439 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `ri`
- een ridder van het lui paard zijn (=steeds smoesjes verzinnen en de schuld buiten jezelf leggen)
- een ridder zonder vrees of blaam (=een moedig mens)
- een rijke stinkerd (=een rijk iemand)
- een roze bril op hebben (=verliefd op iemand zijn en hierdoor zijn/haar mindere kanten niet zien)
- een scheve schaats rijden (=een misstap begaan. Een morele regel overtreden)
- een spiering is vis als er anders niet is (=als je honger hebt, ben je niet kieskeurig / bij gebrek aan beter)
- een spiering uitwerpen om een kabeljauw te vangen (=iets kleins aan een ander geven met de gedachte zelf iets groots terug te krijgen)
- een stadspraatje duurt maar drie dagen. (=mensen vergeten snel)
- een stuip krijgen van het lachen (=schaterlachen)
- een stuk in je kraag drinken (=dronken worden)
- een tien met een griffel en een zoen van de juffrouw (=in de volksmond: De beste beloning voor een 19e eeuws schoolkind)
- een Uriasbrief (=een brief waarin een verschrikkelijk bericht staat)
- een vaantje strijken (=flauw vallen, sterven, het opgeven)
- een veeg uit de pan krijgen (=een klap incasseren / op zijn donder krijgen / een standje krijgen)
- een vogel in de auto rijden (=elk geval kan overal mee leven)
- een vos is niet licht met één strik te vangen. (=slimme mensen laten zich niet makkelijk foppen.)
- een vreemde schaats rijden (=zich raar aanstellen)
- een vriendelijk gezicht brengt overal licht (=een vrolijk persoon weet vaak meer te bereiken dan een nors persoon)
- een wig drijven tussen (=een splitsing of misverstand bewerken)
- een wig drijven tussen twee personen (=ervoor zorgen dat ze ruzie krijgen)
- een wigge drijven tussen (=een splitsing of misverstand bewerken)
- eerst in de boot keur van de riemen (=wie eerst komt, kan eerst kiezen)
- eet geen paaseieren op goede vrijdag (=alles op zijn tijd, het feest niet te vroeg vieren)
- effen rekening maakt goede vrienden (=of anders: schulden maken vijanden)
- elk is een dief in zijn nering (=ieder zoekt zijn voordeel)
- elk ziet door zijn eigen bril (=ieder ziet het op zijn eigen manier)
- er blijft veel aan maat en strijkstok hangen (=lang niet alles komt op zijn plaats terecht)
- er de handen voor op elkaar krijgen (=er steun (applaus) voor krijgen)
- er een punthoofd van krijgen (=er compleet gek van worden)
- er gaat een belletje rinkelen (=ik begin het te begrijpen)
- er geen drol van begrijpen (=ergens niets van begrijpen)
- er geen fluit van begrijpen (=iets niet begrijpen)
- er geen hoogte van kunnen krijgen (=iets maar niet kunnen begrijpen)
- er geen speld tussen kunnen krijgen (=iets klopt precies, geen gelegenheid krijgen in een gesprek ertussen te komen)
- er haring of kuit van willen hebben (=precies willen weten hoe het in elkaar steekt)
- er is geen zalf aan te strijken (=ergens niets aan kunnen doen of geen enkel zinvol advies mogelijk voor iemand)
- er lucht van krijgen (=iets in de gaten krijgen)
- er van langs krijgen (=erge straf krijgen, al dan niet met een pak slaag)
- er verdrinken er meer in het glas dan in de zee (=er gaan veel mensen dood door het drinken van alcohol)
- eruit zien om door een ringetje te halen (=er keurig uitzien)
- ervaring is de beste leermeester (=van datgene dat je zelf hebt meegemaakt leer je het meeste)
- esprit de l escalier (=geestig idee dat te laat komt)
- eten dat je zweet en werken dat je het koud krijgt, dat zijn de waren. (=slecht personeel. Uit de tijd dat meiden en knechts bij de boer in de kost waren.)
- eten en drinken houdt lijf en ziel bijeen. (=eten en drinken blijven levensbehoeften.)
- eten en drinken is geen beroep / ambacht. (=werken is noodzakelijk om te kunnen leven.)
- fris gewaagd is half gewonnen (=de moedigste heeft de meeste kansen om iets te winnen)
- garnaal/spiering is ook vis als er anders niet is. (=wees tevreden met wat je kunt krijgen)
- gasten en vis blijven maar drie dagen fris. (=je moet als gast niet te lang blijven.)
- gedachten zijn tolvrij (=iedereen mag vrij denken wat diegene wil)
- geen been aan de grond krijgen (=voorstel werd niet aangenomen)
652 betekenissen bevatten `ri`
- je in het hol van de leeuw wagen (=een groot risico nemen , rechtstreeks bij de vijand te rade gaan)
- alles op één kaart zetten (=een groot risico nemen door op slechts één kans te gokken)
- een nagel aan iemands doodkist (=een groot verdriet of iemand die een groot verdriet veroorzaakt)
- een muur van onbegrip (=een hardnekkig gebrek aan begrip)
- een loden pijp hebben (=een hete vloeistof snel kunnen opdrinken)
- de hoofdvogel schieten (=een hoofdprijs winnen, maar vaak ironisch bedoeld. Letterlijk: de hoofdvogel is de hoofdprijs bij het vogelschieten)
- droge stokvis (=een houterig iemand)
- een gezicht van ouwe lappen (=een huilerig of lelijk gezicht)
- een ei is geen ei twee ei is een half ei drie ei is een paasei (=één is niet genoeg, twee is beter, drie is goed)
- het is kruis of munt, zei de non en ze trouwde de bankier (=een keuze voor het materiële kan ten koste gaan van het spirituele)
- een veeg uit de pan krijgen (=een klap incasseren / op zijn donder krijgen / een standje krijgen)
- een duit in het zakje doen (=een kleine bijdrage leveren. (Historisch: de kleinst mogelijke gave in het collectezakje van de kerk).)
- een taling uitzenden om een eendvogel te vangen (=een kleinigheid opofferen om iets belangrijks terug te krijgen)
- de bom is gebarsten (=een langdurige spanning of conflict is tot een uitbarsting gekomen)
- de lange weg maakt een moede man (=een langdurige ziekte leidt tot uitputting)
- een bodem in de markt leggen (=een minimumprijs vastleggen)
- één uur van onbedachtzaamheid, kan maken dat men jaren schreit (=één moment van onvoorzichtigheid kan verschrikkelijke gevolgen hebben)
- een nieuwe bron aanboren (=een nieuwe manier vinden om iets te krijgen)
- een ongelikte beer (=een onbeschofterik)
- het sop is de kool niet waard (=een onderwerp is te onbelangrijk om er aandacht aan te geven)
- een vaatje zuur bier (=een oude vrijster)
- vaatje zuur bier (=een oude vrijster)
- van de bok (laten) dromen (=een pak slaag (laten) krijgen)
- op je baadje krijgen (=een pak slagen krijgen)
- schrijven en wrijven (=een pennenstrijd voeren)
- iets in je vaandel schrijven. (=een principe waar je je per se aan vast wilt houden)
- een rijke stinkerd (=een rijk iemand)
- een vette gans bedruipt zichzelf (=een rijk iemand kan zichzelf redden)
- een sprong in het diepe wagen (=een risico nemen en iets nieuws proberen.)
- het is monnikenwerk (=een saaie, harde, langdurige taak)
- op dood spoor zitten (=een situatie waarin er geen vooruitgang of hoop is)
- een harde knoest heeft een scherpe bijl nodig (=een slechte gewoonte is moeilijk te verdringen)
- iemand op de vingers tikken (=een standje geven, berispen)
- een bokking krijgen (=een standje krijgen)
- er bekaaid (van) afkomen (=een te lage prijs ervoor krijgen)
- een katje krijgen (=een uitbrander krijgen)
- een leven als een oordeel (=een verschrikkelijk lawaai)
- het ijs breken / het ijs is gebroken (=een vriendelijk gesprek op gang brengen na een kil begin)
- een bedrijvige Martha zijn (=een zeer ijverige vrouw zijn (Martha= bijbels symbool voor hardwerkende huisvrouw))
- een pilaarbijter (=een zeer schijnheilig / hypocriet persoon)
- niet over een nacht ijs gaan (=eerst nadenken voor men iets doet - geen risico`s nemen)
- je een hoedje schrikken (=enorm schrikken)
- eruit zien of men een paal ingeslikt heeft (=er erg stijf, harkerig uitzien)
- er verdrinken er meer in het glas dan in de zee (=er gaan veel mensen dood door het drinken van alcohol)
- er het mes inzetten (=er grondig op ingrijpen, in de uitgaven besnoeien)
- er schuilt een addertje onder het gras (=er is een verborgen risico in het spel)
- geld maakt niet gelukkig (=er is meer in het leven dan rijkdom)
- eruit zien om door een ringetje te halen (=er keurig uitzien)
- er op zitten zweten (=er moeizaam of langdurig aan werken)
- er wel pap van lusten (=er niet genoeg van kunnen krijgen)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
