20 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `stre`
- als de dagen lengen begint de winter te strengen. (=wanneer de dagen korter worden komt de winter eraan)
- als de dagen lengen, gaan de nachten strengen (=het koudste deel van de winter valt na de kortste dag)
- de derde streng houdt de kabel. (=alle goede dingen bestaan in drieën)
- een streep door de rekening halen (=de schuld van iemand kwijtschelden en het er niet meer over hebben)
- een streep door de rekening. (=het gaat onverwacht niet door)
- een streepje voor hebben (=meer mogen dan een ander, minder gauw straf krijgen)
- een vos verliest wel zijn haren maar niet zijn streken (=mensen veranderen zelden echt)
- er een streep onder zetten (=er een eind aan maken, ermee stoppen)
- er een streepje door lopen (=erg vreemd zijn/gedragen)
- er loopt bij hem een streep door (=hij is een beetje gek)
- het oor strelen (=aangenaam in de oren klinken)
- ieder trekt aan zijn streng (=ieder kiest voor zichzelf)
- lelijke streken op zijn kompas hebben (=gemene en lelijke streken uithalen)
- met opgestoken/opgestreken/opgezet zeil naar iemand toe gaan (=boos naar iemand toe gaan of boos bij iemand binnen komen)
- naar de heilige graal streven (=iets willen bereiken wat niet te bereiken is)
- op je strepen staan (=vasthouden aan je principes en rechten.)
- streken onder je staart hebben. (=niet te vertrouwen zijn)
- strelende katjes halen het vlees uit de pot. (=kijk uit voor overdreven vleierij)
- strenge heren regeren niet lang (=wanneer een baas niet een beetje soepel is wordt het voor hem erg moeilijk)
- van streek raken (=erg in de war door iets geraken)
35 betekenissen bevatten `stre`
- wanneer twee honden vechten om een been, loopt de derde ermee heen (=als twee strijdende personen of partijen zich richten op elkaar, kan een ander daarvan profiteren door zich datgene toe te eigenen waar om gestreden wordt)
- je trekken thuis krijgen (=door anderen op dezelfde manier behandeld worden als je hun behandelde (bv met een streek))
- een Kampersteur (=een domme streek)
- je in het hol van de leeuw wagen (=een groot risico nemen , rechtstreeks bij de vijand te rade gaan)
- de teugels laten vieren (=een minder streng beleid voeren)
- wie plast tegen de kerk, gaat gevaarlijk te werk (=een wandaad met verstrekkende gevolgen)
- ieder kwartier heeft zijn manier. (=elke streek heeft haar eigen gebruiken)
- lelijke streken op zijn kompas hebben (=gemene en lelijke streken uithalen)
- een Homerisch gelach (=harde en gemene lach om het ongeluk, de mislukking of de handicap van tegenstrevers.)
- uit het veld geslagen zijn (=helemaal van streek zijn)
- het touw wat vieren (=het iets minder streng aanpakken)
- daar lusten de honden geen brood van. (=het is volstrekt onacceptabel)
- iemand te grazen nemen (=iemand een gemene streek leveren, op gemene manier er tussen nemen)
- er op gebrand zijn (=iets heel erg fijn vinden en er naar streven)
- wie een paard uit de wei wil halen, moet het beest niet eerst met het halster tegen de kop slaan. (=je bereikt meer met vriendelijkheid, dan met strengheid)
- je moet de snaren niet te sterk spannen (=je moet niet al te streng zijn, niet al te veel eisen)
- kattenkwaad uithalen (=kwajongensstreken)
- iemand een hak zetten (=met iemand een gemene streek uithalen)
- de hand met iets lichten (=niet scherp opletten, het niet te streng nemen)
- scheer de schapen als ze wol hebben (=niet tegen elke prijs voordeel willen nastreven)
- met twee maten meten (=niet voor alles of iedereen even streng zijn)
- iemand aan de tand voelen (=op strenge manier ondervragen)
- met los kruit schieten (=schijnbaar streng straffen met een straf die in feite geen nadeel oplevert)
- iemand de pen op de neus zetten (=streng ondervragen of aanpakken)
- op de vingers zien (=streng op iemand opletten)
- strak houden (=streng opvolgen - weinig toelaten)
- de lijn/teugels aanhalen (=strenger worden)
- je tanden laten zien (=tonen dat men niet bang is, van zich afbijten; stevig uitvaren; streng zijn)
- heel wat op zijn kerfstok hebben (=veel dingen misdaan hebben (afgeleid van het gebruik om schulden bij een café te registreren door kerfjes in een stok te snijden))
- om de dooie dood niet (=volstrekt niet, in geen geval, al kost het me mijn leven)
- wat Jantje is zal Jan worden. (=wel ouder worden maar dezelfde streken houden)
- een vogel die te vroeg zingt, wordt `s avonds van de kat gegeten. (=wie al te jong naar genot streeft, gaat te gronde.)
- een paard met een zachte mond moet men met zachte toom besturen. (=zachtaardige mensen moet men niet streng behandelen)
- zachte winters, vette kerkhoven (=zachte winters geven vaak aanleiding tot meer ziekten dan strenge winters)
- zo fijn als gemalen poppenstront (=zeer streng rechtzinnig)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
