3 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `as ge`
- er was geen hond/kat/kip (=er was niemand)
- met de prins over de Maas geweest zijn (=veel meegemaakt hebben)
- vol gas geven (=het zo snel mogelijk doen verlopen)
4 betekenissen bevatten `as ge`
- meer geluk dan wijsheid. (=dat was geluk hebben.)
- de draad oppakken (=doorgaan van de plaats waar je was gestopt)
- huilen met de wolven in het bos (=het er niet mee eens zijn maar wel de baas gelijk geven en bevestigen)
- de speelman zit op het dak (=ze zijn pas gehuwd, hebben nog geen zorgen)
45 dialectgezegden bevatten `as ge`
- as ge 't dees op et zèede mor vier uur'n van Gent nie mieër (=Aan deze maaltijd zul je wel genoeg hebben) (Wichels)
- as ge 't moar begrèpt wôr (=Als je het maar begrijpt he) (Bosch)
- as ge 't zééjt, geleuf'k oe gèère (=Als jij het zegt, geloof ik het graag) (Hedels)
- as ge (ache) da mor wit! (=als ge dat maar weet!) (Sint-Niklaas)
- as ge ' t nie wit, dan mottut behanguh (=iets anders doen als je er niet uitkomt) (Moerdijks)
- as ge ba den ond sloapt, ropte zen vluuje (=elkaar aansteken) (Hals)
- as ge da durft doen zidde strafboar (=strafbaar voor de wet) (Sint-Niklaas)
- as ge da geleuft zijde van e goe joar (=naief zijn) (Leefdaals)
- as ge da mor wit (=Als je dat maar weet) (Hams)
- as ge dae mar wit! (=geloofwaardig) (Budels)
- as ge dè mè wet! (=zeer zeker) (Budels)
- as ge de mer lait. (=Als je dat maar laat.) (Eersels)
- as ge goit, kriedum vaneiges terug in ou gezeecht (=Wie de bal kaatst, kan de bal terug verwachten) (brabants)
- as ge me oe ermoei geen road wit, ben de nie werd de ge ze het (=als je met je armoede geen raad weet ben je niet waard dat je ze hebt) (Heezers)
- as ge ne neuze hét, keude rieken (=Wie het schoentje past, trekt het aan) (Lokers)
- as ge nen 'ond mee een 'oëken op ziet goa'der mee mee (=Je vertrouwt anderen te snel) (Wichels)
- as ge ni oud wilt weurre moet a mor joenk oephange (=als je niet oud wil worden moet je je maar jong ophangen) (Antwerps)
- as ge nie goewd nor de mister loistert, dan kriede un draoi um oew orre (=Als je niet goed naar de meester luistert krijg je een draai om je oren) (Liessents)
- as ge nou oe-en bèk nie houdt, dan sloa ik daluk al oe krulle uit oe hoar (=Moeder wil jengelend kind stil krijgen) (Bosch)
- as ge ou bakkes nie aat (=als je niet zwijgt) (Hams)
- as ge slaopt de ge lacht, dan ben de mergevruug blij (=Wie lachend slaapt, is de volgende morgen ook blij) (Brabants)
- as ge ut nie mir wit, dan pur en kit (=Als je het niet meer weet, gebruik dan purschuim en kit) (Kaatsheuvels)
- as ge van 'n duvel sprikt zie-de / tert-e op zèen'n stèert (=Als je over de duivel spreekt zie je / trap je op zijn staart) (Wichels)
- as gê van den duvel sprikt ziede zènne stjeirt (=iemand die het huis binnenkomt als men over hem aan het praten is) (Sint-Niklaas)
- as ge van Gimmert nor Nuene rijdt, dan komde langs dn brouwer (=Als je van Gemert naar Nuenen rijdt, dan kom je langs Bavaria) (Liessents)
- as ge wilt drieve dan gôt mar ien de Maos ligge (=Ik laat me niet opjutten) (Genneps)
- as ge wilt, hé (=altijd welkom, hoor) (Wichels)
- bel mich mèr as ge traut zit (=met mij moet je geen welles-nietes spelleke) (Munsterbilzen - Minsters)
- dievel: as ge van d'n dievel sprékt ziede zijne stèit (=Als je 't over iemand hebt die net opdaagt, zegt men:) (Lebbeeks)
- Een tomat, as gerop zit es ze plat. En as ge rechstoot, angt z' oan a gat (=een tomaat, ga je erop zitten wordt ze plat. en als je opstaat, is uw achterwerk vuil) (Overijses)
- Ge bent nog nie zo stom as ge d'r uit ziet (=Je maakt een goede opmerking.) (brabants)
- Ge kun ut krègge zo as ge ut wilt, opgerold of op un bolleke! (=Je kunt het krijgen zoals je wilt!) (Tilburgs)
- Ge kunt 'r aa kop baalegge as ge wilt! (=Je kan hongerstaken als je het niet lust) (Dilbeeks)
- ge mut ni over oe aaige klappe, da zulle d'aander wel doeng as ge weg zaait (=je moet niet over jezelf praten, dat doen de anderen wel als je weg bent) (Antwerps)
- ge zèèt er wèl meej gedallaast as ge dieje meens in hèùs krèègt. (=je bent er wel mee uit als je die man over de vloer krijgt.) (Tilburgs)
- ge zij moaur slim as ge van de mart komt (=ervaring is de beste leerschool) (Lokers)
- Ge zo vliegen vangen mee au gat as ge 't op tèed kunt toenèepen (=Je laat geen enkele kans voorbijgaan) (Wichels)
- huft ouw puut op as ge lupt (=hef je voeten op als je loopt) (Neerpelts)
- Oon de Oilsjteneers; as ge ni een wetj vraug het oon Zjan-Lowie (=Kan ik u helpen) (Aalsters)
- tjoepenéis (=zie blaat of mauf as ge véil zjanéivel dringkt) (Dendermonds)
- uëre (=as ge ni wiltj moeje voele) (Dendermonds)
- uërendil (=as ge nèffest 'n goej kafféi woeintj kènde dâ werre) (Dendermonds)
- vadroej (=vèr op te goën as ge de kozjen ètj) (Dendermonds)
- wét: as ge da mau wét! (=Zeker weten!) (Lebbeeks)
- zèp (=zien dâ g'er ni-j-ingerokt as ge gezaupen ètj) (Dendermonds)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen