296 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `ZO`
- ZO scheef als een krab (=erg scheef)
- ZO scheel als de hondenwacht (=zeer scheel)
- ZO scheel als een otter (=zeer scheel)
- ZO slim als een vos zijn (=heel erg slim zijn)
- ZO snel als het licht (=heel snel)
- ZO sterk als een paard (=oersterk)
- ZO sterk als een paard. (=heel sterk zijn)
- ZO stijf als een bonenstaak (=bijzonder stijf)
- ZO stil dat je een speld kunt horen vallen (=bijzonder stil)
- ZO stom als een vis (=iemand die geen woord zegt)
- ZO stoned zijn als een garnaal (ook makreel) (=onder invloed zijn van hasj)
- ZO vader, ZO ZOon (of: ZO moeder, ZO dochter) (=kinderen erven de eigenschappen van hun ouders)
- ZO vast staan als een muts met zeven keelbanden (=erg vast staan)
- ZO veeg als een luis op een kam (=in groot gevaar verkerend)
- ZO vol als mut (=eivol)
- ZO vraagt men de boeren de kunst af (=zo verneem je hoe het moet)
- ZO vrij als een vogeltje in de lucht (=alles kunnen doen en laten wat iemand wil)
- ZO welkom als een hond in de keuken (=absoluut niet welkom)
- ZO wijs als Salomo`s kat zijn (=erg wijs denken te zijn, maar eigenlijk totaal niet zijn)
- ZO zat als een deur (=helemaal bezopen zijn)
- ZO zeker als de bank (=iemand die in alles te vertrouwen is)
- ZO zeker als tweemaal twee vier is (=absoluut zeker)
- ZO ziek als een hond zijn (=zeer ziek zijn, doodziek op bed liggen)
- ZO ziet men weer hoe een dubbeltje rollen kan (=zo zie je maar hoe het kan gaan)
- ZO zijn we niet getrouwd (=op die manier iets niet afgesproken hebben)
- ZO zit de vork in de steel (=zo zit de zaak in elkaar.)
- ZO zwaar als een aambeeld (=erg zwaar)
- ZOals de ouden ZOngen piepen de jongen (=de jongeren leren het van de ouderen)
- ZOals de vos steelt, steelt ook het vosje. (=valse ouders hebben valse kinderen.)
- ZOals het klokje thuis tikt, tikt het nergens (=het is nergens zo goed als thuis)
- ZOals het raait en draait (=zoals het zijn gangetje gaat)
- ZOals het reilt en zeilt (=zoals het zijn gangetje gaat)
- ZOden aan de dijk zetten (=daadwerkelijk hulp verschaffen)
- ZOet gedronken, zuur betaald. (=drankmisbruik kan veel schade aanrichten)
- ZOete broodjes bakken (=dingen zeggen om een goede indruk achter te laten bij mensen met invloed)
- ZOlang er leven is, is er hoop (=er is altijd hoop, dus geef nooit op!)
- ZOnder aanzien des persoons (=zonder iemand voor te trekken; zonder er rekening mee te houden om wie het gaat)
- ZOnder blikken of blozen (=onbeschaamd, zonder zich iets van anderen aan te trekken)
- ZOnder geluk vaart niemand wel (=alleen met hard werken komt men er niet, ook een beetje geluk is nodig om ergens te komen)
- ZOnder mijn en dijn ZOu de wereld hemels zijn (=jaloezie en hebzucht maken de wereld een stuk minder fraai)
- ZOnder slag of stoot (=zonder het minste probleem)
- ZOnder strijd, geen overwinning (=na grote inspanning wordt succes pas bereikt)
- ZOrg dat daar geen zwarte hond tussen komt (=pas op dat het niet misgaat)
- ZOut in de wond strooien (=iemands leed verergeren)
- ZOveel geven om iets als een boer om een kers (=er totaal niets om geven)
- ZOveel hoofden, ZOveel zinnen (=iedereen heeft een eigen mening waarbij men moeilijk samen tot een oplossing kan komen)
424 betekenissen bevatten `ZO`
- de violen stemmen (=met elkaar onderhandelen, naar compromissen ZOeken)
- met het ongewapend oog (=met het blote oog (ZOnder hulpmiddelen))
- met het blote oog (=met het oog te zien, ZOnder hulpmiddelen)
- zo lang aardappels poten als je mest hebt (=met iets ZO lang mogelijk doorgaan)
- een bliek (spiering) uitgooien om een snoek te vangen (=met ZO min mogelijk kosten proberen maximale winst te behalen)
- met de deur in huis vallen (=meteen ter zake komen / onmiddellijk over datgene beginnen waarvoor men kwam ZOnder)
- iets voor Jan Lul doen (=moeite doen ZOnder enig resultaat of waardering)
- iets voor Jan Joker doen (=moeite doen ZOnder enig resultaat of waardering)
- gewogen en te licht bevonden (=na onderZOek afgekeurd zijn)
- in adamskostuum (=naakt, ZOnder kleren)
- voor hetzelfde geld (=net ZO goed)
- van dik hout zaagt men planken (=niet al te nauwkeurig of ZOrgvuldig werken)
- met de pet naar iets gooien (=niet echt moeite voor iets doen, ZOnder inzicht schatten)
- tekortdoen (=niet goed verZOrgen, niet genoeg geven)
- iets onder de leden hebben (=niet helemaal geZOnd zijn)
- geen krimp geven (=niet opgeven, doorgaan ZOnder te klagen)
- niet veel om de hakken (=niet veel bijZOnders)
- niet veel zaaks (=niet veel bijZOnders)
- door een eiken plank kunnen zien als er een gat in zit (=niet ZO bijZOnder zijn als je je voordoet)
- het achter de oren hebben (=niet ZO dom zijn als men lijkt)
- zo `n vaart niet lopen (=niet ZO erg zijn als het lijkt)
- morgen komt er weer een dag (=niet ZO haastig, morgen kan het ook nog)
- op rechte wegen gaan (=niet ZOndig leven)
- vijgenbladen zoeken (=nietige uitvluchten ZOeken)
- geen vlees zonder been (=niets ZOnder gebreken)
- uit de pot van Egypte eten (=nog thuis eten bij de ouders die voor je ZOrgen)
- nog nat(/ niet droog) achter de oren zijn (=nog uiterst onervaren zijn, ZOdat men er niet over mee kan praten)
- duren is een mooie stad (=nu is het goed, maar blijft dat ZO?)
- iemand op sleeptouw nemen (=omdat iemand het alleen niet lukt diegene helpen, iemand steeds maar dingen beloven ZOnder die na te komen, iemand gebruiken voor eigen belang ZOnder dat die het doorheeft)
- zonder blikken of blozen (=onbeschaamd, ZOnder zich iets van anderen aan te trekken)
- een wild haar in de neus hebben (=onbeZOnnen en wild zijn)
- de nieren proeven (=onderZOeken of iets echt waar is)
- in een slechte huid (=ongeZOnd - iets ongunstigs verwachtend)
- in een slecht vel steken (=ongeZOnd zijn - iets ongunstigs te verwachten hebben)
- door de kajuitsramen aan boord komen (=onmiddellijk bevelhebber worden, ZOnder eerste ondergeschikte te zijn geweest)
- nattevingerwerk zijn / Met de natte vinger doen (=onnauwkeurig, overhaast of ZOnder de geschikte methode of middelen uitgevoerd werk)
- zo dom als touw (=onnozelheid of domheid (als in: `Je bent ook ZO dom als touw hè?!`))
- van Jan Pet (=onverZOrgd, waardeloos)
- je er met jantje-van-leiden afmaken (=onZOrgvuldig zijn en weinig aandacht aan het werk besteden)
- bitter in de mond maakt het hart gezond (=ook wat minder aangenaam is, kan geZOnd of goed zijn)
- plak en gard ontwassen zijn (=ook ZOnder begeleiding wel kunnen leven)
- met de maat waarmee gij meet, zal u weder gemeten worden (=op de manier ZOals je een ander behandelt zal je ook zelf behandeld worden)
- op de tast (=op het gevoel, ZOnder te zien)
- op je paasbest zijn (=op zijn best gekleed en goed verZOrgd zijn)
- met een schone lei beginnen (=opnieuw mogen beginnen, ZOnder dat misstappen uit het verleden nog zichtbaar zijn)
- de uitzondering bevestigt de regel (=overal zijn er uitZOnderingen)
- de markt afschuimen (=overal ZOeken wat er `te koop` is)
- van december tot maart is de schol de pan niet waard (=platvis moet je in de ZOmer eten)
- iemand onder vier ogen spreken (=praten met iemand ZOnder dat anderen erbij zijn)
- in het gareel lopen (ook: in de pas lopen) (=precies ZO doen als de anderen)
50 dialectgezegden bevatten `ZO`
- dat is neet ZO slim (=dat is niet heel erg, ) (Achterhoeks)
- dat is overduud'lek (=dat is ZO klaar als een klontje) (Westerkwartiers)
- dat is ZOe kroomp wie un ziekel (=dat is ZO krom als het maar kan) (Mestreechs)
- dat it nie (=het is niet ZO dringend) (Munsterbilzen - Minsters)
- dat ken je op je vingers noatell'n (=dat is ZO klaar als een klontje) (Westerkwartiers)
- dat kimp ZOe na nie (=dat steekt niet ZO nauw) (Bilzers)
- dat komt mondjesmoat veur (=dat gebeurt niet ZO vaak) (Westerkwartiers)
- dat komt niet ZO krekt heur (=dat steekt niet ZO nauw hoor) (Westerkwartiers)
- Dat komt ZO uit de haven. (=Dat is gestolen.) (Rotterdams)
- dat kreeg ze ien heur schoot smeet' n (=dat werd haar ZO maar toegeworpen) (Westerkwartiers)
- Dat kries te esse ZOa veursjneppetig bès (=Dat krijg je als je ZO voorbarig bent) (Gelaens (Geleens))
- Dat kump neet ZO nauw. (=Dat komt niet ZO precies.) (Aaltens)
- Dat kump neet ZOea nej! (=Dat hoeft niet ZO precies!) (Steins)
- dat kump ZOe na nie (=dat komt niet ZO nauw) (Munsterbilzen - Minsters)
- dat leit veur de haand (=dat is ZO klaar als een klontje) (Westerkwartiers)
- Dat lijkt me keihard (=Volgens mij is dat niet ZO) (Rotterdams)
- dat lik zwaur op men laever (=dat vergeet ik nog ZO rap niet) (Munsterbilzen - Minsters)
- dat mes is ZO stomp, daor ku'je wel op gaon zitten en naor Keulen riejen. (=dat mes is erg bot.) (Putters)
- Dat mes is ZO stomp, ie kun er wel op naor Keulen rieden (=Een bot mes) (Giethoorns)
- dat plechtte niet te zijn (=dat was vroeger ZO niet) (Veusseleirs)
- dat schudt ze ZO uut heur mouw (=dat verzint ze terplekke) (Westerkwartiers)
- dat staek ich èn menen hoële tand (=ik krijg ZO weinig eten) (Munsterbilzen - Minsters)
- dat stik ter nie op (=dat kompt er niet ZO precies op aan) (Munsterbilzen - Minsters)
- dat viels te mèt zên kloempe (=dat voel je ZO !) (Munsterbilzen - Minsters)
- dat was 't enne van 't liedje (=ZO is het verhaal geëindigd) (Westerkwartiers)
- dat zedde geej jao (=dat had ik ZO begrepen) (Venrays)
- Dat ZOu wel is kennen wezen (=Dat ZOu wel is ZO kunnen zijn) (Boskoops)
- Dat zöt er niet best uut (=Dat ziet er niet ZO goed uit) (Klazienaveens)
- de aoënhaager wènt en de broekësjijter stink (=doe ZO maar verder en je zult wel zien waar je uitkomt !) (Munsterbilzen - Minsters)
- de bekieks mich nog erger dan ën koe wo noë den traajn kiek (=bekijk me ZO niet alsof je me niet gelooft) (Munsterbilzen - Minsters)
- de bès nog slimmer asne mins (=dat is slim bekeken, ZO had ik het nog niet bezien) (Munsterbilzen - Minsters)
- de bès sjaun genoeg ! (=wees ZO niet met je uiterlijk bezig) (Munsterbilzen - Minsters)
- de bès zjus ne waandelende joed (=loop toch niet ZO op en af, je werkt me op mijn zenuwen) (Munsterbilzen - Minsters)
- de cent'n groei'n mij niet op 'e rug (=ik kan niet alles ZO maar kopen) (Westerkwartiers)
- de deur stijt wiedwoag'ns oop'n (=dat is ZO helder als maar kan) (Westerkwartiers)
- de érmoej kump tich tieëge (=je moet niet rondkijken, je ziet ZO dat het er armoedig is) (Munsterbilzen - Minsters)
- de huust bin ZO luu ZOuen me sturm kriehen (=storm opkomst) (Zeeuws)
- de höbs zen eege ooch nie gemok (=die is niet ZO knap) (Munsterbilzen - Minsters)
- dè is ter enne van lek mien vestje (=een niet ZO betrouwbaar iemand, die er met de pet naar gooit) (Sin tunnis)
- Dè komt nie op unne prei (=Het komt niet ZO precies) (Boxtels)
- de kons ër doër ën nöl trèkke (=ze is ZO mager dat je haar door de kop van en naald kan halen) (Munsterbilzen - Minsters)
- de kons het aoflaeze van ze geezich (=je ziet het ZO aan zijn ogen) (Munsterbilzen - Minsters)
- de kons terdüraut kieke (=ZO dun als een blad) (Bilzers)
- de kons zau mèr nie gek wiëne aste wilts, do¨*e moeste aoënlèg vër hëbbe (=gek word je ZO maar niet vanzelf, daar word je mee geboren) (Munsterbilzen - Minsters)
- dê kum niet ZOh nauw (=dat hoeft niet ZO precies) (Maas en waals)
- dè kumt zô naauw nie (=dat komt niet ZO precies) (Luyksgestels)
- De luiber hef zien veren net ZO hard neudig as een muske. (=Iedereen heeft geld nodig) (Drents)
- Dè mag um den boik nie rimpellu (=Het komt niet ZO precies) (helmonds)
- de maus him de hand gaeve (=jullie gelijken ZO op mekaar in woord en daad) (Munsterbilzen - Minsters)
- de maus tich nauts autdoen vër dastë op stervë liks (=geef niets weg alvorens je ZO goed als dood zijt) (Munsterbilzen - Minsters)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
