17 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `gesc`
- als je geschoren wordt, moet je stilzitten (=als er scherpe kritiek op je is (je wordt geschoren), kun je beter rustig wachten tot het voorbij is, in plaats van erop in te gaan)
- de admiraal heeft geschoten. (=de gastheer heeft het sein gegeven te gaan eten.)
- de huid van de beer niet verkopen voor hij geschoten is (=je moet niet al willen genieten van wat men nog niet verworven heeft)
- de rijpste pruimen zijn geschud (=het belangrijkste werk is gedaan of grootste deel van de oogst is binnengehaald)
- de varkens geschoren hebben (=weinig opbrengst hebben)
- een ondergeschoven kindje zijn (=iets of iemand is miskend. Zie bedstede voor de letterlijke betekenis)
- het staat geschreven en gedrukt je moet krabben waar het jeukt (=problemen bij de bron aanpakken)
- in zijn wiek geschoten zijn (=zich beledigd voelen)
- je schaapjes geschoren hebben (=van zijn rente kunnen leven)
- kijken als een hard geschilde aardappel (=bleek zien)
- niet geschoten is altijd mis (=als je het niet probeert, komt er ook niks van)
- op dezelfde leest geschoeid zijn (=erg op elkaar lijken)
- veel geblaat/geschreeuw maar weinig wol (=veel woorden hebben maar in de praktijk komt daar weinig van terecht)
- veel geschreeuw maar weinig wol. (=veel drukte om niets)
- veel gewrijf en geschrijf (=eindeloze gedachtewisselingen)
- verkoop de huid niet voordat de beer geschoten is (=je moet niet geld uitgeven voordat je het hebt verdiend)
- zo koud als een kaalgeschoren schaap (=heel erg koud)
33 betekenissen bevatten `gesc`
- het lood al in de bil hebben (=al gestraft zijn voor iets. (geschoten zijn met een loden kogel))
- als het in de kajuit regent ,druipt het in de hut (=als de baas problemen heeft, krijgen ook de ondergeschikten hun deel)
- als het hek van de dam is lopen de varkens in het koren (=als er geen toezicht is springen kinderen of ondergeschikten uit de band)
- als de kat van honk is dansen de muizen op tafel (=als er geen toezicht is, doen de ondergeschikten hun zin)
- als je geschoren wordt, moet je stilzitten (=als er scherpe kritiek op je is (je wordt geschoren), kun je beter rustig wachten tot het voorbij is, in plaats van erop in te gaan)
- een gegeven paard mag men niet in de bek kijken. (=als men een geschenk krijgt, dan moet men niet zoeken of er hier of daar wat aan mankeert.)
- de wind eronder hebben (=de ondergeschikten hebben angst)
- de grote vissen eten de kleine (=de ondergeschikten moeten doen wat de baas zegt / het slachtoffer worden van overmacht.)
- er de wind onder hebben (=de schrik erin hebben zitten bij ondergeschikten)
- de bout op de kop krijgen. (=een geschil verliezen)
- tweede viool spelen (=een ondergeschikte rol spelen.)
- er voor geknipt zijn (=er zeer geschikt voor zijn)
- er voor in de wieg gelegd zijn (=er zeer geschikt voor zijn)
- aan zijn broek krijgen (=ermee opgescheept worden)
- korte rekeningen maken lange vriendschappen. (=financiële geschillen moet je direct oplossen)
- ieder vist op zijn getij (=iedereen maakt gebruik van het geschikte ogenblik)
- iemand de handen zalven (=iemand een geschenk geven in de hoop een gunst te bekomen)
- het zwart op wit hebben (=in geschreven of gedrukte vorm. Gedocumenteerd)
- van Lillo komen (=je dom houden. Volgens de overlevering vindt dit gezegde zijn oorsprong in het (ontkennende) gedrag van de inwoners van Fort Lillo na een aan hen toegeschreven roofoverval op een boerderij te Waarde in 1579)
- het zijn niet al ridders die sporen dragen (=je kunt niet alleen aan iemands uiterlijk afleiden of hij ergens geschikt voor is)
- onder zijn scepter brengen (=ondergeschikt maken)
- geen spek voor de bek (=ongeschikt - iets wat men niet aankan)
- door de kajuitsramen aan boord komen (=onmiddellijk bevelhebber worden, zonder eerste ondergeschikte te zijn geweest)
- nattevingerwerk zijn / Met de natte vinger doen (=onnauwkeurig, overhaast of zonder de geschikte methode of middelen uitgevoerd werk)
- op de rooi af (=op goed geluk geschat)
- oude koeien uit de sloot halen (=oude geschiedenissen terug ten tonele voeren)
- van de kaart zijn (=uitgeschakeld zijn - totaal versuft zijn)
- kijken alsof je een geest ziet (=verbaasd of geschrokken kijken.)
- roep geen mosselen voordat ze aan de wal zijn (=verkoop de huid niet voordat de beer geschoten is)
- op ieder potje past wel een dekseltje (=voor iedereen bestaat er een geschikte levenspartner)
- zeeman geen man (=zeemannen zijn heel vaak van huis en daarom minder als echtgenoot geschikt)
- de juiste man op de juiste plaats zijn (=zeer geschikt zijn voor het werk)
- je in je graf omkeren (=zelfs na zijn dood er nog door geschokt zijn)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
