24 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `aan zij`
- aan zijn broek krijgen (=ermee opgescheept worden)
- aan zijn eerste leugen niet gebarsten en voor zijn tweede niet opgehangen zijn (=een grote leugenaar zijn)
- aan zijn eindje vasthouden (=zijn standpunt handhaven)
- aan zijn gerief komen (=vinden wat men nodig heeft (inz. seksuele behoeften))
- aan zijn neus hangen (=hem inlichten)
- aan zijn snoer rijgen (=tot volgeling maken)
- aan zijn trekken komen (=krijgen wat diegene graag wilt en fijn/leuk vindt)
- begaan zijn met (=bedroefd zijn omdat het met iemand niet goed gaat, meeleven met)
- de haring hangt aan zijn eigen kieuwen (=men dient verantwoording te nemen voor de eigen daden)
- een adder aan zijn borst/boezem koesteren (=iets doen voor een ondankbaar iemand)
- een schuimspaan zijn (=een zuiplap of niksnut zijn)
- een vogel kent men aan zijn veren (=het uitwendige zegt ook iets over de aard, het karakter)
- elke dag heeft genoeg aan zijn eigen kwaad (=men moet zich niet zorgen maken over de toekomst)
- er debet aan zijn (=er schuldig aan zijn)
- geen zorgen voor morgen, elke dag heeft genoeg aan zijn eigen kwaad (=de moeilijkheden van vandaag zijn genoeg om je zorgen over te maken)
- het aan zijn water voelen (=het instinctief aanvoelen)
- het gaat aan zijn neus voorbij (=hij loopt iets mis)
- het kainsmerk aan zijn voorhoofd dragen (=het is op zijn gezicht te lezen dat hij een schurk is)
- ieder trekt aan zijn streng (=ieder kiest voor zichzelf)
- iemand aan zijn angel krijgen (=iemand in zijn macht krijgen)
- iemand aan zijn woord houden (=van iemand eisen dat hij zijn belofte nakomt)
- je kent een vogel aan zijn veren (=je kent de mens aan zijn gedragingen)
- niet aan zijn trekken komen (=niet krijgen wat men wil)
- rouwranden aan zijn nagels hebben (=zwarte randjes onder vingernagels hebben)
15 betekenissen bevatten `aan zij`
- ruw laten stikken (=aan zijn lot overlaten)
- in zijn eigen vet gaar koken (=aan zijn lot overlaten (iemand die iets misdaan heeft))
- een brok in de keel krijgen (=emotioneel aangedaan zijn)
- een krop in de keel hebben (=emotioneel aangedaan zijn)
- iets na aan het hart hebben liggen (=er erg mee begaan zijn)
- er debet aan zijn (=er schuldig aan zijn)
- je eindje wel kunnen halen (=genoeg (geld) hebben tot aan zijn dood)
- het is zondegeld (=het is jammer dat daar kosten voor gedaan zijn)
- `s Lands wijs, `s lands eer (=ieder volk is gehecht aan zijn eigen gewoonten, hoewel anderen ze maar raar vinden)
- iemand in zijn eigen sop gaar laten koken (=iemand aan zijn lot overlaten (iemand die iets niet goed gedaan heeft))
- iemand in zijn eigen vet gaar laten smoren (=iemand die iets misdaan heeft aan zijn lot overlaten)
- iemand laten barsten (=iemand helemaal niet helpen, aan zijn lot overlaten)
- je kent een vogel aan zijn veren (=je kent de mens aan zijn gedragingen)
- iemand gehoor geven (=naar iemand luisteren, gevolg geven aan zijn vraag)
- een garnaal heeft ook een hoofd (=schertsend gezegd van een kind dat koppig aan zijn mening vasthoudt)
Eén dialectgezegde bevat `aan zij`
- wievm begin der noeit aan zei mien opa altied (=vrouwen begin er nooit aan zij mijn opa altijd) (Gronings)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen