57 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `%TeG`
- als je je pet ertegenaan gooit dan blijft hij hangen (=dat stukje verfwerk is niet erg vlak uitgevoerd)
- dat is mij tegen de boeg. (=dat is tegen mijn zin)
- de kont tegen de krib gooien (=weerspannig zijn)
- de verzenen tegen de prikkels slaan (=zich verzetten tegen iets wat niet tegen te gaan is)
- een paard dat stormt en een meisje dat wil trouwen zijn niet tegen te houwen. (=niet tot iets anders te bewegen)
- een tegenslag (=een onverwacht nadelig feit of voorval)
- er als een berg tegen opzien (=iets voor zichzelf beschouwen als een zeer moeilijke, of onplezierige, taak of omstandigheid)
- er heg noch steg weten (=ergens de weg niet kennen)
- er is geen kruid tegen gewassen (=er is niets aan te doen)
- hard tegen hard gaan (=niemand die wil toevoegen en er beide voor gaan om te winnen)
- heg noch steg weten (=ergens de omgeving totaal niet kennen)
- iemand tegen het lijf lopen. (=onverwacht iemand tegenkomen)
- iemand tegen zich in het harnas jagen (=iemand door eigen toedoen boos maken)
- iets ertegenaan gooien (=ergens geld aan uitgeven)
- iets niet tegen/aan dovemans oren zeggen (=iets wordt erg goed onthouden)
- iets tegen de penning zestien verkopen (=iets zeer duur verkopen)
- iets tegen iemand hebben (=iemand niet goed kunnen verdragen)
- in geen twee sloten tegelijk lopen (=voorzichtig zijn en op zichzelf kunnen passen)
- je gat tegen de kribbe zetten (=onwillig zijn)
- je tegoed doen aan de vleespotten (=onterecht mee profiteren)
- jezelf tegenkomen (=geconfronteerd worden met de gevolgen van je eigen acties.)
- ken straten voor stegen (=je moet weten tot wie men zich wendt)
- lijnrecht tegenover iets staan (=volledig het omgekeerde zijn of denken)
- man met de hamer tegenkomen (=totaal uitgeput geraken)
- met de kop tegen de muur lopen (=nutteloos geweld gebruiken)
- met de rug tegen de muur staan (=geen kant op kunnen, hooguit een laatste uitweg)
- met het hoofd tegen de muur lopen (=het onmogelijke proberen)
- tegemoet zien (=kunnen verwachten)
- tegen de borst stuiten (=ergens zwaar moeite mee hebben / met tegenzin ondervinden)
- tegen de dood is geen kruid gewassen. (=doodgaan is onvermijdelijk)
- tegen de draad ingaan (=het er niet er mee eens zijn en er tegen in gaan)
- tegen de klippen op gaan (=aan een stuk doorgaan (met liegen))
- tegen de lamp lopen (=betrapt/gesnapt worden)
- tegen de maan blaffen (=iets doen wat totaal niet helpt / nodeloze bedreigingen uiten)
- tegen de maan pissen (=iets onmogelijks proberen)
- tegen de muur zetten (=doodschieten)
- tegen de paal lopen (=er slecht vanaf komen)
- tegen de schenen schoppen (=ruzie zoeken)
- tegen de stroom is het kwaad roeien / zwemmen (=tegen algemene opvattingen kan men zich moeilijk verzetten)
- tegen de stroom oproeien (=tegen de gangbare opinie in gaan)
- tegen de verdrukking in groeien (=ondanks zware omstandigheden toch vooruit komen)
- tegen de vleug strijken (=prikkelen, boos maken)
- tegen een oven gapen (=proberen iets onmogelijks te doen)
- tegen een stootje kunnen (=wel iets kunnen verdragen)
- tegen elf ogen dobbelen (=weinig kans hebben)
- tegen het zere been schoppen (=een pijnlijke opmerking maken over iets wat gevoelig ligt)
- tegen heug en meug (=met tegenzin doen)
- tegen iemand aanlopen (=iemand toevallig tegenkomen)
- tegen iets aanhikken (=met tegenzin doen)
- tegen wil en dank (doen/zijn) (=met tegenzin)
98 betekenissen bevatten `%TeG`
- iemand het hof maken (=aardig tegen iemand doen in de hoop aardig gevonden te worden)
- de barricades opgaan (=actie voeren om iets voor elkaar te krijgen of juist tegen te houden)
- het is alle dagen visdag maar geen vangdag (=als de buit of vangst tegen valt)
- maak je borst maar nat (=bereid je voor op een zware klus (of op veel tegenstand))
- met hangende pootjes thuiskomen (=bewust van schuld (thuis)komen / zeer tegen zijn zin)
- op de poot spelen (=bij de kleinste tegenslag flink te keer gaan/razen)
- dat is mij tegen de boeg. (=dat is tegen mijn zin)
- dat maakt van Jezus nog een ketter (=dat is zelfs bij de meest integer mens een schanddaad)
- aan de rand van het ravijn bloeien de mooiste bloemen (=de beste resultaten dragen tegelijkertijd de grootste risico`s)
- bomen ontmoeten elkaar niet, mensen wel (=de kans dat je iemand toevallig tegenkomt is groot)
- in zijn kraag duiken (=de kraag hoog opzetten tegen de koude)
- eind goed, al goed (=de tegenslagen zijn gauw vergeten als het goed afloopt)
- die is niet voor de poes (=die moet als tegenstander niet onderschat worden)
- een dronken vrouw is een engel in bed (=drank draagt bij aan het beëindigen van de tegenstand)
- een rad uit de wagen. (=een flinke tegenvaller)
- het juiste midden vinden (=een goed evenwicht vinden tussen twee tegengestelde aanpakken. Bijvoorbeeld, als het er om gaat hoeveel bevoegdheden de politie moet hebben om de rechtsstaat te handhaven)
- aan de rem trekken (=een ontwikkeling proberen tegen te houden/ waarschuwen dat iets niet goed gaat)
- ongeluk komt zelden alleen (=een tegenslag wordt vaak gevolgd door nog meer problemen)
- ergens met lood in de schoenen naar toe gaan (=er verschrikkelijk tegen opzien)
- mogen lijden (=er wel tegen kunnen - iemand wel kunnen verdragen)
- iets wikken en wegen (=erg lang over iets nadenken en alle voors- en tegens afwegen)
- iemand de hielen likken (=erg onderdanig of nederig tegen iemand doen)
- door de knieën gaan (=ergens met tegenzin mee akkoord gaan)
- het hoofd stoten (=ergens onprettig tegen aan lopen)
- tegen de borst stuiten (=ergens zwaar moeite mee hebben / met tegenzin ondervinden)
- ruim zijn aandeel in `s werelds lief en leed gehad hebben (=genoeg geluk en tegenslagen gekend hebben)
- een Homerisch gelach (=harde en gemene lach om het ongeluk, de mislukking of de handicap van tegenstrevers.)
- averechts uitpakken (=helemaal verkeerd aflopen. Tegengesteld uitpakken)
- tegen de draad ingaan (=het er niet er mee eens zijn en er tegen in gaan)
- het was uien (=het ging bijzonder slecht, het viel bijzonder tegen)
- het leven is geen zoete krentenbol (=het is niet altijd zo mooi, iedereen heeft wel eens tegenvallers)
- het leven gaat niet altijd over rozen (=het is niet altijd zo mooi, iedereen heeft wel eens tegenvallers)
- het leven is net een krentenbol, met af en toe een hard stukje (=het leven is niet een en al geluk maar kent soms ook tegenslag)
- het mes snijdt aan twee kanten (=het levert dubbel voordeel op (NL.) Er zijn niet alleen voordelen aan verbonden, je kan eender wat vanuit verschillende en zelfs tegengestelde standpunten bekijken (BE).)
- het klopt als een zwerende vinger (=het past goed; het is logisch; het is volkomen juist; er is niets tegen in te brengen. (Equivalent aan: het sluit als een bus.))
- de omgekeerde wereld (=het tegenovergestelde van wat normaal en logisch is)
- het bekomt hem als de hond de knuppel na het stelen van de worst (=het valt hem zwaar tegen)
- tussen hoop en vrees dobberen (=hopen dat het goed gaat, maar tegelijkertijd vrezen dat het mis gaat)
- tussen hoop en vrees zweven (=hopen dat het goed gaat, maar tegelijkertijd vrezen dat het mis gaat)
- een goed zeeman wordt ook wel eens nat (=ieder kent zijn tegenslagen)
- ieder moet zijn eigen kruis dragen (=ieder moet zijn eigen tegenslagen verwerken)
- een pechvogel (=iemand die steeds tegenslag heeft)
- iemand geen haarbreed in de weg leggen (=iemand op geen enkele manier ergens mee hinderen of tegenhouden)
- iemand het net over het hoofd halen (=iemand tegen wil en dank tot iets doen besluiten)
- iemand in de wielen rijden (=iemand tegenwerken om te zorgen dat het mis gaat)
- tegen iemand aanlopen (=iemand toevallig tegenkomen)
- als een luis in iemands pels zijn (=iemand voortdurend in de weg lopen. Iemand tegenwerken)
- iets met lede ogen aanzien (=iets met tegenzin zien gebeuren)
- iets niet op je laten zitten (=iets niet aanvaarden zonder tegenstand)
- een stok in het wiel steken (=iets of iemand tegenwerken)
50 dialectgezegden bevatten `%TeG`
- 'n harteg woordje met één proat'n (=iemand streng toespreken) (Westerkwartiers)
- 't tij is gunsteg (=de omstandigheden werken mee) (Westerkwartiers)
- ' t was doar oareg luudruchteg (=er was daar veel lawaai) (Westerkwartiers)
- a go nor de tvijfteg (=hij nadert de leeftijd van 50 jaar) (Meers)
- a komt mé gedurig oeën lasteg vallen (=hij komt me voortdurend lastig vallen) (Meers)
- aïs ni scheuteg (=dat doet hij niet graag) (Antwerps)
- aoën den aaterkant van piëd en de viërkant van vrolaaj moeste vërzichtëg zin (=opgepast als je aan de achterkant van paarden of de voorkant van meisjes zit) (Munsterbilzen - Minsters)
- as ich te koe nie kaant, zoo ich nie wiëtë bau dat kaaf van aofkömstëg ès (=de appel valt niet ver van de boom) (Munsterbilzen - Minsters)
- da gon ichteg és sjaun nie on zen naos hange (=dat ga ik je mooi niet verklappen) (Bilzers)
- da lëp makkemêntëg (=dat loopt niet van een leien dak) (Munsterbilzen - Minsters)
- Da's èegteg en tèegteg (=Dat is echt waar) (Turnhouts)
- da's slim twievelachteg (=dat kan nog lang niet zeker) (Westerkwartiers)
- daaj wiëg op en al fijfteg kilow, kletsnaot (=ze weegt maximum 50 kilogram) (Bilzers)
- daaj wor sjaanëtëg gësmink (=ze was schandalig opgesmukt) (Munsterbilzen - Minsters)
- daaj worter nie sjiëteg op; ze trok mér e sjeef gezich (=zij had het niet graag) (Bilzers)
- dae ès makreilëtëg zaot (=hij is stomdronken) (Munsterbilzen - Minsters)
- dae wor tër nie zoe sjiëtëg op (=hij was er niet zo voor te vinden) (Munsterbilzen - Minsters)
- dat bloeske stijt dij jinteg (=dat bloesje staat je vlot) (Westerkwartiers)
- dat geetteg opkoëme (=daar ga je spijt van krijgen) (Munsterbilzen - Minsters)
- Daud op fijfteg mér honderd joër gelaef (=de drank halveert je leven, maar als compensatie zie je alles dubbel) (Bilzers)
- de kons mich vierkantëg mën kl...kisse (=je kunt me de pot op !) (Munsterbilzen - Minsters)
- de kons mich vierkanteg men kloete kisse (=je kunt me de boom in!) (Munsterbilzen - Minsters)
- de moes mich nie vër ieder hondsgezeek lêstëg valle (=je moet me niet voor ieder akkefietje komen storen) (Munsterbilzen - Minsters)
- deftëg van zën aure maoke (=veel reclameren) (Munsterbilzen - Minsters)
- die jurk steit dij jinteg (=die jurk staat jou vlot) (Westerkwartiers)
- doë bèn ich nie fël sjiëtëg op (=ik ben er niet erg op gesteld) (Munsterbilzen - Minsters)
- doë bèn ich nie sjieëtëg op (=daar ben ik niet voor te vinden) (Munsterbilzen - Minsters)
- doë èster nie zoe sjieëteg op (=daar is hij niet zo op gesteld) (Munsterbilzen - Minsters)
- doë vaeg ich vierkantëg mën kont aon (=dat raakt me helemaal niet) (Munsterbilzen - Minsters)
- doë worter nie sjiëteg op (=hij was er niet voor te vinden) (Bilzers)
- doeë bèn ich heilegans nie sjieëtëg op (=daar hou ik helemaal niet van) (Munsterbilzen - Minsters)
- doëvan wiën ich heil daovërwèttëg (=ik word niet goed door dat geluid) (Munsterbilzen - Minsters)
- e stoem glujenteg huuëd (=grote stommerik) (Zichems)
- ërges nie sjieëteg hiëne zin (=niet inschikkelijk zijn voor iets) (Munsterbilzen - Minsters)
- ës defteg aut zen kramme sjiete (=goed kwaad worden) (Bilzers)
- fijfteg kaeskes autbloeëze (=zijn 50e verjaardag vieren) (Munsterbilzen - Minsters)
- foej, tès mottëg waer (=het is drukkend warm) (Munsterbilzen - Minsters)
- gè laasteg pòtstuk dè ge dòr zèèt (=jij lastige verveeloor die je bent) (Tilburgs)
- haag haan en viet werm, vël moëtëg zënen derm, zet geregeld zën poët van aatër oëpe...dan kan den dëktaur noë de kl... lope (=hou je warm, eet niet teveel, zorg dat je goed afgaat..dan is de dokter overbodig) (Munsterbilzen - Minsters)
- hae ès nog te onnèttëg vër zich te sjaere (=hij is nog te lui om zich te scheren) (Munsterbilzen - Minsters)
- hae goeng zoe heisteg ter van dür, ziëker omdat ter gepressiërd wor (=hij was er plots vandoor, hij was zeker gehaast) (Munsterbilzen - Minsters)
- heisteg gestürve (=schielijk overleden) (Munsterbilzen - Minsters)
- hij 's nog leemteg (=hij leeft nog) (Westerkwartiers)
- hij wiet doar heg nog steg (=hij is daar onbekend) (Westerkwartiers)
- ich bèn doeë nie zoe sjieëtëg op (=er ben daar niet zo erg op gesteld) (Munsterbilzen - Minsters)
- ich bèn poelëtëg pletsj¨tëg naoët van de hits (=ik ben doorweekt nat van de hitte) (Munsterbilzen - Minsters)
- ich bèn roëzëtëg kaud, tès vër aut me vel te springe (=ik ben razend kwaad, om uit mijn vel te springen) (Munsterbilzen - Minsters)
- ich bèn zoe giftëg (=ik ben heel kwaad) (Munsterbilzen - Minsters)
- ich gon em ès defteg op ze braud gaeve (=ik ga hem een goed op de vingers tikken) (Munsterbilzen - Minsters)
- ich hoef geen honned te wiëne, niëge-en-niëgetëg ès genoeg (=steenoud hoef ik niet te worden!) (Munsterbilzen - Minsters)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen