114 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `aten`
- te wensen overlaten (=niet geheel voldoen)
- uit alle hoeken en gaten (=van alle kanten)
- uit zijn nek praten (kletsen) (=onzin verkopen)
- van de bok (laten) dromen (=een pak slaag (laten) krijgen)
- van God en alle mensen verlaten (=afgelegen; stil)
- van zijn veren laten (=van zijn eer kwijtraken)
- verstek laten gaan (=niet komen opdagen)
- visserslatijn praten (=zijn prestaties overdrijven)
- voor dood achterlaten (=in de steek laten zonder hoop op herstel.)
- voor stoelen en banken praten (=maar weinigen die naar iemands verhaal luisteren)
- wat baten kaars en bril als de uil niet zien en lezen wil (=het is vruchteloos iemand te willen voorlichten als hij dat niet wil)
- wat baten kaars of bril, als de uil niet zien en wil. (=gezegd als een koppig iemand advies of hulp negeert)
- we zullen ze eens een poepie laten ruiken (=we zullen iets doen dat hen zal verbluffen (vooral toegepast in situaties waar sprake is van competitie))
- zich de kaas niet van het brood laten eten (=opkomen voor iets)
172 betekenissen bevatten `aten`
- kallen is mallen maar doen is een ding (=je kan het beter doen dan er altijd maar over blijven praten)
- wie pleit om een paard, behoudt de staart. (=je kunt beter wat toegeven, dan het tot een duur en langslepende kwestie te laten komen)
- iets op de hals halen (=je met een probleem laten opzadelen)
- bezoek en vis blijven drie dagen fris (=je moet geen gasten te lang laten logeren want dan ga je je aan hun gewoonten ergeren)
- een zwarte kat krabt niet (=je moet je niet laten leiden door je angsten)
- het hoofd koel houden (=kalm blijven, zich niet door de spanning laten meeslepen)
- er lucht aan geven (=laten blijken)
- een lang gezicht trekken/zetten (=laten merken dat men niet tevreden is)
- in de lucht laten vliegen (=laten ontploffen)
- te kennen geven (=laten verstaan)
- laten we elkaar geen mietje noemen (=laten we precies zeggen hoe we denken over de ander)
- in de meuk staan (=laten weken om zacht te worden)
- je kaarten op tafel leggen (=laten weten over welke middelen je beschikt om iets gedaan te krijgen)
- glashard liegen (=liegen zonder er iets van in zijn houding te laten merken)
- beter één vogel in de hand dan tien in de lucht (=liever een beetje dan helemaal niets / kleine concrete resultaten zijn beter dan grootse plannen)
- liever lui dan moe (=liever niet werken, het liever aan anderen overlaten)
- buiten zijn boekje gaan (=meer doen dan toegelaten)
- meer pijlen op zijn boog hebben (=meer kunnen dan reeds laten zien)
- je licht niet onder de korenmaat zetten (=meespreken, je mening geven en laten merken dat je er iets van weet)
- geld dat stom is, maakt recht wat krom is (=mensen kunnen door financiële bevoordeling ertoe gebracht worden om onrecht toe te laten)
- de lont in het kruit werpen (=mensen laten loskomen, opstoken)
- praatjes vullen geen gaatjes (=met praten alleen komt men er niet, er moet ook wat gedaan worden)
- woorden zijn geen oorden (=met praten bereiken we niets)
- iets dat krom is recht proberen te praten (=met praten proberen een fout iets goeds te laten lijken)
- een kind om een boodschap sturen. (=niet de juiste persoon iets op laten lossen)
- geen teken van leven meer geven (=niets meer van zich laten horen)
- een appeltje met iemand te schillen hebben (=nog een vervelend onderwerp met iemand te bepraten hebben)
- nog nat(/ niet droog) achter de oren zijn (=nog uiterst onervaren zijn, zodat men er niet over mee kan praten)
- met de noorderzon vertrekken (=onaangekondigd vertrekken en niets meer van zich laten horen)
- twee linkerhanden hebben (=onhandig zijn, werk altijd laten mislukken)
- de ogen voor iets sluiten (=oogluikend toelaten)
- een andere toon aanslaan (=op een andere manier tegen iemand gaan praten)
- met een hete aardappel in de keel praten (=op een bekakte manier praten)
- iemand doodpraten (=op iemand blijven inpraten tot hij versuft van raakt)
- in de luwte vallen (=op minder luide toon verder praten)
- elkaar vliegen afvangen (=op onbeduidende details elkaar beconcurreren dan wel duidelijk willen laten uitkomen dat men zelf gelijk heeft en de ander niet)
- over koetjes en kalfjes praten (=over allerlei onbelangrijke dingen praten)
- iets op het tapijt brengen (=over een onderwerp beginnen (te praten))
- over land en zand praten (=over lichte onbeduidende dingen praten)
- het hart op de lippen hebben (=over zijn emoties durven praten - alles zeggen wat men denkt)
- iemand onder vier ogen spreken (=praten met iemand zonder dat anderen erbij zijn)
- doen is een ding. (=praten of plannen maken is gemakkelijk gedaan, daadwerkelijk actie ondernemen is veel moeilijker)
- er de mond vol van hebben (=praten over de zaken die iemand bezighouden)
- schoon schip maken (=schulden betalen, de boel opruimen, na ruzie/problemen samen er uit komen en het verleden laten rusten)
- pappen en nathouden (=situatie min of meer ongewijzigd te laten zonder een beslissing te nemen of daadwerkelijk een probleem op te lossen)
- een kaars voor de duivel branden (=slechte daden goedpraten omdat er je er voordeel uit kan halen)
- de oude Adam afleggen. (=slechte gewoonten of gedrag achterlaten om positieve veranderingen aan te brengen.)
- een vos is niet licht met één strik te vangen. (=slimme mensen laten zich niet makkelijk foppen.)
- rad/rap van tong zijn (=snel praten / welbespraakt zijn)
- je kop houden (=stil zijn, niet praten)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
