439 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `ri`
- de breedste riemen worden uit andermans leer gesneden (=het is gemakkelijk met kwistige hand te beschikken over wat een ander toebehoort)
- de bui over laten drijven. (=niet reageren op een moeilijke situatie)
- de buikriem/broekriem aanhalen (=spaarzamer worden)
- de dans ontspringen (=niet in het onheil betrokken worden)
- de draad van Ariadne (=middel om klaarheid te scheppen in een ingewikkeld iets)
- de drager kan het beste zeggen waar de schoen wringt (=degene die een probleem heeft, kan de kern van dit probleem vaak het scherpste benoemen)
- de drie h s meegeven (=iemand (zo mogelijk definitief) wegsturen)
- de drie h s op de rug hebben (=vast zitten, niet weg kunnen komen)
- de gekken krijgen de beste kaarten (=het geluk is met de dommen)
- de gekken krijgen de kaart (=dwaze en onverstandige mensen krijgen hun gelijk of ze dat hebben of niet)
- de gelegenheid bij de haren grijpen (=de kans niet laten voorbijgaan)
- de groten rijden te paard en de kleinen hangen tussen hemel en aarde. (=de machtige lui leven op kosten van de gewone man)
- de hand over zijn hart strijken (=voor één keer toestaan)
- de handen vrij hebben (=tijd hebben om iets te doen)
- de haren ten berge (doen) rijzen (=ergens erg van (doen) schrikken)
- de haring braadt hier niet (=het gaat niet zoals het zou moeten)
- de haring braden om de hom of kuit (=iets opofferen om een kleinigheid)
- de haring hangt aan zijn eigen kieuwen (=men dient verantwoording te nemen voor de eigen daden)
- de haring over de kop varen (=het doel voorbijschieten)
- de haringvijver (=de Noordzee)
- de koning te rijk zijn. (=bijzonder gelukkig zijn)
- de kont tegen de krib gooien (=weerspannig zijn)
- de kriebel in zijn gat hebben (=niet kunnen stilzitten)
- de kurk waarop de zaak drijft (=de basis (steun) van het geheel)
- de lakense bril erbij opzetten (=bijzonder scherp toekijken)
- de maan met de handen willen grijpen (=het onmogelijke willen doen)
- de mast opkrijgen (=zich weten te redden)
- de paarden die de haver verdienen krijgen ze niet (=zij die het goede werk verrichten, krijgen niet altijd de beloning)
- de paarden die de haver verdienen, krijgen ze niet. (=verdienste blijft vaak onbeloond)
- de peer is nog niet rijp (=de zaak is nog niet in orde)
- de plooien glad strijken (=de ruzie bijleggen)
- de prins op het witte paard (=de man van je dromen)
- de prins spreken (=dronken zijn)
- de riem toehalen. (=minder eten.)
- de rijpste pruimen zijn geschud (=het belangrijkste werk is gedaan of grootste deel van de oogst is binnengehaald)
- de rijzende/opgaande zon aanbidden (=in de gunst trachten te komen van iemand die succesvol is)
- de ring van gyges hebben (=zich onzichtbaar kunnen maken)
- de rook kan het hangerijzer niet deren (=het heeft geen zin te proberen iets dat vast staat te veranderen)
- de schop krijgen (=ontslagen worden)
- de slappe lach hebben/krijgen (=niet kunnen stoppen met lachen)
- de sokken erin zetten (=hard weglopen)
- de spiering doet de kabeljauw afslaan (=veel slechte waar op de markt doet de prijzen van de goede waar dalen)
- de tering naar de nering zetten (=leven met de middelen die men heeft)
- de uitzondering bevestigt de regel (=overal zijn er uitzonderingen)
- de verzenen tegen de prikkels slaan (=zich verzetten tegen iets wat niet tegen te gaan is)
- de vlag strijken (=het opgeven)
- de vlag voor iemand strijken (=voor iemand onderdoen, zijn meerdere erkennen)
- de volle laag krijgen (=alles over zich heen krijgen)
- de vrucht der ervaring rijpt niet aan jonge takken (=de verstandigste opmerkingen komen van oudere mensen)
- de wereld is een pijp kaneel ieder likt eraan maar krijgt niet veel (=ieder krijgt een klein deeltje van wat de wereld te bieden heeft)
652 betekenissen bevatten `ri`
- april doet wat hij wil (=april geeft onvoorspelbaar weer)
- als de armoede binnenkomt vliegt de liefde het venster uit (=armoede betekent vaak het einde van vriendschappen en relaties)
- de paal door de oven steken (=bankroet gaan, zich te gronde richten)
- je bent om op te eten (met boter en suiker). (=beeldig, snoezig, hartveroverend, snoeperig.)
- aan elkaar gewaagd zijn (=beiden vrijwel evenwaardig zijn)
- elk heeft genoeg in eigen tuin te wieden. (=bekritiseer geen anderen als je zelf niet perfect bent)
- van je buik een afgod maken (=belang hechten aan lekker eten en drinken)
- wie hoog klimt kan laag vallen (=belangrijke zaken snel kwijt raken door kleine dingen)
- de toon aangeven (=bepalen welke richting het op gaat)
- boter bij de vis (=betaling bij de levering)
- beter van een stad dan van een dorp (=beter dat een rijke betaalt dan een arme)
- als jut voor de haakmand staan (=beteuterd, triest)
- er zijn geen rozen zonder doornen (=bij elk geluk is er ook verdriet)
- in februari klagen de boeren het minst. (=boeren klagen altijd maar februari heeft de minste dagen om in te klagen (grapje))
- door merg en been gaan/dringen/snijden (=buitengewoon kwetsend of doordringend zijn)
- daar heb je het gedonder in de glazen (=daar begint de miserie)
- dat gaat mijn pet te boven (=daar begrijp ik niets van)
- daar zijn de daken met vlaaien bedekt (=daar is men rijk / Daar heeft men overvloed)
- daar is een haartje in de boter (=daar is ruzie of wrijving)
- mijn verstand staat er bij stil (=dat begrijp ik helemaal niet)
- dat is Latijn voor mij (=dat begrijp ik niet)
- daar kan de schoorsteen niet van roken (=dat brengt niets op / men kan niet alleen van vriendelijke woorden leven)
- dat is geen geld (=dat is erg goedkoop als je ziet wat je ervoor krijgt)
- dat zet geen zoden aan de dijk (=dat is geen bijdrage van serieuze betekenis)
- dat gaat je niet in de kouwe/koude kleren zitten (=dat is heel ingrijpend. Daar ben je niet snel overheen (bijvoorbeeld een traumatische ervaring))
- dat zijn ze niet die `t Wilhelmus blazen (=dat zijn onze vrienden niet)
- iemands rechterhand zijn (=de belangrijkste assistent zijn)
- het beste paard van stal (=de belangrijkste persoon in het gezelschap)
- het sluit als een bus (=de beredenering klopt)
- aan de rand van het ravijn bloeien de mooiste bloemen (=de beste resultaten dragen tegelijkertijd de grootste risico`s)
- ketters wonen het dichtst bij de paus (=de beste vrienden van een machtig man zijn vaak zijn grootste vijanden)
- mastiek maken (=de dagelijkse schoonmaak verrichten)
- tussen de regels door lezen (=de diepere betekenis van een tekst begrijpen)
- het kastje bij het muurtje laten blijven (=de dingen niet gaan overdrijven)
- de rokende vlaswiek niet uitblussen (=de ijverigheid niet doven)
- je huiswerk maken (=de liefde bedrijven)
- de krenten uit de pap halen (=de meest aantrekkelijke gedeelten voor zichzelf bestemmen, bijvoorbeeld de meest interessante taken uit een omvangrijk werk)
- niet door de beugel kunnen (=de norm overschrijden van wat aanvaardbaar of behoorlijk is)
- er de wind onder hebben (=de schrik erin hebben zitten bij ondergeschikten)
- de zwartepiet krijgen (=de schuld krijgen)
- de wrijfpaal zijn (=de schuld krijgen (van alles))
- in de lift zitten (=de situatie waarin het zit wordt beter)
- in het krijt treden (=de strijd aanbinden)
- de degens kruisen (=de strijd aangaan)
- in het strijdperk treden (=de strijd aanvatten)
- de dans om het gouden kalf (=de strijd om rijk te worden)
- het krijt ruimen (=de strijd opgeven, weggaan)
- het moeras insturen (=de verkeerde richting op sturen)
- aan banden leggen (=de vrijheid beperken)
- overstag raken (=de wind van voren krijgen)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen