111 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `en al`
- kijken als een snoek op zolder (=zeer verbaasd zijn)
- kijken als Jonas in de walvis (=benauwd kijken)
- kijken alsof hij zijn laatste oortje versnoept heeft (=heel ongelukkig kijken)
- kijken alsof je een geest ziet (=verbaasd of geschrokken kijken.)
- komen als een dief in de nacht (=onverwacht komen)
- kunnen missen als kiespijn (=veel liever niet hebben)
- lachen als een boer die een hoefijzer vindt (=tevreden lachen)
- lachen als een boer met kiespijn (=lachen zonder echt blij te zijn)
- leven als een god in Frankrijk (=een aangenaam en zorgeloos leven hebben)
- leven als een oester (=geheel van de wereld afgezonderd leven)
- leven als een vis in het water (=totaal tevreden en onbekommerd leven)
- leven als vrienden en rekenen als vijanden (=vriendelijk met elkaar omgaan uit een soort van formaliteit maar eigenlijk helemaal niet zo op elkaar gesteld zijn)
- liefhebben als de appel van zijn oog (=erg veel van iemand houden)
- lopen als een kievit (=erg gemakkelijk en vlug lopen)
- lopen als een kip die haar ei niet kwijt kan (=onrustig heen en weer lopen)
- lopen als een muis in een meelton (=onrustig heen en weer lopen)
- luisteren als een vink (=erg gehoorzaam zijn)
- met iemand spelen als de kat met de muis (=iemand voor de gek houden)
- met zout komen als het ei op is (=te laat komen (met een oplossing))
- morgen als kaatje verjaart (=nooit , dat stel ik liever uit)
- naar water snakken als een vis (=hevig verlangen naar iets)
- nieuwe bezems vegen schoon, maar oude bezems kennen alle hoeken en gaten (=nieuwe medewerkers (of: nieuwe leiders) pakken de zaken grondig aan, maar oude medewerkers (of: oude leiders) weten hoe het moet op grond van ervaring)
- ongeluk komt zelden alleen (=een tegenslag wordt vaak gevolgd door nog meer problemen)
- op een kratje zitten als dat nodig is (=bereid zijn om je aan te passen aan minder luxe)
- op elkaar lijken als het ene ei op het andere (=goed op elkaar lijken)
- op elkaar lijken als twee druppels water (=precies op elkaar lijken)
- praten als Brugman (=gemakkelijk mensen kunnen overtuigen en vlot en boeiend kunnen vertellen)
- redeneren als een kip zonder kop (=erg dom redeneren)
- roken als een Turk/kalkoven/ketter (=erg veel roken)
- scheer de schapen als ze wol hebben (=niet tegen elke prijs voordeel willen nastreven)
- schreeuwen als een mager varken (=vreselijk schreeuwen)
- scoren alsof het warme broodjes zijn (=scoren alsof het helemaal niets is)
- slapen als een marmot/otter/roos (=erg vast en heerlijk slapen)
- spijt hebben als haren op zijn hoofd (=erg veel spijt hebben)
- staan kijken als lamme/verdomde Louis (=verlegen of beteuterd staan kijken)
- te vangen als een aal bij zijn staart (=moeilijk te vatten)
- trillen als een juffershondje (=van angst trillen)
- uitdrogen als een Harderwijker (=alsmaar vervelender worden)
- van God en alle mensen verlaten (=afgelegen; stil)
- van iets zoveel verstand hebben als een koe van saffraan eten (=ergens geen verstand van hebben)
- verrijzen als paddenstoelen na een regenachtige dag (=plots tevoorschijn komen)
- vloeken als een bootwerker/kartouw/ketellapper/ketter (=onbeheerst vloeken)
- vorderen als een luis op een teerton (=erg moeizaam opschieten)
- werken als een molenpaard (=hard werken)
- werken als een paard (=zeer hard werken)
- werken als een paard. (=hard werken)
- werken als een rode lap op een stier (=onmiddellijk erg kwaad maken)
- zich gedragen als een baars (=zeer onhandig zijn)
- zinken als een baksteen (=direct zinken (niet kunnen zwemmen))
- zitten als een kikker op een kluitje (=zonder enige bewegingsruimte)
88 betekenissen bevatten `en al`
- het is een slechte muis die maar een hol heeft (=je doet er best aan een alternatieve oplossing achter de hand te hebben)
- het laatste hemd heeft geen zakken (=je kunt niets meenemen als je dood gaat (laatste hemd = doodshemd))
- hooi als de zon schijnt (=je moet de gelegenheid gebruiken als die zich voordoet)
- `t Mag vloeien, `t mag ebben. Die niet waagt zal `t niet hebben (=je moet niet denken als je niets onderneemt dat ze het dan bij je thuis komen bezorgen)
- de boer op de bok liet de teugels vieren, het paard kende zelf de weg wel. (=je moet niet doen alsof je de beste bent, iemand anders weet ook wel wat)
- grote pronker, kale jonker. (=je voordoen als een rijk man terwijl je arm bent)
- grote pracht, weinig macht. (=je voordoen als een rijk man terwijl je arm bent)
- met de nachtschuit komen (=laat komen / iets vertellen dat iedereen al weet)
- al is de leugen nog zo snel de waarheid achterhaalt haar wel (=leugens komen altijd uit)
- over de doden niets dan goeds (=men ziet kwaadspreken over overledenen als iets heel onbeleefd, er mag niet gespot worden met de dood)
- onder een staand zeiltje is het goed roeien (=met een klein vast inkomen, verdient men al gauw genoeg voor de kost)
- praatjes vullen geen gaatjes (=met praten alleen komt men er niet, er moet ook wat gedaan worden)
- met een goed geloof en een kurken ziel drijft men de zee over (=met vertrouwen en optimisme kan men alles aan)
- de vermoorde onschuld spelen (=net doen alsof je van niets weet)
- het ene ongeluk kan niet op het andere wachten. (=ongeluk komt zelden alleen)
- het ene ongeluk roept het ander. (=ongeluk komt zelden alleen)
- leer om leer zijn (=op gelijke manier straffen als de maner waarop iemand in de fout gegaan is)
- in het gareel lopen (ook: in de pas lopen) (=precies zo doen als de anderen)
- scoren alsof het warme broodjes zijn (=scoren alsof het helemaal niets is)
- als een marmot (=slapen als een marmot : diep, rustig)
- de één mag een paard stelen, de ander mag niet over het hek kijken. (=sommigen mogen alles, anderen mogen niets)
- als een blinde over de kleuren oordelen (=spreken alsof men een kenner is, over iets waar men niets van weet)
- uit vuile lepels eten (=staat U te wachten als het slecht afloopt)
- tegen de stroom is het kwaad roeien / zwemmen (=tegen algemene opvattingen kan men zich moeilijk verzetten)
- in de contramine zijn (=tegen alles in gaan of altijd iets anders willen dan anderen)
- met andermans kalf ploegen (=terwijl je de hulp van een ander gebruikt, doen alsof je het zelf alleen gedaan hebt)
- geen licht zonder schaduw (=tussen al het goeie zit altijd ook wel iets minder goeds)
- geen koren zonder kaf (=tussen al het goeie zit altijd ook wel iets minder goeds)
- heden in hoogheid verheven morgen onder de aarde (=vandaag nog heel belangrijk, maar morgen misschien al dood)
- veel beloven en weinig geven, doet de gek in vreugde leven (=veel mensen zijn al blij met een belofte en geloven alles)
- de aftocht blazen (=vertrekken als de situatie bedreigend of te moeilijk wordt)
- als een luis op een teerton (=vorderen als een luis op een teerton: niet opschieten)
- naar de bekende weg vragen (=vragen naar hetgeen men al weet / Overbodig handelen)
- iemands doopceel lichten (=zeer uitgebreid vertellen/uitzoeken wie iemand is en wat die in het verleden allemaal gedaan heeft)
- de hakken in het zand zetten (=zich opstellen als felle tegenstander van een voorstel of ontwikkeling, zonder de bereidheid te zoeken naar positieve aspecten of naar compromissen)
- onder valse vlag varen (=zich voordoen als een ander of zich anders voordoen)
- je kaars aan twee kanten branden (=zijn krachten of mogelijkheden al te vroeg verspillen)
- naar zijn meug eten (=zoveel eten als men lust)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen