59 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten ` doen`
- om den brode doen (=alleen werken voor het geld en niet omdat het werk fijn/leuk is)
- op eigen houtje doen (=iets zelfstandig (eventueel op eigen initiatief) ondernemen)
- stel niet uit tot morgen wat je vandaag nog kunt doen. (=wacht niet, morgen kan te laat zijn)
- uit je doen zijn (=niet in je normale toestand zijn)
- veel stof doen opwaaien (=iets heeft grote invloed op wat er leeft bij mensen)
- voor geld kun je de duivel doen dansen (=met geld kun je alles gedaan krijgen)
- water bij de wijn doen (=compromissen zien te sluiten)
- willens en wetens iets doen (=met opzet)
- zeggen wat je doet en doen wat je zegt (=proactief communiceren en je houden aan toezeggingen)
215 betekenissen bevatten ` doen`
- iemand de voet kussen (=erg onderdanig naar iemand doen)
- iemand de hielen likken (=erg onderdanig of nederig tegen iemand doen)
- de wijsheid in pacht hebben (=erg verstandig zijn of althans doen alsof)
- titanenarbeid verrichten (=erg zwaar werk doen)
- hemel en aarde bewegen (=ergens alles aan doen om het gedaan te krijgen (bv van iemand))
- er is geen zalf aan te strijken (=ergens niets aan kunnen doen of geen enkel zinvol advies mogelijk voor iemand)
- het voor de deuren van de hel weghalen. (=ergens veel moeite voor doen)
- in het verdomboekje staan (=geen goed meer kunnen doen)
- het huisje bij het schuurtje houden/laten (=geen onnodige uitgaven doen)
- bij de pakken neerzitten (=geen oplossing meer zoeken, niet meer verder doen)
- in koelen bloede iets doen (=geheel kalm en rustig iets doen, alsof er niets aan de hand is)
- geen geluk zonder druk. (=gelukkig wordt je niet zonder er moeite voor te doen)
- uit de verf komen (=goed bij anderen overkomen / zich doen opmerken)
- heb het hart eens (=heb de moed om dat te doen. (Eigenlijk: als je dat doet, zal ik je ongenadig straffen))
- in de schaduw stellen (=het beter doen dan een ander, iemand overtreffen)
- gas terugnemen (=het iets rustiger aan gaan doen)
- in iemands kielzog varen (=het net zo doen als iemands voorganger)
- door de zure appel (heen)bijten (=het onaangename doen of over zich heen laten gaan)
- geen ezel en kan zijn eigen oren afbijten. (=het onmogelijke hoef je niet te doen.)
- naar de maan reiken (=het onmogelijke willen doen)
- de maan met de handen willen grijpen (=het onmogelijke willen doen)
- iets naar zijn hand zetten (=het precies (laten) doen zoals hij wil)
- iets uit het hoofd laten (=het vaste voornemen hebben om iets na te laten, iets niet doen)
- een lans breken voor iemand (=het voor iemand opnemen, voor iemand de best doen diegene ergens mee te helpen iets te verkrijgen)
- er voor opdraaien (=het werk van een ander doen)
- vol gas geven (=het zo snel mogelijk doen verlopen)
- er een handje van hebben (=hinderlijke gewoonte, als iemand de kans ergens toe ziet die ook nemen, een ander het werk laten doen)
- een Pietje precies (=iemand die de dingen altijd heel precies wil doen)
- iemand pootje lichten (=iemand doen struikelen)
- iemand de voeten spoelen (=iemand doen verdrinken / in zee verdrinken)
- iemand een grote neep geven (=iemand ernstig afbreuk doen)
- iemand op de pijnbank leggen (=iemand het moeilijk maken en daarmee dwingen iets te doen)
- iemand de wet stellen (=iemand iets opdragen te doen)
- achter iemand zoeken (=iemand kwaad proberen te doen)
- iemand na-apen (=iemand na doen)
- iemands bloed wel kunnen drinken (=iemand niet mogen en daardoor alles doen om die persoon te hinderen)
- iemand het net over het hoofd halen (=iemand tegen wil en dank tot iets doen besluiten)
- iemand op de kast jagen (=iemand zijn goede humeur doen verliezen door plagen)
- iemand uit het zadel lichten (=iemand zijn positie doen verliezen, iemand ontslaan)
- geen groter venijn, dan vriend tonen en vijand zijn. (=iemands vertrouwen schaden is het gemeenste wat je kunt doen)
- iemands voetstappen drukken (=iemands voorbeeld volgen of hetzelfde beroep gaan doen)
- iets voor geen goud willen doen (=iets absoluut niet willen doen)
- een knoop in zijn zakdoek leggen (=iets doen om ergens zeker aan herinnerd te worden)
- een adder aan zijn borst/boezem koesteren (=iets doen voor een ondankbaar iemand)
- de stoute schoenen aantrekken (=iets doen wat moed vergt. (`stout` in de oude betekenis van `dapper`))
- een open deur intrappen (=iets doen wat niet nodig is of iets wat al gezegd of gedaan is nog een keer doen)
- vijgen na Pasen (=iets doen wat te laat komt)
- op rotsen ploegen (=iets doen wat tevergeefse moeite is)
- tegen de maan blaffen (=iets doen wat totaal niet helpt / nodeloze bedreigingen uiten)
- pluimen in de wind waaien (=iets doen zonder na te denken)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
