1193 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `nd`
- een ridder zonder vrees of blaam (=een moedig mens)
- een roepende in de woestijn zijn (=niemand die naar je wil luisteren (bij raad/waarschuwingen))
- een rollende steen vergaart geen mos. (=voortdurende verandering werpen vaak geen vruchten af)
- een rots in de branding (=een persoon waarop je kunt vertrouwen en die je steunt.)
- eén rotte appel in de mand, maakt al het gave fruit te schand (=als één persoon uit een groep zich misdraagt, wordt de hele groep erop aangekeken. / Een negatieve beïnvloeding van één persoon kan vele anderen op het slechte pad brengen.)
- een schip op het strand is een baken in zee (=van de fouten die anderen hebben gemaakt kun je zelf veel leren)
- een spiering is vis als er anders niet is (=als je honger hebt, ben je niet kieskeurig / bij gebrek aan beter)
- een stille in den lande zijn (=iemand die erg stil en ingetogen is of iemand die zich bijna nooit ergens mee bemoeit)
- een stoelendans (=situatie waarbij mensen van functie wisselen)
- een stok in de lenden leggen (=slaan)
- een stok vinden om de hond te slaan (=om maar iemand te kunnen bekritiseren een nadelig punt vinden)
- een straatje zonder eind (=een eindeloos proces, iets wat nooit ophoudt)
- een taling uitzenden om een eendvogel te vangen (=een kleinigheid opofferen om iets belangrijks terug te krijgen)
- een tandje bijzetten (=extra inspanning leveren. (de gashendel een tand verschuiven))
- een veer van zijn mond kunnen blazen (=nog niet totaal uitgeput zijn)
- een verborgen agenda hebben (=een doel hebben dat voor de anderen verborgen gehouden wordt, bijvoorbeeld in een samenwerkingsverband)
- een vliegende kraai/vogel vangt/vindt altijd wat (=als je er maar op uit gaat, vind je altijd wel wat in je voordeel)
- een vogel die te vroeg zingt, wordt `s avonds van de kat gegeten. (=wie al te jong naar genot streeft, gaat te gronde.)
- een vreemde eend in de bijt (=een vreemd exemplaar in de groep. (Een bijt is een opening in het ijs))
- een vriendelijk gezicht brengt overal licht (=een vrolijk persoon weet vaak meer te bereiken dan een nors persoon)
- een vrouw zonder man is als een vis zonder fiets (=feministische uitspraak)
- een zak zout met iemand gegeten hebben (=iemand al lang kennen)
- een zalfje op de wond (=iets dat het leed verzacht)
- een zondagse steek houdt geen week (=de zondag is geen werkdag maar de dag des Heeren)
- een zondagskind (=iemand die steeds geluk heeft)
- een zondagssteek houdt geen week (=er rust geen zegen op het werk wat iemand op zondag doet)
- een zwak voor iets of iemand hebben (=iets/iemand leuk of aardig vinden)
- eendracht maakt macht (=wanneer mensen samenwerken kan men veel bereiken)
- eerst oompje en dan oompjes kinderen (=eerst ik, daarna de anderen)
- effen rekening maakt goede vrienden (=of anders: schulden maken vijanden)
- eind goed, al goed (=de tegenslagen zijn gauw vergeten als het goed afloopt)
- elk schot is geen eendvogel (=niet iedere poging of alles wat je doet is succesvol)
- elkaar een hand kunnen geven (=zich in een vergelijkbare situatie bevinden)
- elke bos stro waait voor de wind (=onder makkelijke omstandigheden kan iedereen welvaren of iets uitvoeren)
- er de hand in gehad hebben (=eraan meegewerkt hebben, met raad of daad)
- er de hand voor in het vuur steken (=heel zeker weten dat iets zo is)
- er de handen voor op elkaar krijgen (=er steun (applaus) voor krijgen)
- er de mond vol van hebben (=praten over de zaken die iemand bezighouden)
- er de wind onder hebben (=de schrik erin hebben zitten bij ondergeschikten)
- er een eind/punt aan breien (=snel tot een afsluiting komen (bijvoorbeeld van een toespraak))
- er een handje van hebben (=hinderlijke gewoonte, als iemand de kans ergens toe ziet die ook nemen, een ander het werk laten doen)
- er een streep onder zetten (=er een eind aan maken, ermee stoppen)
- er geen doekjes om winden (=de waarheid onverbloemd vertellen)
- er geen kind aan hebben (=er geen last mee hebben)
- er gloeiend bij zijn (=op heterdaad betrapt zijn)
- er het land aan hebben (=er een hekel aan hebben)
- er is geen land met hem te bezeilen (=je kan met hem niets aanvangen, omdat hij niet wil meewerken)
- er is niets nieuws onder de zon (=alles is al eerder vertoond)
- er is nog nooit een kok gevonden die koken kan voor alle monden (=je kunt het niet iedereen naar de zin maken)
- er is onkruid onder de tarwe (=er zijn minderwaardige goederen (of personen) tussen de betere)
1743 betekenissen bevatten `nd`
- onder de neus wrijven (=duidelijk zeggen wat er van gevonden wordt)
- de gekken krijgen de kaart (=dwaze en onverstandige mensen krijgen hun gelijk of ze dat hebben of niet)
- een boterham met tevredenheid (=een (droge) boterham (zonder beleg))
- moeten kiezen of delen (=een (vervelende) keus moeten maken)
- in het zakje blazen (=een ademtest ondergaan)
- de kat uit de boom kijken (=een afwachtende houding aannemen)
- de pot verwijt de ketel dat die zwart ziet (=een ander aanwijzen als schuldige, terwijl die zelf hetzelfde gedaan heeft)
- het is altijd vet op een andermans schotel (=een ander heeft het schijnbaar altijd beter)
- ambt geeft verstand. (=een baan gekregen hebben zonder er iets van af te weten)
- zand schuurt de maag (=een beetje zand eten is niet erg (meer algemeen: stel je niet aan!))
- een (modder)figuur slaan (=een belachelijke of domme indruk maken)
- een eed met boter bezegeld. (=een belofte zonder echte intentie om de belofte na te komen)
- iets over zich hebben (=een bepaalde indruk geven)
- een aangeklede aap (=een bespottelijk iemand)
- paradepaard (=een bezit, eigenschap, kunst of vaardigheid waar iets of iemand trots op is)
- voor paal/schut staan (=een blunder begaan voor de ogen van anderen (en schamen))
- iets in één adem uitlezen (=een boek waaraan je begonnen bent heel snel uitlezen, omdat je het zo spannend vindt)
- een doos van Pandora zijn (=een bron van problemen, ellende, ziekte en misère zijn)
- een verborgen agenda hebben (=een doel hebben dat voor de anderen verborgen gehouden wordt, bijvoorbeeld in een samenwerkingsverband)
- brandende kwestie (=een dringende, actuele zaak)
- een uiltje knappen (=een dutje doen (zogenaamd een vlinder vangen))
- voor het inkoppen hebben (=een eenvoudige kans om in een discussie een punt te maken dankzij een voorzet van een ander)
- een straatje zonder eind (=een eindeloos proces, iets wat nooit ophoudt)
- onder het mes zitten (=een examen hebben, in angstige omstandigheden zitten)
- een beerput opentrekken (=een geheim onthullen of schandalen blootleggen.)
- een wolf in de schaapskooi. (=een gevaarlijk iemand die zich als onschuldig voordoet)
- een wolf in schaapskleren (=een gevaarlijk iemand die zich als onschuldig voordoet)
- samen onder een deken liggen (=een gezamenlijk standpunt innemen)
- het juiste midden vinden (=een goed evenwicht vinden tussen twee tegengestelde aanpakken. Bijvoorbeeld, als het er om gaat hoeveel bevoegdheden de politie moet hebben om de rechtsstaat te handhaven)
- een goede buur is beter dan een verre vriend (=een goede buur kan je beter helpen dan een verre vriend)
- een wit voetje halen (=een goede indruk maken bij de leider(s))
- iemand een poets bakken (=een grap met iemand uithalen)
- je in het hol van de leeuw wagen (=een groot risico nemen , rechtstreeks bij de vijand te rade gaan)
- een nagel aan iemands doodkist (=een groot verdriet of iemand die een groot verdriet veroorzaakt)
- stukken maken (=een grote indruk maken , veel kapot maken)
- een bek als een hooischuur hebben (=een grote mond hebben)
- je sluis openzetten (=een grote mond zetten)
- een mond als een hooischuur (=een grote of erg brutale mond)
- een kring om de zon brengt water in de ton. (=een halo rond de zon voorspelt meestal regen)
- een slimme vogel (=een handig persoon met overal een oplossing voor)
- het land hebben aan iets/iemand (=een hartgrondige afkeer hebben)
- branden als een (tiere)lier (=een heel erg hevige brand)
- iemand niet kunnen luchten of zien (=een hekel aan iemand hebben)
- droge stokvis (=een houterig iemand)
- in de grond boren (=een idee op vervelende wijze sterk afkeuren)
- de kip met gouden eieren slachten (=een iets met veel rendement wegdoen)
- een veeg uit de pan krijgen (=een klap incasseren / op zijn donder krijgen / een standje krijgen)
- wie zijn naasten te schande maakt, onteert zichzelf (=een klein foutje, kan een groot geheel te schande maken)
- een tipje van de sluier oplichten (=een klein stukje van het onbekende onthullen)
- een land van melk en honing zijn (=een land waar het goed en voorspoedig leven is)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
