8 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `niet in de`
- dat gaat je niet in de kouwe/koude kleren zitten (=dat is heel ingrijpend. Daar ben je niet snel overheen (bijvoorbeeld een traumatische ervaring))
- een gegeven paard mag men niet in de bek kijken. (=als men een geschenk krijgt, dan moet men niet zoeken of er hier of daar wat aan mankeert.)
- het vet zit hem niet in de weg. (=hij is mager)
- je moet een gegeven paard niet in de mond kijken (=je moet niet te kritisch zijn over cadeaus, of koopjes)
- kijk een gegeven paard niet in de bek (=je mag niet klagen over de kwaliteit van iets dat men gratis krijgt)
- niet in de haak zijn (=er klopt iets niet)
- niet in de wieg gesmoord (=niet van bij de opkomst vernietigd - al oud)
- wie boter op zijn hoofd heeft moet niet in de zon lopen (=wie schuldig is houdt zich best gedeisd)
2 betekenissen bevatten `niet in de`
- het onder de pet houden (=het niet in de openbaarheid brengen)
- op de achtergrond blijven (=niet in de schijnwerpers willen staan.)
36 dialectgezegden bevatten `niet in de`
- 'n geev'm peerd moe'j niet ien 'e bek kiek'n (=een gegeven paard moet je niet in de bek kijken) (Westerkwartiers)
- 'n geev'n peerd maag je niet ien 'e bek kiek'n (=geven - 'n gegeven paard mag je niet in de bek kijken) (Westerkwartiers)
- As hi'j het in de kop ef,dan ef hi'j het niet in de konte (=Hij zet wel door zo hij het wil) (Giethoorns)
- buitenaf werke (=zijn werk niet in de eigen gemeente hebben (maar b.v. in Rotterdam)) (Nieuw lekkerlands)
- da gaai nie af! (=dat verkleurt niet in de was) (Hulsters (NL))
- da kanner nog nie ès on reike (=dat komt zelfs niet in de buurt) (Munsterbilzen - Minsters)
- da's doar niet pluus (=dat is daar niet in de haak) (Westerkwartiers)
- daor gaode gin melk aole (=die laat zich niet in de maling nemen) (Oudenbosch)
- Daor hedde gin errug in (=Dat heb je niet in de gaten) (Ewijk (Euiwwiks))
- daoretie gin aariging in gat (=dat heeft hij niet in de gaten gehad) (Oudenbosch)
- das een ende uut de lumieten (=dat is niet in de buurt) (Zeeuws)
- dat haar d'r niet ien 'e peiling (=dat had hij niet in de gaten) (Westerkwartiers)
- dat maag niet onner kantoortied (=dat mag niet in de baas z'n tijn) (Westerkwartiers)
- dich moes 'nen aanere z'n aerte nie poole. (=stel u niet in de plaats van een ander.) (Genker)
- Dom wean heendert nich ' t wördt pas slim a-j ' t zölf nich deur hebt (=Het is niet erg om dom te zijn, het wordt pas erg als je het zelf niet in de gaten hebt) (Twents)
- e gegèève pèèrd moogs te nie èn de moul kiehke. (=een gegeven paard mag je niet in de (bek) muil kijken) (Genker)
- Ge goa meej zén nie kuiere (=Je neemt hem niet in de maling!) (`t-Heikes)
- Ge moet me nie in mun kroam skijte vur ik heb oitgepakt! (=Je moet me niet in de rede vallen voordat ik alles heb verteld) (Helmonds)
- Ge wit oot noot nie (=Je kunt niet in de toekomst kijken) (Reusels)
- gèn e.rg inhèbbe (=niet in de gaten hebben) (Genneps)
- gien strobreed ien 'e weg legg'n (=iemand totaal niet in de weg staan) (Westerkwartiers)
- Hee krig et van 't wäärken ok niet in de rugge/ hee hef ut waark'n ok niet uutevun'n (=Hij is lui) (Epers)
- het hangt niet aan uw been (=het zit niet in de weg) (Westels)
- hola, nie sjiete vërdat ich autgekald bèn (=val me niet in de rede) (Munsterbilzen - Minsters)
- Ik laot mij niet in de buse pissen (=Ik laat me niet voor de gek houden) (Hoogeveens)
- Ik laote mij niet in de kouse miegen (=Ik laat me niet voor de gek houden) (Hoogeveens)
- ik loat me gien oor'n aannaai'n (=ik laat me niet in de luren leggen) (Westerkwartiers)
- in Steenbaarge naor de kerk gewiest zijn (=niet in de mis geweest zijn) (Oudenbosch)
- loat goan, loat goan ma doot neej-t in de bokse (=laat gaan. laat gaan maar doe het niet in de broek) (Twents)
- Mé mijn geld goan ze geen putjes zeeken. (=Mijn erfenis zal niet in de mate zijn dat ze kunnen feesten en brassen met alle gevolgen vandien…) (Evergems)
- slaoget tòch goed gaoj, dè de draojer nie in de frut lôope (=blijf toch goed opletten, dat de draden niet in de war raken) (Tilburgs)
- verrek, wa zaide gai ne zuurpraum, dailijk kriede nog boikping (=niet in de stemming zijn) (Helmonds)
- Vrunden zit mekar niet in de buuse (=Geld lenen maakt een eind aan vriendschap) (Drents)
- watte in de kop hef', heffe niet in de konte (=hij weet wat hij wil) (sallands)
- We stoken niet voor Marken! Of “je bent niet in de kerk geboren!” (=Als je de deur open laat staan) (Monnickendams)
- Zit niet in de neus te peuteren of pulleken (=zit niet je neus schoon te maken met je vingers) (Maas en waals)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
