78 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `icht`
- aan het licht brengen (=bekend maken (bijz. van ongunstige dingen))
- aan het licht komen (=bekend worden van ongunstige dingen)
- adel verplicht (=wie in aanzien bij het volk staat, moet ook aan de verwachtingen van het volk voldoen)
- beminnen als het licht van zijn ogen (=erg graag zien)
- dát doet de deur dicht (=dat wordt niet geaccepteerd)
- de deksel van de pot aflichten. (=bekendmaken wat voorheen verborgen was)
- de hand met iets lichten (=niet scherp opletten, het niet te streng nemen)
- de handen dicht mogen knijpen (=van geluk mogen spreken)
- de hielen lichten (=weggaan)
- de kraan dichtdraaien (=de (financiële) hulp sterk verminderen of stopzetten)
- de lade lichten (=geld uit de lade halen)
- de Paus van dichtbij zien. (=dronken zijn)
- een beentje lichten (=doen struikelen (letterlijk of figuurlijk))
- een gezicht als een oorwurm trekken (=erg ontevreden kijken (omdat er bijv. iets gedaan moet worden))
- een gezicht van ouwe lappen (=een huilerig of lelijk gezicht)
- een grote lantaarn, een klein licht (=veel praat, maar weinig verstand)
- een lang gezicht trekken/zetten (=laten merken dat men niet tevreden is)
- een lichtje opgaan bij iemand (=iets wordt duidelijk en helder)
- een oogje dichtdrukken/toeknijpen/luiken (=niet optreden tegen iets wat eigenlijk niet mag. Iets gedogen)
- een oude rat vindt licht een gat. (=ervaren mensen weten vaak een oplossing te vinden)
- een oude vogel is niet licht te vangen. (=ervaren mensen laten zich niet makkelijk foppen.)
- een tipje van de sluier oplichten (=een klein stukje van het onbekende onthullen)
- een vos is niet licht met één strik te vangen. (=slimme mensen laten zich niet makkelijk foppen.)
- een vriendelijk gezicht brengt overal licht (=een vrolijk persoon weet vaak meer te bereiken dan een nors persoon)
- geen bericht is goed bericht (=als je niet weet hoe het met iets of iemand gaat, kun je ervan uitgaan dat het goed gaat, zolang je geen slecht bericht ontvangt)
- geen groot licht zijn (=niet al te slim zijn)
- geen licht zonder schaduw (=tussen al het goeie zit altijd ook wel iets minder goeds)
- gewicht hechten aan (=belang hechten aan)
- gewicht in de schaal leggen (=een wezenlijk deel bijdragen)
- gewogen en te licht bevonden (=na onderzoek afgekeurd zijn)
- het anker lichten (=ergens vertrekken, weggaan en verder reizen)
- het daglicht niet kunnen verdragen/zien (=iets wordt stiekem of oneerlijk gedaan)
- het is licht dansen op andermans vloer. (=geld van anderen uitgeven is makkelijk.)
- het levenslicht aanschouwen/zien (=geboren worden)
- het licht doen zien (=publiceren)
- het licht in de ogen niet gunnen (=niets gunnen, er niets van kunnen verdragen)
- het licht zien (=1: begrijpen wat men daarvoor nog niet begreep 2: geboren worden, ontstaan)
- hou je gezicht (=zwijg!)
- iemand de beurs lichten (=van iemand geld stelen/afhandig maken)
- iemand de voet lichten (=iemand op gemene manier de baan afnemen)
- iemand het licht in de ogen niet gunnen (=iemand absoluut niet kunnen verdragen)
- iemand pootje lichten (=iemand doen struikelen)
- iemand uit bed lichten (=iemand `s nachts laten opstaan)
- iemand uit het zadel lichten (=iemand zijn positie doen verliezen, iemand ontslaan)
- iemands doopceel lichten (=zeer uitgebreid vertellen/uitzoeken wie iemand is en wat die in het verleden allemaal gedaan heeft)
- iemands licht betimmeren (=in de weg staan - het licht benemen)
- iets aan het licht brengen (=iets bekend maken wat verborgen is)
- iets voor het voetlicht brengen (=iets onder de aandacht brengen)
- in het licht geven (=uitgeven - publiceren)
- in het zicht van de haven schipbreuk lijden (=op het laatste nippertje nog verliezen)
121 betekenissen bevatten `icht`
- op je hoede zijn (=alert en voorzichtig zijn.)
- als het hek van de dam is lopen de varkens in het koren (=als er geen toezicht is springen kinderen of ondergeschikten uit de band)
- als de kat van honk is dansen de muizen op tafel (=als er geen toezicht is, doen de ondergeschikten hun zin)
- wie appelen vaart, die appelen eet (=als je handelt in bepaalde goederen, dan zul je deze zelf waarschijnlijk ook gebruiken. / Iemand die bepaalde werkzaamheden voor een ander moet verrichten, geniet daar doorgaans zelf ook van)
- geen bericht is goed bericht (=als je niet weet hoe het met iets of iemand gaat, kun je ervan uitgaan dat het goed gaat, zolang je geen slecht bericht ontvangt)
- wanneer twee honden vechten om een been, loopt de derde ermee heen (=als twee strijdende personen of partijen zich richten op elkaar, kan een ander daarvan profiteren door zich datgene toe te eigenen waar om gestreden wordt)
- de paal door de oven steken (=bankroet gaan, zich te gronde richten)
- de toon aangeven (=bepalen welke richting het op gaat)
- geen slapende honden wakker maken (=beter niet over een bepaald onderwerp beginnen / aan mensen die ergens niets van weten en het er wellicht niet mee eens zijn, niets erover vertellen)
- in het oog houden (=binnen het gezichtsveld houden)
- in het oog hebben (=binnen het gezichtsveld zijn)
- als een olifant in de porseleinkast (=buitengewoon onvoorzichtig of tactloos)
- ik kijk wel uit (=dat doe ik niet, daar ben ik te voorzichtig voor)
- dat spreekt boekdelen (=dat is overduidelijk, bijv. `zijn gezicht spreekt boekdelen`)
- mastiek maken (=de dagelijkse schoonmaak verrichten)
- met de helm (op) geboren zijn (=de toekomst kunnen voorspellen / bijzonder voorzichtig zijn)
- het moeras insturen (=de verkeerde richting op sturen)
- olie drijft boven (=de waarheid komt aan het licht)
- de raven zullen het uitbrengen (=de waarheid komt hoe dan ook aan het licht)
- de kraaien zullen het uitbrengen (=de waarheid zal aan het licht komen)
- onder de wal zijn (=dicht bij de wal zijn)
- op een kluitje (=dicht bij elkaar)
- voorzichtigheid is de moeder der wijsheid (=doe het voorzichtig, dan komt er geen schade)
- door de bomen het bos niet meer zien (=door alle details het overzicht verliezen)
- voorkomen is beter dan genezen (=door voorzichtig te zijn kun je problemen en ongelukken voorkomen)
- voorzichtigheid is de moeder van de porseleinkast (=door voorzichtig te zijn, gaan tere zaken langer mee)
- de ochtendstond/morgenstond heeft goud in de mond (=door vroeg te beginnen kan men meer werk verrichten)
- iets/iemand in de gaten hebben/krijgen (=doorkrijgen hoe dingen in elkaar steken of zicht houden op de situatie)
- zoet gedronken, zuur betaald. (=drankmisbruik kan veel schade aanrichten)
- boeren en varkens worden knorrend vet (=een boer die klaagt heeft daar wellicht geen reden toe)
- een Uriasbrief (=een brief waarin een verschrikkelijk bericht staat)
- een hoofd als een boei krijgen (=een erg rode kleur krijgen in het gezicht, erg blozen)
- op je Pegasus stijgen (=een gedicht schrijven)
- het juiste midden vinden (=een goed evenwicht vinden tussen twee tegengestelde aanpakken. Bijvoorbeeld, als het er om gaat hoeveel bevoegdheden de politie moet hebben om de rechtsstaat te handhaven)
- een gezicht van ouwe lappen (=een huilerig of lelijk gezicht)
- één uur van onbedachtzaamheid, kan maken dat men jaren schreit (=één moment van onvoorzichtigheid kan verschrikkelijke gevolgen hebben)
- een hazenslaapje (=een slaap, die zo licht is, dat men bij `t minste geluid wakker wordt)
- er is altijd wel ergens een vogel die zingt (=er is altijd wel een lichtpuntje als je maar goed je oren en ogen open zet)
- er schuilt iets achter (=er is meer aan de hand dan op het eerste gezicht lijkt.)
- er niet mee getrouwd zijn (=er niet aan vastzitten, er niet toe verplicht zijn)
- er een balletje over opgooien (=er voorzichtig over beginnen te praten om erachter te komen wat anderen ervan vinden)
- daar zitten nogal wat haken en ogen aan (=er zijn meer problemen dan je op het eerste gezicht zou denken)
- uit de hengstebron gedronken hebben (=erg veel gedichten schrijven)
- bang zijn zich aan koud water te branden (=erg voorzichtig zijn)
- aan de ene voet een schoen, de ander blootvoets (=evenwicht is voornaamst)
- de bocht achter/onder de arm houden (=extra voorzichtig zijn, iets nog niet garanderen. (een bocht houden in het touw dat je laat vieren))
- zachtjes aan, dan breekt het lijntje niet (=handel voorzichtig, dan mislukt het niet)
- op een goudschaaltje leggen/wegen (=heel voorzichtig afwegen)
- aan zijn neus hangen (=hem inlichten)
- het is er haardje bij schuurtje (=het is er klein, dicht op elkaar)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
