29 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `zaa`
- bouw geen molen om een bak zaad (=voor een kleinigheid moet men teveel moeite doen.)
- dat zaakje zal wel doodbloeden (=die kwestie zal geleidelijk aan wel worden vergeten)
- de dood wil een oorzaak hebben. (=het is belangrijk onm te weten waarom iets gebeurt)
- de kurk waarop de zaak drijft (=de basis (steun) van het geheel)
- de zaak nog eens aankijken (=nog even afwachten)
- die in het voorjaar niet zaait, in het najaar niet maait. (=als je jong bent moet je sparen voor je eigen oude dag)
- die molen maalt langzaam (=dat gaat traag)
- distels maaien is distels zaaien (=`maar distels laten staan, is distels laten vergaan`)
- dood en verderf zaaien (=grote schade of vernietiging veroorzaken.)
- één uur van onbedachtzaamheid, kan maken dat men jaren schreit (=één moment van onvoorzichtigheid kan verschrikkelijke gevolgen hebben)
- een zaak/kwestie aankaarten (=een onderwerp ter discussie brengen)
- er een halszaak van maken (=iets heel erg aantrekken en ernstig nemen)
- er zit geen schot in de zaak (=het gaat niet vooruit)
- gauw is dood en langzaam leeft nog. (=iets te snel doen is niet goed)
- geduld is een schone zaak (=wie rustig afwacht wordt beloond)
- haast je langzaam (=doe het zo snel mogelijk, maar niet sneller (uit het Latijn: Festina lente))
- het is dun gezaaid (=het is zeldzaam)
- je ziel in lijdzaamheid bezitten (=gelaten het ongelijk verdragen)
- langzaam aan, dan breekt het lijntje niet (=je kunt beter rustig doorwerken, dan kan er het minste fout gaat)
- niet veel zaaks (=niet veel bijzonders)
- op zwart zaad zitten (=geen geld hebben)
- rechter in eigen zaak zijn (=zijn eigen zaak kunnen beoordelen)
- van dik hout zaagt men planken (=niet al te nauwkeurig of zorgvuldig werken)
- wat de mens zaait zal hij maaien (=je moet er iets voor doen, als je wat wil krijgen)
- wat men aan het zaad spaart verliest men aan de oogst (=verkeerde zuinigheid is niet goed)
- wie gekheid zaait zal dwaasheid oogsten. (=als je ongebruikelijke dingen doet krijg je ook ongebruikelijke resultaten)
- wie maaien wil moet zaaien (=je moet er iets voor doen om iets te verkrijgen)
- wie wind zaait zal storm oogsten (=wie kwaad doet, zal er uiteindelijk zelf de gevolgen van dragen)
- zo men zaait zo zal men oogsten (=men krijgt loon naar werken)
75 betekenissen bevatten `zaa`
- op de grote trom slaan (=aandacht proberen te krijgen voor diens zaak)
- als `t schip zinkt dan zinkt ook de lading (=als een zaak bankroet gaat, dan is men meestal ook alles kwijt)
- wie appelen vaart, die appelen eet (=als je handelt in bepaalde goederen, dan zul je deze zelf waarschijnlijk ook gebruiken. / Iemand die bepaalde werkzaamheden voor een ander moet verrichten, geniet daar doorgaans zelf ook van)
- gissen doet missen (=als je niet zeker bent van je zaak maar gokt, gaat het meestal fout)
- dat is zo breed als het lang is (=dat verandert niets aan de zaak)
- de spijker op de kop slaan (=de kern van de zaak benoemen)
- het middel is erger dan de kwaal (=de oplossing veroorzaakt nog meer schade)
- het pleit beslechten/beslissen/verliezen (=de zaak definitief verliezen)
- de peer is nog niet rijp (=de zaak is nog niet in orde)
- de lens is uit de wagen (=de zaak is vastgelopen)
- het varken is door de buik gestoken (=de zaak is vooraf bedisseld)
- de baars vergallen (=de zaak laten mislukken)
- de molen is/loopt door de vang (=de zaak of persoon is in de war (gek))
- de ossen achter de ploeg spannen (=de zaak verkeerd aanpakken)
- het pleit winnen (=de zaak winnen)
- brandende kwestie (=een dringende, actuele zaak)
- dat is opgelegd pandoer (=een duidelijke van te voren afgesproken zaak)
- tussen beurs en geweten geplaatst zijn (=een financieel goede - maar misdadige - zaak kunnen doen)
- een klein lek doet een groot schip zinken (=een geringe onachtzaamheid kan tot grote schade leiden)
- een nagel aan iemands doodkist (=een groot verdriet of iemand die een groot verdriet veroorzaakt)
- grote parade en klein garnizoen (=een grote vertoning maar niet veel zaaks)
- de kunst gaat om brood (=een kunstenaar verdient moeizaam z`n brood)
- een krakende wagen (=een onzekere zaak - iemand met een zwakke gezondheid)
- een morse muur is snel afgebroken (=een slechte zaak gaat niet lang mee)
- elk waarom heeft zijn daarom (=elke gebeurtenis heeft een oorzaak)
- als het water zakt, kraakt het ijs (=elke oorzaak heeft gevolgen)
- achter iets zitten (=er de oorzaak van zijn)
- er op zitten zweten (=er moeizaam of langdurig aan werken)
- luisteren als een vink (=erg gehoorzaam zijn)
- vorderen als een luis op een teerton (=erg moeizaam opschieten)
- een harde nek hebben (=erg onbuigzaam zijn)
- aan de leiband lopen (=erg volgzaam zijn)
- het zinkende schip verlaten (=ervandoor gaan als de zaak misgaat)
- dweilen met de kraan open (=geen kans op succes hebben, omdat men de symptomen bestrijdt zonder de oorzaak aan te pakken)
- piano aan gaan (=heel rustig en langzaam gaan)
- met een lantaarn te zoeken (=heel zeldzaam , moeilijk te vinden)
- het is water en melk (=het is een futloze zaak)
- het is melk en water (=het is een futloze zaak)
- het hooi is op en de koe is dood. (=het is een hopeloze zaak)
- trekken aan een dood paard. (=het is een onbegonnen zaak)
- het is trekken aan een dood paard (=het is een onbegonnen zaak)
- het is dun gezaaid (=het is zeldzaam)
- iemand klein krijgen (=iemand laten merken dat je hem aankunt, over iemand de baas zijn en diegene tot gehoorzaamheid dwingen)
- iemand een bril op de neus zetten (=iemand terechtwijzen of dwingen gehoorzaam te zijn)
- de steen des aanstoots (=iets dat anderen hindert, in conflict brengt of verdeeldheid zaait)
- elke medaille heeft een keerzijde (=iets van twee kanten bekijken, aan iedere zaak zitten twee kanten, vaak een positieve en minder positieve kant)
- een witte raaf (=iets wat zelden voorkomt, een zeldzaamheid)
- ik vind het pet (=ik vind het een bijzonder slechte zaak)
- een slak op de goede weg, wint het van een haas op de verkeerde weg (=je kunt beter iets langzaam en goed doen, dan snel en niet goed)
- je moet geen goed geld achter slecht geld aangooien (=je moet geen geld besteden aan een zaak die niet meer in stand kan worden gehouden)
19 dialectgezegden bevatten `zaa`
- Aa ei zaa waaf kapot gemokt (=Hij heeft zijn vrouw vermoord) (Onze-Lieve-Vrouw-Waver)
- Assem iet in zaane kop hei dan heitem het oêk in zaa gat (=Hij is vasthoudend) (Sint-Katelijne-Waver)
- Daír ôor ik je, zaa de dôove (=Dat is een waarheid als een koe) (Volendams)
- doavui zaa 'k mai bloot gat loate zee (=om aan te geven dat men iets bepaalds graag eet) (Leefdaals)
- doen da ge zot zaa (=zich van de domme houden) (Heist-op-den-Berg)
- Gaa zaa mee maa, nog nie oan de nief patatten. (=met mij ben je nog niet klaar) (Geels)
- ge zaa nen tist (=jij bent zot) (Westels)
- Giêne nagel veu zaa gat te krabbe (=Geen centen hebben) (Sint-Katelijne-Waver)
- Ik zaa koal moar dat... (=Ik zei alleen maar dat...) (Volendams)
- krijgen: 'k zaa der iet va' krijgen (=Dat is vervelend / dat werkt me op de heupen) (Lebbeeks)
- Mee es persees een trambillet van op zaa bezeen (=mieke is graatmager) (tervurens)
- Ut is 'n pracht, zaa Klôassie Vragt (=Mooi is dat (maar niet heus)) (Volendams)
- vrouijen: Dei zaa mé ne paul vrouijen (=Die zou met eender wie vrijen) (Lebbeeks)
- zaa braa kaa (=ze had het echt koud) (Overijses)
- zaa hei nogal ne kommisveu (=Zij heeft nogal borsten) (Onze-Lieve-Vrouw-Waver)
- zaa is een leuj zjoo (=Ze is niet erg werkzaam) (Sint-Katelijne-Waver)
- zaa shèt intrekke (=verminderen) (Rous (Sint-Genesius-Rode))
- zaa zie erût lak een ellef ure laajk. (=Ze ziet er maar belabberd uit.) (Balens)
- ze zijn afgedjakt - aa / zaa es bekaf (=hij / zij is doodop) (Gents)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
