48 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `IV`
- advocaat van de duIVel spelen (=een mening geven waar je het zelf niet mee eens bent, maar die je geeft om reacties uit te lokken)
- alle duIVels uit de hel vloeken (=heftig vloeken)
- als honden konden bidden zou het kluIVen regenen (=als is een niet ter zake doende opmerking)
- als men van de duIVel spreekt trapt men hem op zijn staart (=degene waarover men spreekt, laat zich dikwijls op dat moment zien)
- bij de duIVel te biecht gaan (=bij de vijand om raad gaan)
- daar is wat aan te kluIVen (=daar is werk aan)
- dat mag de duIVel weten (=dat weet ik niet)
- de druIVen hangen te hoog (=van iets dat men niet krijgen kan, zeggen dat men het niet wil)
- de druIVen zijn zuur (zei de vos maar hij kon er niet bij) (=van iets dat men niet krijgen kan, zeggen dat men het niet wil)
- de duIVel op het kussen binden (=met iedereen raad weten)
- de duIVel schijt altijd op de grootste hoop (=het ongeluk treft meestal degenen die al in moeilijkheden verkeren.)
- donderbuien zuIVeren de lucht. (=een ruzie kan een hangende situatie oplossen)
- een aardige stuIVer/duit (=een mooi kapitaal)
- een geplaveide weg is des duIVels oorkussen (=als je niets doet en lui bent, doe je ook niks goeds / mensen die zich vervelen omdat ze niets te doen hebben, kunnen tot de slechts dingen komen daardoor)
- een kaars voor de duIVel branden (=slechte daden goedpraten omdat er je er voordeel uit kan halen)
- een zuIVer geweten is het beste oorkussen. (=als je eerlijk bent slaap je gerust)
- gebraden duIVen vliegen niemand in de mond (=je krijgt niets zomaar (zonder er enige moeite voor te doen))
- geen zuIVere koffie (=er is iets niet in orde)
- heeft de duIVel `t paard gegeten, dan neemt hij de toom ook nog. (=ben je eenmaal in handen van slechte mensen gevallen, dan verlies je alles.)
- heeft de duIVel het paard gegeten, dan neemt hij de toom ook nog. (=ben je eenmaal in de macht van slechte mensen, dan wordt het alleen maar erger)
- het hieltje van de ham kluIVen (=zijn laatste geld opmaken)
- iedere stuIVer brengt zijn gierigheid mee. (=zelfs om kleine dingetjes kunnen mensen hebzuchtig zijn)
- iemand achter de bank schuIVen (=iemand minachtend behandelen)
- iemand iets in de schoenen schuIVen (=iemand aanwijzen als de schuldige of als de verantwoordelijke voor een mislukking)
- iets op de lange baan schuIVen (=iets uitstellen)
- in de nood eet de duIVel vliegen. (=als je in nood verkeert, stel je je tevreden met dingen die je anders zou weigeren.)
- in de schoenen schuIVen (=(vaak onterecht) beschuldigen)
- je bIVak opslaan (=ter plaatse blijven)
- komen waar de duIVel zijn staart keert (=op een zeer onherbergzame plaats aankomen.)
- ledigheid is des duIVels oorkussen (=niets te doen hebben leidt tot misdaden)
- loop naar de duIVel/maan/pomp (=ga weg!)
- niet zuIVer op de graat (=niet helemaal eerlijk)
- onder iemands duIVen schieten (=klanten van een ander overhalen om klant te worden bij jou)
- op de hals schuIVen (=opzadelen met)
- op de lange baan schuIVen (=iets uitstellen of vertragen.)
- op je hoede (of qui-vIVe) zijn (=voorzichtig zijn omdat het niet helemaal vertrouwd wordt)
- op je qui vIVe zijn (=goed opletten)
- te dom zijn om voor de duvel/duIVel te dansen (=heel erg dom zijn)
- twee geloven op een kussen daar slaapt de duIVel tussen (=als twee personen van een verschillend geloof trouwen, gaat het zelden goed)
- uit zuIVere bronnen vloeit zuIVer water. (=eerlijke mensen praten geen kwaad)
- vogels van dIVerse pluimage (=mensen met allerlei diverse achtergronden)
- voor geld kun je de duIVel doen dansen (=met geld kun je alles gedaan krijgen)
- wie in een boomgaard werkt mag er uit eten / van de druIVen eten. (=voordeel halen uit je werk.)
- wie met de duIVel uit één schotel wil eten, moet een lange lepel hebben. (=het valt niet mee iemand te bedriegen, die er zelf bedrieglijke parktijken op na houdt.)
- wie tot een penning geboren is kan tot geen stuIVer komen (=wat het lot voor je in petto heeft kan je niet ontlopen)
- wie voor het oortje geboren is, zal tot de stuIVer niet geraken (=wie in een lage sociale klasse geboren is, zal niet in een hogere sociale klasse terechtkomen)
- wie zich voor hond verhuurt, moet de botten kluIVen (=wie zich onderdanig gedraagt, wordt als knecht behandeld)
- zuIVel op zuIVel is voer voor de duIVel (=werd gezegd als je te veel zuivel at terwijl het schaars was)
22 betekenissen bevatten `IV`
- een lijntje trekken (=cocaïne snuIVen)
- je ei kwijt kunnen (=de gelegenheid hebben zich te uiten; of, zijn creatIViteit kunnen gebruiken)
- de zwartepiet doorspelen (=de schuld doorschuIVen)
- recht praten wat krom is (=door een ingewikkelde, onjuiste redenering een onzuIVere situatie, daad of besluit trachten van een rechtvaardiging te voorzien)
- zo vol als mut (=eIVol)
- je geradbraakt voelen (=erg moe zijn en dIVerse pijnen hebben)
- een tandje bijzetten (=extra inspanning leveren. (de gashendel een tand verschuIVen))
- aan de boemel zijn (=fuIVen)
- Joost mag het weten (=geen idee hebben (Joost = de duIVel))
- erbij staan voor Jan met de korte achternaam (=geen zinvolle actIViteit hebben)
- vuur in de ogen hebben (=gemotIVeerd en passioneel zijn)
- het klopt als een zwerende vinger (=het past goed; het is logisch; het is volkomen juist; er is niets tegen in te brengen. (EquIValent aan: het sluit als een bus.))
- in een glazen huis wonen (=iets op zijn kerfstok hebben / geen prIVéleven hebben)
- denkt aleer gij doende zijt en doende denkt dan nog. (Guido Gezelle) (=maak een plan alvorens ergens aan te beginnen, en stel tijdens de actIViteit het plan bij indien nodig)
- vogels van diverse pluimage (=mensen met allerlei dIVerse achtergronden)
- als bijen naar de honing komen (=met velen komen en sterk gemotIVeerd zijn)
- Rome is niet in één dag gebouwd (=relatIVeren: Leer geduld te hebben, overhaast niets)
- bij de styx zweren (=styx is rIVier in onderwereld)
- aan de weg timmeren (=veel actIViteiten ontplooien en daarmee naar buiten treden om verandering en vernieuwing te bewerkstelligen)
- over heel veel schijven gaan (=veel hiërarchische of administratieve nIVeaus moeten zich ermee bemoeien)
- leven in de brouwerij brengen (=waar het rustig is actIViteit, vrolijkheid of drukte inbrengen)
- zuivel op zuivel is voer voor de duivel (=werd gezegd als je te veel zuIVel at terwijl het schaars was)
Eén dialectgezegde bevat `IV`
- krijg du angs(t) (=Iemand iets toewensen die je niet aardig vindt IV) (Utrechts)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
