9 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `res`
- acte de présence geven (=ervoor zorgen dat je ergens aanwezig bent)
- een sigaar uit eigen doos presenteren (=iemand iets aanbieden dat in feite door de ontvanger zelf is betaald)
- het interesseert me geen drol (=het interesseert me niets)
- iemand de rekening presenteren (=iemand de kosten ten laste brengen (ook figuurlijk))
- iemand mores leren (=wraak op iemand nemen en/of flink zeggen hoe het er voor staat)
- in de bres springen (=te hulp schieten)
- niet aan het juiste adres zijn (=iets aan de verkeerde persoon vragen)
- primus inter pares (=de beste onder zijns gelijken) (Latijn)
- semper crescendo (=in sterkte toenemend) (Latijn)
52 betekenissen bevatten `res`
- koud bier maakt warm bloed. (=alcohol maakt aggressief)
- komt men over de hond, dan komt men over de staart (=als de grootste moeilijkheden overwonnen zijn, dan komt de rest vanzelf)
- je kan niet alle meisjes haten om één (=als je bent getrouwd wilt dat niet zeggen dat vrouwen je niet meer interesseren)
- wie niet wil, die niet zal (=als je geen interesse hebt, moet je er ook geen deel van uitmaken)
- wie gekheid zaait zal dwaasheid oogsten. (=als je ongebruikelijke dingen doet krijg je ook ongebruikelijke resultaten)
- in zijn achterhoofd hebben (=als reserve klaar hebben)
- dat is huilen met de pet op (=bedroevend resultaat)
- aan de rand van het ravijn bloeien de mooiste bloemen (=de beste resultaten dragen tegelijkertijd de grootste risico`s)
- de krenten uit de pap halen (=de meest aantrekkelijke gedeelten voor zichzelf bestemmen, bijvoorbeeld de meest interessante taken uit een omvangrijk werk)
- oude wijn in nieuwe zakken (=de zaken zijn anders gepresenteerd, maar niet wezenlijk veranderd)
- je oren laten hangen (=depressief zijn, het opgeven)
- van hetzelfde laken een pak (=dezelfde soort aanpak of respons)
- oefening baart kunst (=door veel te oefenen verbeteren de prestaties)
- een oude bok lust nog wel een jong/groen blaadje (=een oude man is nog wel seksueel geïnteresseerd in een jong meisje)
- een appeltje voor de dorst (=een reserve voor moeilijke tijden die mogelijk nog gaan komen)
- dat raakt mijn koude kleren niet (=ergens niets mee te maken hebben en zich niet voor interesseren)
- voor iemand of iets zijn petje afnemen (=ergens respect voor hebben)
- je koetjes op het droge hebben (=genoeg (geld) hebben voor de rest van het leven)
- het grondsop is voor de goddelozen (=gezegd van iemand die het laatste restje uitdrinkt)
- het interesseert me geen drol (=het interesseert me niets)
- het laat mij Siberisch koud (=het interesseert me totaal niet)
- de vruchten zullen de beloften der bloemen overtreffen (=het is nu al goed, maar het eindresultaat wordt nog veel beter)
- er is reuk noch smaak aan (=het is weinig waard, het is niet interessant)
- een Augiasstal reinigen (=het opruimen van een vreselijk vuile boel)
- de Hebreeërs bouwden het, maar de Egyptenaren hebben het. (Exodus 1:11-14) (=het vuile werk door anderen opknappen en het resultaat zelf pakken)
- elk meent zijn uil een valk te zijn (=ieder denkt het beste over de eigen prestaties)
- iemand voor vol aanzien (=iemand serieus nemen en respecteren.)
- iemand het bloed onder de nagels vandaan halen (=iemand vreselijk treiteren of irriteren)
- iemand warm maken (=iemands interesse opwekken)
- iemand ergens voor warm maken (=iemands interesse voor iets opwekken)
- er je eigen plasje overheen doen (=iets een beetje veranderen zodat helemaal naar je zin is. In werksituaties kan dit soms uit de hand lopen, als er veel belanghebbers zijn die allemaal hun eigen plasje over een document willen doen. Het kan dan resulteren in een onleesbare tekst.)
- haast en spoed is zelden goed (=iets te snel doen, resulteert vaak in iets dat slecht gedaan is)
- het warm water (her)uitvinden (=iets wat reeds lang bekend is, presenteren alsof het een originele innovatie is. (Niet verwarren met `het wiel opnieuw uitvinden`))
- iemand de hielen laten zien (=inhalen of beter presteren dan de ander)
- beter één vogel in de hand dan tien in de lucht (=liever een beetje dan helemaal niets / kleine concrete resultaten zijn beter dan grootse plannen)
- op je tenen lopen (=meer willen presteren dan je aan kunt)
- soort zoekt soort (=mensen met dezelfde interesses zoeken elkaar op)
- iets voor Jan Joker doen (=moeite doen zonder enig resultaat of waardering)
- iets voor Jan Lul doen (=moeite doen zonder enig resultaat of waardering)
- een ander liedje laten zingen (=mores leren, van gedacht doen veranderen)
- een goed paard maakt nog geen goede ruiter. (=niet enkel de middelen tellen, ook de vaardigheid is belangrijk om resultaat te krijgen.)
- het zout in de pap niet waard zijn (=niets presteren)
- goed voordoen doet verkopen. (=presentatie is belangrijk als je iets wil verkopen)
- de gestadige jager wint (=regelmatig doorzetten geeft het beste resultaat)
- petje af (=respect betonen voor hoe iemand iets voor elkaar gekregen heeft)
- je sporen verdienen (=respect krijgen door goed werk te verrichten)
- in de put zitten (=somber of depressief zijn.)
- in een hap en een snap (=spoedig (zonder respect of plichtplegingen))
- schreeuwen als een mager varken (=vreselijk schreeuwen)
- visserslatijn praten (=zijn prestaties overdrijven)
7 dialectgezegden bevatten `res`
- as alle lewaed stop konste de rès heire (=er zijn vele geluiden, maar slechts 1 stilte) (Munsterbilzen - Minsters)
- kgeun mè res afkappen (=ik ga even rusten) (Buggenhouts)
- loët mich toch mèt rès (=weg !) (Munsterbilzen - Minsters)
- lot mich mèt rès (=laat mij gerust) (Bilzers)
- pak n vroo waajze és en lot ze waajer mét rés (=eet wat de tafel draagt) (Bilzers)
- slaopen as unne res (=goed en diep slapen) (Budels)
- zen viet en al de res tron vaege (=helemaal niets aantrekken) (Bilzers)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
