29 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `maakt`
- belofte maakt schuld (=als je iets beloofd hebt moet je dat ook nakomen)
- bitter in de mond maakt het hart gezond (=ook wat minder aangenaam is, kan gezond of goed zijn)
- dat maakt van Jezus nog een ketter (=dat is zelfs bij de meest integer mens een schanddaad)
- dat smaakt naar meer (=meer van dat, graag!)
- de appel smaakt bomig. (=kinderen lijken op hun ouders.)
- de gelegenheid maakt de dief (=men laat zich gemakkelijk verleiden door een goede gelegenheid)
- de kap maakt de monnik niet (=aan het uiterlijke kan men het innerlijke niet beoordelen)
- de lange weg maakt een moede man (=een langdurige ziekte leidt tot uitputting)
- die perzik smaakt naar meer (=dat is gunstig - nog van dat!)
- een bonte kraai maakt nog geen winter (=één voorbeeld is niet genoeg om een definitief besluit te nemen)
- een goed paard maakt nog geen goede ruiter. (=niet enkel de middelen tellen, ook de vaardigheid is belangrijk om resultaat te krijgen.)
- een gouden zadel maakt geen ezel tot paard. (=een mens verandert niet door uiterlijkheden)
- een kat in het donker/nauw maakt rare sprongen (=in een benarde situatie doet men vreemde dingen)
- eén kwade dag maakt de winter niet. (=als iets verkeerd gaat, hoeft nog niet alles verkeerd te gaan.)
- eén rotte appel in de mand, maakt al het gave fruit te schand (=als één persoon uit een groep zich misdraagt, wordt de hele groep erop aangekeken. / Een negatieve beïnvloeding van één persoon kan vele anderen op het slechte pad brengen.)
- een zwaluw maakt de lente niet (=een omstandigheid laat nog geen eindconclusie toe)
- één zwaluw maakt nog geen zomer (=één positieve gebeurtenis betekent niet dat alle problemen opgelost zijn.)
- eendracht maakt macht (=wanneer mensen samenwerken kan men veel bereiken)
- effen rekening maakt goede vrienden (=of anders: schulden maken vijanden)
- geld dat stom is, maakt recht wat krom is (=mensen kunnen door financiële bevoordeling ertoe gebracht worden om onrecht toe te laten)
- geld maakt niet gelukkig (=er is meer in het leven dan rijkdom)
- het is de toon die de muziek maakt (=het gaat om de manier waarop iets gezegd wordt)
- het is niet voor de ganzen gemaakt (=we kunnen het maar beter uitdrinken)
- het oog van de meester maakt het paard vet (=het werk gebeurt beter als de baas toezicht houdt)
- honger maakt rauwe bonen zoet (=als men honger heeft, smaakt alles)
- korte afrekening maakt lange vriendschap (=snel terugbetalen (teruggeven) voorkomt ruzie)
- koud bier maakt warm bloed. (=alcohol maakt aggressief)
- onbekend maakt onbemind (=iets wat nog onbekend is, kan ook niet geapprecieerd worden)
- wie zijn naasten te schande maakt, onteert zichzelf (=een klein foutje, kan een groot geheel te schande maken)
38 betekenissen bevatten `maakt`
- met de vork schrijven (=afzetten, meer kosten rekenen dan werkelijk gemaakt)
- koud bier maakt warm bloed. (=alcohol maakt aggressief)
- honger maakt rauwe bonen zoet (=als men honger heeft, smaakt alles)
- wat het huis verliest, brengt het weer terug (=als men iets in huis zoek maakt, komt het meestal vanzelf weer tevoorschijn)
- wie veel begeert veel ontbeert (=altijd meer willen maakt ongelukkig)
- een paard dat eens op hol is geslagen, kan dat snel weer doen. (=een eens gemaakte fout, begaat men makkelijk weer)
- het verkorven hebben (=een slechte beurt gemaakt hebben bij iemand)
- een schurftig schaap steekt de hele kudde aan (=een slechte persoon in een groep, maakt de hele groep slecht)
- de kost gaat voor de baat uit (=eerst moeten er kosten worden gemaakt alvorens men er iets aan verdienen kan)
- al voor heter vuren gestaan hebben (=er erger meegemaakt hebben)
- de kop is eraf (=er is een begin gemaakt)
- iets uit de eerste hand hebben (=ergens zelf bij zijn geweest of hebben gehoord van iemand die het zelf heeft meegemaakt)
- geld verzoet de arbeid (=geld dat je krijgt maakt het harde vervelende werk weer goed)
- op de kaart zetten (=gemaakt tot iets waar rekening mee gehouden wordt.)
- heb je het ooit zo zout gegeten (=heb je het ooit zo straf meegemaakt)
- of men van de kat of de kater gebeten wordt (=het maakt geen verschil)
- `t Is gelijk of men van/door de kat of de kater/hond gebeten wordt (=het maakt niet uit hoe of waardoor je benadeeld bent geweest)
- het zal me worstwezen (=het maakt voor mij geen enkel verschil)
- het eten is niet te pruimen. (=het smaakt niet)
- het zo zout nog niet gegeten hebben (=het zo slecht nog nooit meegemaakt hebben)
- je schip is binnen (=hij heeft zijn fortuin gemaakt)
- paarden vallen ook al hebben zij vier benen. (=iedereen maakt fouten)
- ieder vist op zijn getij (=iedereen maakt gebruik van het geschikte ogenblik)
- het beste paard struikelt ook wel eens. (=iedereen maakt wel eens een fout)
- aan elke goede visser ontsnapt wel eens een aal (=iedereen maakt wel eens een foutje)
- als apen hoger klimmen willen, ziet men gauw hun blote billen (=iemand die meer wil dan hij kan, maakt zich snel belachelijk)
- een hennentaster (=iemand die zich druk maakt om ongelegde eieren)
- een ezel stoot zich geen tweemaal aan dezelfde steen (=men maakt geen twee keer dezelfde fout)
- om de kracht van het anker te voelen moet men de storm trotseren (=pas als men iets ernstig meemaakt, weet men op wie men kan vertrouwen)
- wie zijn pap gemorst heeft kan niet alles weer oprapen (=schade kan nooit geheel worden goedgemaakt)
- ervaring is de beste leermeester (=van datgene dat je zelf hebt meegemaakt leer je het meeste)
- een schip op het strand is een baken in zee (=van de fouten die anderen hebben gemaakt kun je zelf veel leren)
- al te goed is buurmans gek (=van te veel goedheid wordt misbruik gemaakt)
- die wijn drinkt kweekt luizen. (=veel alcohol drinken maakt je arm)
- met de prins over de Maas geweest zijn (=veel meegemaakt hebben)
- de meeste aardappelen al gegeten hebben (=veel meegemaakt hebben, al lang leven)
- waar gehakt wordt, vallen spaanders (=waar werk verricht wordt, worden ook wel wat fouten gemaakt)
- honger is de beste kok/saus (=wanneer men honger heeft, smaakt alles goed)
50 dialectgezegden bevatten `maakt`
- 'n zundagssteek holt gien week (=wat je op zondag maakt houdt het niet lang uit) (Westerkwartiers)
- 't Is egaal (=Het maakt niet uit) (Sittards)
- 't is mê al iëndere (=het maakt mij niet uit) (Kaprijks)
- 't Is mich egaal (=Het maakt me niet uit) (Neerbeeks)
- 't Is mich egaal (=Het maakt niet uit) (Gelaens (Geleens))
- 't is mie netgliek (=het maakt mij niet uit) (Gronings)
- 't is mij aw iengdere (=Dat maakt mij niet uit) (Eekloos)
- 't is sjietegaal (=het maakt niets uit) (Susters)
- 't Is van pis in bedde nao poep in bedde. (=de verandering maakt het niet beter) (Kampers)
- 't komt aal'moal op 't zulfde del (=het maakt allemaal geen verschil) (Westerkwartiers)
- 't moakt mij gien mieter uut (=het maakt mij helemaal niks uit) (Westerkwartiers)
- 't schurft is iënder (=maakt niet uit (bij onhygiënisch gedrag) ) (Melseels)
- 't steekt op gien andzjuunpelle (=Het steekt niet zo nauw; Het maakt niet (s) uit) (Gents)
- ‘T niet maakt krêige (=Het niet voor elkaar krijgen) (Volendams)
- ' t en massant niet (=het geeft niet, maakt niets uit) (Brakels)
- a mokt veel roten (=hij maakt veel lawaai, hij maakt veel tamtam) (Meers)
- Aage schuld, dikken bult (=Belofte maakt schuld) (Onze-Lieve-Vrouw-Waver)
- Ach, schiet ter wat ien (=Dat maakt niks uit) (Genneps)
- agge nie moak dagge weg bin (=als je niet maakt dat je weg bent) (Geldermalsens)
- Ak oe hurn en ni zage lup ik hat weg. (=Je hebt wel praatjes maar maakt op mij geen indruk.) (Hattems)
- Als het oog valt, zit het dicht (in het ABN uitgesproken) (=Liefde maakt blind) (Volendams)
- ansjovis is vis as d'r aarst nijt is (=honger maakt rauwe bonen zoet) (Huizers)
- as ge-t mar nie begaojt (=als je het maar niet te bont maakt) (Tilburgs)
- assët mér kons autlègge (=de uitleg maakt alles goed) (Munsterbilzen - Minsters)
- At n hemmel vaalt brekt alle boonnstökke (=als iemand zich onnodig zorgen maakt) (Twents)
- Bedoot dich neet zo (=Je maakt je te druk) (Roermonds)
- belofte mokt schuld en dië zeu ni vervult kraaigt neun bult (=belofte maakt schuld.) (Antwerps)
- cent'n verzoet 't wark (=geld maakt werken lichter) (Westerkwartiers)
- d'n eine schaertj 't schaop, d'n angere 't vêrke (=de een maakt grote, de ander maakt kleine winst) (Weerts)
- da deert nie (=dat maakt niet uit) (Vechtdals)
- da kan mich geen zier sjille (=dat maakt me helemaal niets uit) (Munsterbilzen - Minsters)
- da makt ginne prei (=het maakt niet veel uit) (Dunges)
- da mok gin donder (=dat maakt niet uit) (Betuws)
- da nuk niks (=dat maakt niets uit) (Prinsenbeeks)
- Da nukt (=Dat maakt niet uit) (Zunderts)
- Da nukt me niks (=Dat maakt me niks uit) (Brabants )
- da schil un meukesmaandje (=dat maakt een groot verschil) (Oudenbosch)
- da schul nogal wa (=dat maakt veel verschil) (Sint-Niklaas)
- da speelt gien rolle in ne koboofiem (=het maakt niets uit / het speelt geen rol) (Gents)
- da speew gieën rol in ne koboi-fielme (=dat maakt niet uit) (Kaprijks)
- da's ook gien heileg boondje (=hij maakt ook wel eens een foutje) (Westerkwartiers)
- daaj kan tër toch ën heil poepekas van maoke (=die maakt er een hele opvoering van) (Munsterbilzen - Minsters)
- daaj mok ferm van hërre tetter (=die maakt redelijk wat opstand) (Munsterbilzen - Minsters)
- daar hew ik niks met (=het zal me aan mijn reet roesten (wat maakt mij dat nou uit) ) (Leewarders)
- dae deed te lamp branne (=hij maakt het nogal bont) (Munsterbilzen - Minsters)
- dae loog dao väör aeveväöl (=dat maakt hem niets meer uit) (Heitsers)
- dae maak de kachel aan (=hij maakt er een zooitje van) (Susters)
- dae ziet mér de hëlf vannët sjaun waer (=die maakt maar weinig mee wat er voor zijn ogen gebeurt) (Munsterbilzen - Minsters)
- dah maok gin verschil (=dat maakt niet uit) (Bredaas)
- dan slaag de buts de buil (=dat maakt geen verschil) (Graauws)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
