96 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `uu`
- al te goed is buurmans gek (=van te veel goedheid wordt misbruik gemaakt)
- als buurmans huis brand is het tijd om uit te zien. (=leer van andermans problemen)
- als de boter duur wordt, leert men het brood droog eten. (=als het niet anders kan, is men ook met minder tevreden.)
- als een lopend vuurtje (=zich snel verspreidend (van een bericht of nieuwtje))
- als klap op de vuurpijl (=een verrassing)
- beidt Uw tijd, duur Uw uur (=op de toren van de Amsterdamse koopmansbeurs)
- beter een goede buur dan een verre vriend (=vriendschap op afstand is minder waardevol)
- buurmans gras is altijd groener (=bij anderen lijkt het altijd beter (omdat men daar de interne problemen niet van kent))
- buurmans leed troost (=door het verdriet of de pijn van een ander kun je je eigen verdriet en pijn beter verdragen)
- de beste stuurlui staan aan wal (=de toeschouwers kunnen het altijd beter dan de uitvoerders)
- de druiven zijn zuur (zei de vos maar hij kon er niet bij) (=van iets dat men niet krijgen kan, zeggen dat men het niet wil)
- de kastanjes voor iemand uit het vuur halen (=voor iemand anders het gevaarlijke werk of een lastig klusje doen)
- de mis aan de muur plakken (=niet naar de mis gaan (verzuimen))
- de natuur gaat boven de leer (=men volgt eerder zijn karakter dan hetgeen men leert)
- de natuur is sterker dan de leer (=datgene wat aangeleerd is wordt gauw vergeten)
- de oude zuurdesem (=het oude kwaad)
- de tol aan de natuur betalen (=dood gaan)
- de vis wordt duur betaald (=het vergt veel opoffering ( je moet er wat voor over hebben) om te krijgen wat je wilt)
- de vuurproef doorstaan (=slagen in de moeilijke onderneming)
- een (modder)figuur slaan (=een belachelijke of domme indruk maken)
- een bek als een hooischuur hebben (=een grote mond hebben)
- een gehuurd paard en eigen sporen maken korte mijlen (=eigen bezit beschadigt men minder dan gekregen of gehuurd bezit)
- een gehuurd paard en eigen sporen maken korte mijlen. (=men is geneigd andermans spullen te misbruiken)
- een goede buur is beter dan een verre vriend (=een goede buur kan je beter helpen dan een verre vriend)
- een ijzer in het vuur hebben (=een plan hebben dat nog onbekend is voor de buitenwereld)
- een jantje-secuur (=iemand die uiterst nauwgezet werkt)
- een keel als schuurpapier hebben (=een erg droge keel (keelpijn) hebben)
- een mond als een hooischuur (=een grote of erg brutale mond)
- een morse muur is snel afgebroken (=een slechte zaak gaat niet lang mee)
- een muur van onbegrip (=een hardnekkig gebrek aan begrip)
- een muurbloempje zijn (=stil en teruggetrokken zijn)
- een potje te vuur hebben staan (=iets onaangenaams te verwachten hebben)
- een ridder van de droevige figuur (=een sufferd)
- een slecht figuur slaan (=een slechte indruk maken)
- een stadspraatje duurt maar drie dagen. (=mensen vergeten snel)
- één uur van onbedachtzaamheid, kan maken dat men jaren schreit (=één moment van onvoorzichtigheid kan verschrikkelijke gevolgen hebben)
- een vaatje zuur bier (=een oude vrijster)
- eerlijk duurt het langst (=een leugen komt op den duur altijd uit, maar de waarheid blijft altijd waar)
- er de hand voor in het vuur steken (=heel zeker weten dat iets zo is)
- ergens een potje te vuur hebben staan (=ergens noch wat zeer ongunstigs te verwachten hebben)
- geen rook zonder vuur (=er wordt niet over gepraat of er is wel iets van waar)
- geloof nooit iemand die in de ene hand water en de andere hand vuur draagt (=wees niet lichtgelovig, niet iedereen is het vertrouwen waard)
- goede raad is duur (=bijna te moeilijk om raad te kunnen geven)
- goedkoop is duurkoop (=iets goedkoops kan later kosten veroorzaken, bijvoorbeeld door slechte werking, reparaties of onderhoud)
- had je me gisteren gehuurd dan was ik vandaag je knecht geweest (=je moet zo niet commanderen - dat doe ik gewoon niet!)
- het grootste mirakel duurt maar drie dagen. (=mensen vergeten snel)
- het huisje bij het schuurtje houden/laten (=geen onnodige uitgaven doen)
- het is er haardje bij schuurtje (=het is er klein, dicht op elkaar)
- het is gezond om in het vuur te pissen (=het is goed om hevigheid te kalmeren)
- het is maar een strovuurtje (=het ziet er erg uit, maar het is snel voorbij)
44 betekenissen bevatten `uu`
- niet in iemands schaduw kunnen staan (=aan iemand absoluut niet kunnen tippen)
- je ziel en zaligheid verkopen (=absoluut alles opofferen)
- zo welkom als een hond in de keuken (=absoluut niet welkom)
- op een letter doodblijven (=absoluut niets veranderd willen zien)
- zo zeker als tweemaal twee vier is (=absoluut zeker)
- al etende krijgt men trek / honger. (=al etende krijgt men steeds meer trek (ook figuurlijk).)
- de kust is veilig (=alles is in orde - er is niemand in de buurt)
- aan de groene tafel zitten (=bestuurslid zijn)
- om kaneelwater lopen (=beuzelwerk doen - van het kastje naar de muur gestuurd worden)
- bij gebrek aan brood eet men korstjes van pasteien. (=bij gemis aan het gewone moet men zijn toevlucht soms wel tot iets duurders nemen.)
- blijf uit zijn kielwater of je raakt in zijn zog (=blijf uit zijn buurt, want je wordt er slechter van)
- dat ruikt naar peper (=dat is erg duur)
- regen in mei, dan is april voorbij (=de natuur kiest vanzelf de goede volgorde)
- de oude adam (=de zondige natuur (aard))
- een beentje lichten (=doen struikelen (letterlijk of figuurlijk))
- niet door mensenhanden gebouwd (=door God of natuur tot stand gebracht)
- er peper aan eten (=duur betalen)
- in de papieren lopen (=duur uitkomen, veel geld kosten)
- het bijltje zoeken (=een excuus of uitweg verzinnen)
- een goede buur is beter dan een verre vriend (=een goede buur kan je beter helpen dan een verre vriend)
- eerlijk duurt het langst (=een leugen komt op den duur altijd uit, maar de waarheid blijft altijd waar)
- de vierschaar spannen. (=een rechtzitting houden. (vierschaar = middeleeuws gerechtelijk bestuur))
- rosse buurt (=een slechte buurt (buurt met prostitutie))
- een gehuurd paard en eigen sporen maken korte mijlen (=eigen bezit beschadigt men minder dan gekregen of gehuurd bezit)
- om van te kotsen (=erg lelijk, absoluut onplezierig)
- mooie liedjes duren niet lang (=geluk is van korte duur)
- ter ziele zijn / ter ziele gaan (=gestorven zijn of sterven, ook figuurlijk: iets dat niet meer bestaat of actief is)
- er wordt een erfenis verdeeld. (=gezegd als iets erg lang duurt)
- een vette bek halen. (=goed eten, vooral frituur)
- iemand het licht in de ogen niet gunnen (=iemand absoluut niet kunnen verdragen)
- iemand de rekening presenteren (=iemand de kosten ten laste brengen (ook figuurlijk))
- iemand geen vingerbreed in de weg leggen (=iemand niets in de weg leggen , absoluut niet hinderen)
- iets voor geen goud willen doen (=iets absoluut niet willen doen)
- van eeuwigheid tot amen duren (=iets duurt heel erg lang, er komt maar geen einde aan)
- iets tegen de penning zestien verkopen (=iets zeer duur verkopen)
- wie pleit om een paard, behoudt de staart. (=je kunt beter wat toegeven, dan het tot een duur en langslepende kwestie te laten komen)
- huisjes melken (=kleine huizen duur verhuren)
- ten voeten uit (=letterlijk: de volledige gestalte is afgebeeld; figuurlijk: een getrouwe persoonsbeschrijving)
- een ziekte komt te paard en gaat te voet (=men wordt snel ziek maar genezen duurt lang)
- van stuurboord naar bakboord zenden (=van het kastje naar de muur sturen)
- waar je u tegen zegt (=wat absoluut de moeite waard is)
- op de penning zestien (=zeer duur)
- het komt te paard en het gaat te voet. (=ziekte en ongeluk komen vaak heel plotseling, maar het duurt lang voordat men weer hersteld is)
- een lelijke pijp roken (=zuur opbreken)
Eén dialectgezegde bevat `uu`
- Draa ou aaiers acher die ou uu oage (=3 oude eieren achter die oude hoge haag) (Deinzes)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
