229 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `IL`
- een koperen bruILoft (=een 12½-jarig huwelijk)
- een leugentje om bestwIL (=een leugen met een goede bedoeling)
- een oog in het zeIL houden (=in de gaten houden)
- een oogje in het zeIL houden (=alert zijn)
- een paard dat stormt en een meisje dat wIL trouwen zijn niet tegen te houwen. (=niet tot iets anders te bewegen)
- een pILaarbijter (=een zeer schijnheilig / hypocriet persoon)
- een reef in het zeIL doen (=besnoeien in de uitgaven, bezuinigen)
- een roze brIL op hebben (=verliefd op iemand zijn en hierdoor zijn/haar mindere kanten niet zien)
- een stILle in den lande zijn (=iemand die erg stil en ingetogen is of iemand die zich bijna nooit ergens mee bemoeit)
- een uIL vangen (=een grote strop hebben)
- een uIL zijn (=een dwaas zijn, een stomkop zijn)
- een uILtje knappen (=een dutje doen (zogenaamd een vlinder vangen))
- een verschIL van dag en nacht. (=een heel groot verschil.)
- een wILd haar in de neus hebben (=onbezonnen en wild zijn)
- een zILveren dak op het huis hebben (=wonen in een huis dat gebouwd is met geleend geld)
- eerste viool wILlen spelen (=de meest prominente taak willen vervullen, bijvoorbeeld als leider of woordvoerder van de groep)
- elk meent zijn uIL een valk te zijn (=ieder denkt het beste over de eigen prestaties)
- elk ziet door zijn eigen brIL (=ieder ziet het op zijn eigen manier)
- elke medaILle heeft een keerzijde (=iets van twee kanten bekijken, aan iedere zaak zitten twee kanten, vaak een positieve en minder positieve kant)
- er een nachtje over wILlen slapen (=er eerst over na willen denken)
- er een vuILe pijp aan roken (=er veel nadeel van ondervinden)
- er ei of kuiken van wILlen hebben. (=alles willen weten)
- er geen heIL in zien (=er geen voordeel in zien)
- er geen peIL op kunnen trekken (=er niet van op aan kunnen)
- er geen woorden aan vuILmaken (=er niets eens over spreken)
- er haring of kuit van wILlen hebben (=precies willen weten hoe het in elkaar steekt)
- er is geen land met hem te bezeILen (=je kan met hem niets aanvangen, omdat hij niet wil meewerken)
- er is geen vuILtje aan de lucht (=er is niets aan de hand)
- er schuILt een addertje onder het gras (=er is een verborgen risico in het spel)
- er schuILt iets achter (=er is meer aan de hand dan op het eerste gezicht lijkt.)
- er zijn mond niet aan vuIL maken (=er niets over willen zeggen)
- er zijn pink wel voor wILlen geven (=iets heel graag willen hebben)
- ergens verzeILd raken (=ergens onbedoeld terechtkomen)
- famILie van Adamswege. (=verre familie.)
- geen heIL verwachten (=niets positiefs zien)
- geen heILige zo klein of hij wIL zijn kaarsje hebben. (=mensen vertellen graag wat voor goeds ze hebben gedaan)
- geen zo kleine sant of hij wIL zijn kaars hebben (=ook de mindere machten moet men gunstig stemmen)
- gouden appels op zILveren schalen (=iets is erg prachtig/goed/verstandig (verwoord))
- haar wIL is wet (=als wat zij wil niet gebeurt, dan ontstaan er grote conflicten)
- haring of kuit ergens van wILlen hebben (=hij wil iets zeker weten of uitgezocht zien)
- het doel heILigt de middelen (=alle middelen zijn toegelaten, zolang het doel maar bereikt wordt)
- het dunkt elke uIL dat zijn jong een valke is. (=iedereen is trots op zijn kinderen)
- het ei wIL wijzer zijn dan de kip (=kinderen willen wijzer zijn dan de ouders)
- het fijne ervan wILlen weten (=willen weten wat er precies aan de hand is)
- het heILig kruis achterna geven (=hopen dat iets of iemand nooit meer terugkomt)
- het huILen staat hem nader dan het lachen (=hij ziet er vooral de trieste kant van)
- het is bij de (wILde) beesten af (=het is verschrikkelijk; het is schandalig)
- het is een slechte bruILoft waar maar één bruid is. (=op bruiloften worden vaak nieuwe relaties gevormd)
- het is er zo veILig als vlees in een hondenkot (=het is er volkomen onveilig)
- het is hollen of stILstaan (=van het ene uiterste in het andere belanden)
354 betekenissen bevatten `IL`
- geen zorgen voor morgen, elke dag heeft genoeg aan zijn eigen kwaad (=de moeILijkheden van vandaag zijn genoeg om je zorgen over te maken)
- andermans boeken zijn duister te lezen (=de toestand of bedoelingen van een ander zijn moeILijk in te schatten)
- lector benevolente (=de welwILlende lezer)
- mundus vult decipi (=de wereld wIL bedrogen worden)
- kreupel wil altijd voordansen (=de zwaksten wILlen het hoge woord hebben)
- tussen die twee was er geen chemie (=die twee mensen hadden te veel karakterverschILlen om goed te kunnen samenwerken)
- een harde noot kraken (=dingen bespreken die moeILijk liggen, een moeILijk karwei doen)
- wie schrijft, die blijft. (=documenteer alles goed voor je eigen bestwIL)
- het rijk alleen hebben (=doen en laten wat je wIL)
- de bezem uitsteken (=doen en laten wat men wIL als de baas of leidinggevende er niet is)
- door de bomen het bos niet meer zien (=door alle detaILs het overzicht verliezen)
- een zware pijp roken (=door eigen schuld in moeILijkheden komen)
- een proefballonnetje oplaten (=door het doen van een uitspraak de mening van anderen peILen)
- de bout op de kop krijgen. (=een geschIL verliezen)
- een slok op een borrel schelen (=een groot verschIL maken)
- een verschil van dag en nacht. (=een heel groot verschIL.)
- een gezicht van ouwe lappen (=een huILerig of lelijk gezicht)
- altijd brood eten verdriet ook. (=een mens wIL ook eens een verzetje.)
- een heet hangijzer (=een moeILijk onderwerp waar veel discussie over bestaat)
- de bot kunnen gallen (=een moeILijke taak aankunnen)
- iets in je vaandel schrijven. (=een principe waar je je per se aan vast wILt houden)
- een appeltje voor de dorst (=een reserve voor moeILijke tijden die mogelijk nog gaan komen)
- een harde knoest heeft een scherpe bijl nodig (=een slechte gewoonte is moeILijk te verdringen)
- het ijs breken / het ijs is gebroken (=een vriendelijk gesprek op gang brengen na een kIL begin)
- Poolse landdag (=een wILde, ongeregelde bijeenkomst)
- een pilaarbijter (=een zeer schijnheILig / hypocriet persoon)
- willen weten welk vlees men in de kuip heeft (=eerst wILlen weten hoe iemand is)
- het hemd is nader dan de rok (=eigen famILie gaat voor)
- er een nachtje over willen slapen (=er eerst over na wILlen denken)
- met de nachtschuit vertrekken (=er erg stILletjes vandoor gaan)
- er zijn mond niet aan vuil maken (=er niets over wILlen zeggen)
- `m piepen (=er stILletjes vandoor gaan)
- er komt een dominee voorbij (=er valt een plotselinge stILte in een rumoerig gezelschap)
- de schouders ophalen (=er zich niets van aantrekken - er niets over wILlen weten)
- er zijn kapers op de kust (=er zijn er die wILlen meeprofiteren)
- niet over rozen gaan (=er zijn nogal wat moeILijkheden)
- zo glad als boter (=erg glad - moeILijk te pakken te krijgen)
- het gras kunnen horen groeien (=erg verwaand zijn - ook gezegd als het ergens muisstIL is)
- er Spaans aan toe gaan (=erg wILd en rumoerig aan toe gaan)
- zuur opbreken (=ergens mee in moeILijkheden komen (later))
- geen oren hebben naar iets (=ergens niet naar wILlen luisteren)
- niet op mijn weg liggen (=ergens niets mee te maken hebben of niet mee wILlen bemoeien)
- op de fles gaan (=faILliet gaan)
- korte rekeningen maken lange vriendschappen. (=financiële geschILlen moet je direct oplossen)
- achter de schermen blijven (=geen bekendheid ergens mee wILlen krijgen terwijl diegene het wel bedacht heeft)
- kind noch kraai hebben (=geen nazaten of andere famILieleden hebben, alleen rekening moeten houden met zichzelf)
- je kruit droog houden (=geen onnodige acties ondernemen of energie verspILlen.)
- niet thuis zijn van (=geen verstand hebben van - niet wILlen weten van)
- rozen (paarlen) voor de zwijnen werpen (=geld of moeite verspILlen aan iets nutteloos)
- je fortuin te grabbel gooien (=geld verspILlen)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
