achter de oren krabben (=door een onverwachte, zorgelijke ontwikkeling tot nadenken gestemd zijn)
- niet door mensenhanden gebouwd (=door God of natuur tot stand gebracht)
- voorkomen is beter dan genezen (=door voorzichtig te zijn kun je problemen en ongelukken voorkomen)
- voorzichtigheid is de moeder van de porseleinkast (=door voorzichtig te zijn, gaan tere zaken langer mee)
- de ochtendstond/morgenstond heeft goud in de mond (=door vroeg te beginnen kan men meer werk verrichten)
- alleen een piepend wiel krijgt olie (=door zich opvallend te gedragen bekomt men aandacht)
- iets/iemand in de gaten hebben/krijgen (=doorkrijgen hoe dingen in elkaar steken of zicht houden op de situatie)
- zoet gedronken, zuur betaald. (=drankmisbruik kan veel schade aanrichten)
- een kwade dronk hebben (=dronken zijn en slecht geluimd)
- de oren wassen (=duchtig ervan langs geven, de waarheid zeggen)
- alles wat los en vast is (=echt alles)
- de kat uit de boom kijken (=een afwachtende houding aannemen)
- een eed met boter bezegeld. (=een belofte zonder echte intentie om de belofte na te komen)
- boeren en varkens worden knorrend vet (=een boer die klaagt heeft daar wellicht geen reden toe)
- een Uriasbrief (=een brief waarin een verschrikkelijk bericht staat)
- een Frans compliment. (=een compliment wat niet zo oprecht of positief is als het aanvankelijk leek)
- een hoofd als een boei krijgen (=een erg rode kleur krijgen in het gezicht, erg blozen)
- op je Pegasus stijgen (=een gedicht schrijven)
- een klein lek doet een groot schip zinken (=een geringe onachtzaamheid kan tot grote schade leiden)
- vechten tegen de bierkaai (=een gevecht aangaan dat al bij voorbaat verloren is)
- het juiste midden vinden (=een goed evenwicht vinden tussen twee tegengestelde aanpakken. Bijvoorbeeld, als het er om gaat hoeveel bevoegdheden de politie moet hebben om de rechtsstaat te handhaven)
- je in het hol van de leeuw wagen (=een groot risico nemen , rechtstreeks bij de vijand te rade gaan)
- alles op één kaart zetten (=een groot risico nemen door op slechts één kans te gokken)
- een pak van het hart (=een grote opluchting)
- een gezicht van ouwe lappen (=een huilerig of lelijk gezicht)
- een vogel voor de kat (=een hulpeloos slachtoffer, dat niet meer gered kan worden)
- één uur van onbedachtzaamheid, kan maken dat men jaren schreit (=één moment van onvoorzichtigheid kan verschrikkelijke gevolgen hebben)
- schone appels zijn ook wel zuur. (=een mooie vrouw is niet vanzelfsprekend een goede echtgenote)
- de nacht is een goede raadsman. (=een nachtje slapen is goed bij het nemen van beslissingen)
- het sop is de kool niet waard (=een onderwerp is te onbelangrijk om er aandacht aan te geven)
- het achtste wereldwonder (=een ongelooflijk prachtig iets)
- een tegenslag (=een onverwacht nadelig feit of voorval)
- als een donderslag bij heldere hemel (=een onverwachte gebeurtenis, die een grote schok teweeg brengt)
- nood doet zelfs oude vrouwen rennen (=een onverwachte situatie kan verrassende kwaliteiten naar boven brengen (vergelijkbaar met `angst geeft vleugels`))
- het hart op de goede plaats hebben (=een oprecht en menslievend karakter hebben)
- een onbekookt plan (hebben) (=een plan hebben waar niet goed over is nagedacht)
- de vierschaar spannen. (=een rechtzitting houden. (vierschaar = middeleeuws gerechtelijk bestuur))
- doekje voor het bloeden (=een schrale troost, of een ontoereikende, slechts symbolische maatregel)
- een hazenslaapje (=een slaap, die zo licht is, dat men bij `t minste geluid wakker wordt)
- donkere morgens mooie dagen. (=een slecht begin hoeft geen mislukking te zijn)
- slecht gemutst zijn (=een slecht humeur hebben)
- met het verkeerde been uit bed stappen (=een slecht humeur hebben)
- de muts stond hem scheef. (=een slecht humeur hebben)
- de muts zich verkeerd staan (=een slecht humeur hebben)
- veel wit in de ogen hebben (=een slechte aard hebben)
- het verkorven hebben (=een slechte beurt gemaakt hebben bij iemand)
- rosse buurt (=een slechte buurt (buurt met prostitutie))
- een harde knoest heeft een scherpe bijl nodig (=een slechte gewoonte is moeilijk te verdringen)
- een slecht figuur slaan (=een slechte indruk maken)
- er aan bekocht zijn (=een slechte koop doen)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
