431 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `ra`
- die heeft een graat in z`n keel (=hij is (spreekt) bekakt)
- die het geluk vindt, die mag het oprapen. (=geluk komt onverwachts)
- dominee brand je bekje niet (=pas op! Het eten of de drank is heet!)
- dood en begraven zijn (=definitief voorbij zijn.)
- door de kajuitsramen aan boord komen (=onmiddellijk bevelhebber worden, zonder eerste ondergeschikte te zijn geweest)
- door vragen wordt men wijs (=door het stellen van vragen kun je veel te weten komen en veel kennis opdoen)
- draaien als een molen (=altijd meegaan met de heersende mening - naar de mond van de toehoorder praten)
- dweilen met de kraan open (=geen kans op succes hebben, omdat men de symptomen bestrijdt zonder de oorzaak aan te pakken)
- een Babylonische spraakverwarring (=door elkaar spreken zonder naar elkaar te luisteren en elkaar niet verstaan)
- een blinde kip vindt ook nog wel eens een graankorrel. (=zelfs iemand die niet erg intelligent is heeft soms geluk en doet iets goed)
- een blinde schiet soms wel eens een kraai. (=zelfs iemand die niet erg bedreven is heeft soms geluk en doet iets goed)
- een bonte kraai maakt nog geen winter (=één voorbeeld is niet genoeg om een definitief besluit te nemen)
- een brave Hendrik zijn (=erg braaf zijn of zich zo voordoen)
- een doos van Pandora zijn (=een bron van problemen, ellende, ziekte en misère zijn)
- een draai aan het verhaal geven (=een hele eigen versie van wat er gebeurd is vertellen)
- een draai aan iets geven (=de waarheid verdraaien)
- een Frans compliment. (=een compliment wat niet zo oprecht of positief is als het aanvankelijk leek)
- een gevoelige snaar raken (=iets ligt erg gevoelig bij iemand, belangstelling hebben voor een bepaald onderwerp en iemand die dan aandacht heeft ervoor)
- een goed begin heeft een goed behagen maar het eindje zal de last dragen (=goed beginnen is prima, maar je moet volhouden tot het einde)
- een goed hart toedragen (=goed kunnen verdragen)
- een goede haan kraait nog wel eens weer. (=een goede leider waarschuwt meer dan eens)
- een graantje meepikken (=meeprofiteren)
- een haas is graag waar hij geworpen is. (=ieder wil graag zijn waar hij geboren is)
- een harde noot kraken (=dingen bespreken die moeilijk liggen, een moeilijk karwei doen)
- een kaars voor de duivel branden (=slechte daden goedpraten omdat er je er voordeel uit kan halen)
- een kat in het donker/nauw maakt rare sprongen (=in een benarde situatie doet men vreemde dingen)
- een krakende wagen (=een onzekere zaak - iemand met een zwakke gezondheid)
- een lelijke noot met iemand te kraken hebben (=met iemand nog iets af te rekenen hebben)
- een loer draaien (=een poets bakken)
- een mens is alleen onmisbaar bij zijn begrafenis (=niemand is onmisbaar.)
- een open deur intrappen (=iets doen wat niet nodig is of iets wat al gezegd of gedaan is nog een keer doen)
- een oud paard hoort graag het klappen van de zweep. (=een oud persoon hoort graag verhalen over het oude vakmanschap)
- een oud voerman hoort nog graag het klappen van de zweep (=iemand die oud is vindt het fijn te praten over dingen van vroeger)
- een oude rat vindt licht een gat. (=ervaren mensen weten vaak een oplossing te vinden)
- een raadsheer met een p (=raadsheer met p is praatsheer, men heeft er niet veel aan)
- een rad uit de wagen. (=een flinke tegenvaller)
- een rak in de wind (=met veel werk langzaam vooruit komen (een lang recht stuk tegenwind zeilen))
- een rare schaats rijden (=zich raar aanstellen, lichtzinnig leven)
- een rots in de branding (=een persoon waarop je kunt vertrouwen en die je steunt.)
- een schip op het strand is een baken in zee (=van de fouten die anderen hebben gemaakt kun je zelf veel leren)
- een schop van een ezel kunnen verdragen (=je moet het aankunnen dat iemand zonder verstand van zaken kritiek geeft)
- een stadspraatje duurt maar drie dagen. (=mensen vergeten snel)
- een straatje zonder eind (=een eindeloos proces, iets wat nooit ophoudt)
- een stuk in je kraag drinken (=dronken worden)
- een stuk in zijn kraag hebben (=dronken zijn)
- een traan wegpinken (=emotioneel geraakt zijn, ontroerd zijn door iets => emotioneel)
- een vliegende kraai/vogel vangt/vindt altijd wat (=als je er maar op uit gaat, vind je altijd wel wat in je voordeel)
- een vraagteken plaatsen achter (=in twijfel trekken)
- een vriendelijk gezicht brengt overal licht (=een vrolijk persoon weet vaak meer te bereiken dan een nors persoon)
- een vrolijke frans zijn (=zeer opgewekt en blij zijn zonder zorgen)
520 betekenissen bevatten `ra`
- zoet gedronken, zuur betaald. (=drankmisbruik kan veel schade aanrichten)
- is de paus katholiek? (=een antwoord op een vraag waarvan het antwoord overduidelijk `Ja` is)
- jut en jul (=een apart of raar stelletje)
- iets in één adem uitlezen (=een boek waaraan je begonnen bent heel snel uitlezen, omdat je het zo spannend vindt)
- iemand een poets bakken (=een grap met iemand uithalen)
- je in het hol van de leeuw wagen (=een groot risico nemen , rechtstreeks bij de vijand te rade gaan)
- een slimme vogel (=een handig persoon met overal een oplossing voor)
- branden als een (tiere)lier (=een heel erg hevige brand)
- er een gooi naar doen (=een kans wagen of iets proberen te raden)
- een loodje in het zakje doen (=een kleine bijdrage leveren)
- een duit in het zakje doen (=een kleine bijdrage leveren. (Historisch: de kleinst mogelijke gave in het collectezakje van de kerk).)
- een gouden zadel maakt geen ezel tot paard. (=een mens verandert niet door uiterlijkheden)
- in de fout gaan (=een onaanvaardbaar of strafbaar feit begaan)
- een speldje bij iets steken (=een onderwerp niet verder uitdiepen, van gespreksonderwerp veranderen)
- het achtste wereldwonder (=een ongelooflijk prachtig iets)
- nood doet zelfs oude vrouwen rennen (=een onverwachte situatie kan verrassende kwaliteiten naar boven brengen (vergelijkbaar met `angst geeft vleugels`))
- het hart op de goede plaats hebben (=een oprecht en menslievend karakter hebben)
- een oud paard hoort graag het klappen van de zweep. (=een oud persoon hoort graag verhalen over het oude vakmanschap)
- doekje voor het bloeden (=een schrale troost, of een ontoereikende, slechts symbolische maatregel)
- een katje krijgen (=een uitbrander krijgen)
- een schot voor de boeg (=een uitspraak of vraag als eerste aanzet tot een gesprek of discussie (eigenlijk: een waarschuwingsschot))
- als klap op de vuurpijl (=een verrassing)
- goed zijn woord kunnen doen (=een vlotte prater zijn)
- iets te berde brengen (=een voorstel doen; iets ter sprake brengen)
- een keer nemen (=een wending nemen, veranderen)
- gewicht in de schaal leggen (=een wezenlijk deel bijdragen)
- een druppel op een gloeiende plaat (=een zeer kleine bijdrage aan iets groters)
- uit zuivere bronnen vloeit zuiver water. (=eerlijke mensen praten geen kwaad)
- een vogel in de auto rijden (=elk geval kan overal mee leven)
- water en vuur zijn (=elkaar niet kunnen verdragen)
- hou en trouw (beloven) (=elkaar overal (zullen) helpen)
- een traan wegpinken (=emotioneel geraakt zijn, ontroerd zijn door iets => emotioneel)
- het is als met de koeien van de Farao. (=er is geen goed aan te doen (De koeien van de Farao bleven mager))
- doorgestoken kaart (=er is heel duidelijk iets mis! Hier is getracht om iemand te laten geloven dat er bij toeval iets gebeurt, terwijl het in feite van tevoren gearrangeerd is)
- ieder huisje heeft zijn kruisje (=er mankeert overal wel iets)
- iemand het zwijgen opleggen (=er met niemand over mogen praten en niemand iets mogen vertellen)
- ergens gezien zijn als een rotte kool bij een groenvrouw (=er niet graag gezien zijn)
- in de knoop zitten (=er niet meer wijs uitraken - van slag zijn)
- je in allerlei bochten wringen (=er op alle mogelijke wijzen proberen onderuit te geraken)
- er als de kippen bij zijn (=er razendsnel bij zijn)
- er een balletje over opgooien (=er voorzichtig over beginnen te praten om erachter te komen wat anderen ervan vinden)
- mogen lijden (=er wel tegen kunnen - iemand wel kunnen verdragen)
- geen rook zonder vuur (=er wordt niet over gepraat of er is wel iets van waar)
- er de hand in gehad hebben (=eraan meegewerkt hebben, met raad of daad)
- een heilig boontje zijn (=erg braaf doen, maar niet altijd braaf zijn)
- een brave Hendrik zijn (=erg braaf zijn of zich zo voordoen)
- beminnen als het licht van zijn ogen (=erg graag zien)
- van streek raken (=erg in de war door iets geraken)
- iemand het hemd van het lijf vragen (=erg nieuwsgierig zijn en alles van iemand proberen te vragen)
- in vuur en vlam staan (=erg opgewonden zijn / hevig branden)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
