6 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `een en`
- alsof er een engeltje over je tong piest (=iets lekker vinden)
- daar steekt meer in dan een enkele panharing (=daar zit meer achter)
- een dronken vrouw is een engel in bed (=drank draagt bij aan het beëindigen van de tegenstand)
- het heen en weer krijgen (=diarree krijgen - vooral gezegd van iets dat helemaal niet bevalt)
- steen en been klagen (=constant en hevig klagen. (klagen bij alles wat heilig is, bv. botten (=been) in een graf (=steen)))
- steen en been vriezen. (=heel hard vriezen (alles wordt zo hard als steen en botten))
16 betekenissen bevatten `een en`
- alle hoop de bodem in (laten) slaan (=door iets geen enkele hoop meer (laten) hebben)
- er is geen zalf aan te strijken (=ergens niets aan kunnen doen of geen enkel zinvol advies mogelijk voor iemand)
- aan elkaar hangen als droog zand (=geen enkele samenhang vertonen)
- geen been hebben om op te staan (=geen enkele verantwoording kunnen geven)
- steen en been vriezen. (=heel hard vriezen (alles wordt zo hard als steen en botten))
- van hot naar haar (=heen en weer)
- het leven is net een krentenbol, met af en toe een hard stukje (=het leven is niet een en al geluk maar kent soms ook tegenslag)
- het zal me worstwezen (=het maakt voor mij geen enkel verschil)
- iemand geen haarbreed in de weg leggen (=iemand op geen enkele manier ergens mee hinderen of tegenhouden)
- iemand van het kastje naar de muur sturen (=iemand voor niets heen en weer laten lopen)
- geen strobreed in de weg leggen (=in geen enkel opzicht hinderen)
- iemand beest maken (=kaartspel : zorgen dat iemand geen enkele slag haalt)
- lopen als een kip die haar ei niet kwijt kan (=onrustig heen en weer lopen)
- lopen als een muis in een meelton (=onrustig heen en weer lopen)
- psalmen zingen (=schuren met baksteen en zand)
- iemand van twaalf ambachten en dertien ongelukken zijn (=steeds verschillende baantjes hebben maar in geen enkel baantje succesvol zijn)
18 dialectgezegden bevatten `een en`
- 't is noch en ei noch en joenk (=het is nog het een en het ander) (Zuid-west-vlaams)
- 't Is pesies belleken een en taand. (=Hij heeft bijna geen tanden meer.) (Bevers)
- 't Zen lappen poepe me ne floore (='t een en 't ander) (Mechels (BE))
- anderhalf (=een en een half) (Sallands)
- baeter één èn de haan dan tein èn de bloes (=beter 1 vogel in de hand dan tien in de lucht) (Munsterbilzen - Minsters)
- das teen en taander (=dat is het een en het ander) (turnhouts)
- dat es giëne kak (=dat is het een en het ander, dat is wat waard) (Meers)
- die is er oek ni vervei van (pejoratief) (=die vrouw durft wel een en ander) (Booms)
- Eén brok èn de mond, één brok èn de lieëpel en één èn de mot. (=Bij het eten) (Genker)
- één en twei és draaj, zaagte boer, en hae stoekze wijf bij de kender ént béd (=de oplossing is nooit ver te zoeken) (Bilzers)
- hae laach mèttet één en grins mèttet aander oog (=hij is voor de schijn verdrietig) (Munsterbilzen - Minsters)
- iejen en iejen is twieje (=één en één is twee) (Geels)
- leiver één èn de hand, dan twei énde bloes (=beter één vogel in de hand dan tien in de lucht) (Munsterbilzen - Minsters)
- teen en tander (=het een en het ander) (Sint-Niklaas)
- tèèn en tanër (=het een en ander) (Millers)
- Tieën en tander (=Eén en ander) (Onze-Lieve-Vrouw-Waver)
- tienj en tander (=het een en ander) (Aalsters)
- Tussen mal en vroed (=te klein voor het een en te groot voor het ander, puberaal gedrag.) (Urkers)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
