41 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `elt`
- aan een klein vogeltje past geen grote bek. (=kinderen moeten gehoorzamen)
- als een pareltje in het goud zitten (=zich tussen aangename personen (buren) bevinden)
- als je alles van tevoren wist, dan kwam je met een dubbeltje de wereld rond (=het heeft geen zin zich na afloop te beklagen over gebrek aan voorkennis. (Meestal in antwoord op klachten als `Als ik dat van tevoren geweten had.`))
- alsof er een engeltje over je tong piest (=iets lekker vinden)
- appeltje eitje (=erg makkelijk)
- arbeid adelt (=van hard te werken word je een nobeler/beter mens)
- dat scheelt een slok op een borrel (=dat scheelt heel wat)
- de engeltjes schudden hun bed op / kussens uit (=het sneeuwt)
- de engeltjes schudden hun kussens uit (=het sneeuwt)
- de tijd heelt alle wonden (=na lange tijd zal de pijn vanzelf over gaan)
- de wereld is een schouwtoneel elk speelt zijn rol en krijgt zijn deel (=ieder krijgt een klein deeltje van wat de wereld te bieden heeft)
- een appeltje met iemand te schillen hebben (=nog een vervelend onderwerp met iemand te bepraten hebben)
- een appeltje voor de dorst (=een reserve voor moeilijke tijden die mogelijk nog gaan komen)
- een geeltje van de plank nemen (=een oude preek herhalen)
- een gewaarschuwd mens telt voor twee (=iemand die vooraf weet wat er fout kan gaan moet zich er maar op voorbereiden)
- een kruimeltje is ook brood (=wees gelukkig met wat je hebt)
- een tafeltje welbereid. (=een plek met veel en goed eten)
- elk vogeltje zingt zoals het gebekt is (=ieder laat zich uit op een wijze die door zijn eigen aard en opvattingen bepaald worden)
- het beste paard struikelt ook wel eens. (=iedereen maakt wel eens een fout)
- het hieltje van de ham kluiven (=zijn laatste geld opmaken)
- het is een dubbeltje op zijn kant (=het is nipt, erg onzeker)
- het is of de drommel er mee speelt. (=zo veel tegenslagen dat het absurd wordt)
- het scheelt hem in zijn bovenverdieping (=hij is niet goed wijs)
- het scheelt hem onder de muts. (=hij is niet helemaal goed wijs)
- het smelt als boter in de mond (=(van eten) het is erg mals)
- hoe een dubbeltje rollen kan (=hoe iets een onverwacht verloop kan kennen)
- ieder dubbeltje drie keer omdraaien (=zo gehecht zijn aan geld dat men aarzelt bij iedere uitgave)
- iets met een korreltje zout nemen (=iets niet helemaal voor waarheid aannemen)
- lopen als een muis in een meelton (=onrustig heen en weer lopen)
- ogen op steeltjes hebben (=erg verbaasd zijn)
- op ieder potje past wel een dekseltje (=voor iedereen bestaat er een geschikte levenspartner)
- op is de koek, en weg zijn de dubbeltjes (=het maximaal haalbare is bereikt, meer zit er niet in)
- tijd heelt alle wonden (=door het verloop van tijd worden herinneringen zwakker en de erge dingen minder erg)
- vogeltjes die zo vroeg zingen zijn voor de poes (=wie zo vroeg wil genieten komt bedrogen uit)
- voor een dubbeltje op de eerste rang willen zitten (=tegen minimale kosten maximaal voordeel verlangen)
- wie voor een dubbeltje geboren is, wordt nooit een kwartje (=je kunt nooit boven de stand komen waarin je geboren bent. Arm geboren, zal wel arm blijven)
- wie zich aan een ander spiegelt spiegelt zich zacht (=wie uit het ongeluk van anderen lering trekt, zal minder ongeluk hebben)
- zo lustig zijn als een vogeltje dat koe heet (=buitengewoon loom zijn)
- zo vrij als een vogeltje in de lucht (=alles kunnen doen en laten wat iemand wil)
- zo ziet men weer hoe een dubbeltje rollen kan (=zo zie je maar hoe het kan gaan)
- zoals de vos steelt, steelt ook het vosje. (=valse ouders hebben valse kinderen.)
38 betekenissen bevatten `elt`
- gedeeld geheim, verloren geheim. (=als je een geheim doorvertelt is het geen geheim meer)
- wie appelen vaart, die appelen eet (=als je handelt in bepaalde goederen, dan zul je deze zelf waarschijnlijk ook gebruiken. / Iemand die bepaalde werkzaamheden voor een ander moet verrichten, geniet daar doorgaans zelf ook van)
- uitstel is geen afstel (=als je iets uitstelt wil dat nog niet zeggen dat je het nooit meer gaat doen)
- goed voorgaan doet goed volgen (=als je zelf op de goede manier handelt, nemen anderen dat vanzelf over)
- goed voorbeeld doet goed volgen (=als je zelf op de goede manier handelt, nemen anderen dat vanzelf over)
- beter blooie Piet dan dooie Piet (=beter een aarzelend iemand dan iemand die ondoordacht handelt)
- ons kent ons (=betrekkelijk afgesloten clubje mensen dat onderling de zaken regelt)
- dat scheelt een slok op een borrel (=dat scheelt heel wat)
- aan een zijden draadje hangen (=de kansen zijn nog niet verkeken, maar het scheelt erg weinig)
- de krenten uit de pap halen (=de meest aantrekkelijke gedeelten voor zichzelf bestemmen, bijvoorbeeld de meest interessante taken uit een omvangrijk werk)
- er is meer dan een koe die blaar/bles heet (=de mening van anderen telt ook)
- er is meer gelijk dan eigen gelijk (=de mening van anderen telt ook)
- het katje van de baan (=degene die baas speelt)
- de waarheid in pacht hebben (=denken de enige te zijn die de waarheid kent of vertelt)
- een kringetje drinken. (=een borreltje drinken.)
- een slaapmutsje nemen (=een borreltje nemen voor het slapen gaan)
- een kring om de zon brengt water in de ton. (=een halo rond de zon voorspelt meestal regen)
- brave hendrik (=een persoon die op overdreven wijze de regeltjes volgt)
- elkaar de bal toespelen (=elkaar voordeeltjes bezorgen)
- er een slaatje uit slaan (=er een voordeeltje uit halen)
- dat komt als eb en vloed. (=het komt en gaat, het wisselt)
- weinig om het lijf hebben (=het stelt niet veel voor.)
- het oog wil ook wel wat (=het uiterlijk van iets speelt ook een rol)
- een eitje met iemand te pellen hebben (=hetzelfde als: een appeltje met iemand te schillen hebben. Nog iets met iemand moeten oplossen.)
- het is hem (hoog) in de bol geslagen. (=hij voelt zich ver boven anderen verheven)
- de wereld is een schouwtoneel elk speelt zijn rol en krijgt zijn deel (=ieder krijgt een klein deeltje van wat de wereld te bieden heeft)
- de wereld is een pijp kaneel ieder likt eraan maar krijgt niet veel (=ieder krijgt een klein deeltje van wat de wereld te bieden heeft)
- een hele Piet (=iemand die meetelt)
- iemand een worst voorhouden (=iemand een voordeeltje in het vooruitzicht stellen, teneinde hem te bewegen ergens mee akkoord te gaan)
- kroes haar kroeze zinnen (=iemand met gekruld haar is wispelturig)
- cum grano salis (=met een korreltje zout)
- met de maat waarmee gij meet, zal u weder gemeten worden (=op de manier zoals je een ander behandelt zal je ook zelf behandeld worden)
- die wel doet, wel ontmoet. (=wie anderen goed behandelt, kan zelf goede behandeling verwachten.)
- wie liegt bedriegt. (=wie een leugen vertelt doet ook andere dingen die niet mogen)
- schip met zure appelen (=wolk die regen en storm voorspelt)
- een glas op zijn tijd houdt de mot uit de maag. (=wordt gezegd door mensen die graag een borreltje lusten)
- met het water voor de dokter komen (=zeggen wat je bedoelt)
- ieder dubbeltje drie keer omdraaien (=zo gehecht zijn aan geld dat men aarzelt bij iedere uitgave)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
