372 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `Ed`
- onder een hoEdje te vangen zijn (=zeer stil en gedwee zijn)
- onder een staand zeiltje is het goEd roeien (=met een klein vast inkomen, verdient men al gauw genoeg voor de kost)
- ook de cEders van Libanon worden afgehouwen (=ook heilige dingen vergaan)
- op de voorgrond trEden (=onder de aandacht treden)
- op een blind paard wEdden. (=je inzetten voor iets wat gedoemd is te mislukken)
- op goEd af spelen (=op goed geluk spelen)
- op goEde voet staan met iemand (=goed kunnen opschieten)
- op het procrustesbEd leggen (=grofweg inkorten)
- op het verkeerde paard wEdden (=een verkeerde inschatting maken)
- op het verkeerde paard wEdden. (=zich misrekenen)
- op iEder potje past wel een dekseltje (=voor iedereen bestaat er een geschikte levenspartner)
- op je hoEde (of qui-vive) zijn (=voorzichtig zijn omdat het niet helemaal vertrouwd wordt)
- op je hoEde zijn (=alert en voorzichtig zijn.)
- op twee gEdachten hinkelen/hinken (=moeilijk kunnen beslissen)
- over de doden niets dan goEds (=men ziet kwaadspreken over overledenen als iets heel onbeleefd, er mag niet gespot worden met de dood)
- papier is gEduldig (=men kan veel schrijven)
- patattenbloEd hebben (=ziekelijk zijn)
- platgetrEden paden/wegen (=dingen die anderen al eerder gedaan hebben)
- rEdeneren als een kip zonder kop (=erg dom redeneren)
- rEdenering van Jan Kalebas (=dwaze onlogische redenering)
- ruim zijn aandeel in `s werelds lief en leEd gehad hebben (=genoeg geluk en tegenslagen gekend hebben)
- schijn bEdriegt (=dingen zijn niet altijd zoals ze zich voordoen)
- steEds verder van huis raken (=verder van je doel afraken)
- te goEder naam en faam bekend staan (=bekend staan voor goede dingen)
- te goEder trouw (=naar beste weten en eerlijk handelend)
- tegenspel biEden/geven (=tegenstand bieden)
- tot de bEdelstaf/bEdelzak brengen (=alle aardse bezittingen ontnemen)
- traag gerEden is vroeg thuis. (=sneller klaar zijn door eerst goed na te denken)
- tussen de bEdrijven door (=tussen andere bezigheden in; tussendoor)
- twee zielen, één gEdachte (=twee mensen die op hetzelfde moment hetzelfde idee hebben)
- tweEde viool spelen (=een ondergeschikte rol spelen.)
- uit de hengstebron gEdronken hebben (=erg veel gedichten schrijven)
- uit een goEd nest komen (=van goede afkomst zijn)
- uit het goEde hout gesnEden zijn (=van goede afkomst zijn / een goed karakter hebben)
- uit iemands aangezicht gesnEden zijn (=sterk op iemand lijken)
- van de bEdplank zijn (=op de huwelijksnacht verwekt zijn.)
- van de hoEd en de rand weten (=volledig geïnformeerd zijn)
- van voor de zondvloEd zijn (=erg oud zijn)
- veel koks bEderven/verzouten de brij (=te veel verschillende raad volgen kan schadelijk zijn)
- verandering van weide doet de koeien goEd. (=afwisseling en verandering positieve effecten kunnen hebben)
- vissen hebben een goEd leven (=het gelag niet betalen)
- vissenbloEd hebben (=koudbloedig zijn, weinig gevoel hebben, niet gauw koud hebben)
- voor de drang der omstandighEden zwichten (=zich naar de omstandigheden schikken)
- voor de kat zijn viool iets hebben gEdaan (=een zinloze inspanning hebben geleverd)
- voor de mast gEdiend hebben (=van gewone matroos opgeklommen zijn tot officier)
- voor de wind is het goEd zeilen (=onder gunstige omstandigheden is het gemakkelijker succes te hebben)
- voor geen geld of goEde woorden (tot iets bereid zijn) (=niet bereid zijn tot iets, wat iemand ook ervoor biedt, en welke argumenten iemand ook naar voren brengt)
- voor goEde munt aannemen (=geloven)
- voor iEder gat een spijker hebben (=voor elk probleem een oplossing weten)
- voor iemand in het krijt trEden (=iemand helpen en verdedigen)
898 betekenissen bevatten `Ed`
- uit de doppen kijken (=goEd uitkijken)
- beslagen ten ijs komen (=goEd voorbereid zijn)
- met beslagen paarden op het ijs komen. (=goEd voorbereid zijn voor zijn taak)
- van wanten weten (=goEd weten hoe men iets moet aanpakken)
- buig de boom als hij jong is (=goEde gewoonten kunnen het beste al jong worden aangeleerd)
- het takje buigen als het nog jong is (=goEde gewoonten leert men het beste op jonge leeftijd aan)
- de vogel over het net laten vliegen (=goEde kansen niet aangrijpen)
- goederen in de dode hand (=goEderen die niet vererven)
- je zegel aan iets hechten (=goEdkeuring of toestemming ergens aan geven)
- geef mijn fiets terug (=grapje om Duitsers te wijzen op de TweEde Wereldoorlog, toen er veel fietsen geconfisqueerd werden)
- in de knoei zitten (=grote moeilijkhEden of zorgen hebben)
- Keulen en Aken zijn niet op een dag gebouwd (=grote projecten kosten tijd (en vergen gEduld))
- aan het lijf schieten (=haastig aantrekken (klEding))
- wie werkt als een paard zal haver eten. (=hard werken is voor de meeste mensen geen garantie op een goEd inkomen)
- heb het hart eens (=heb de moEd om dat te doen. (Eigenlijk: als je dat doet, zal ik je ongenadig straffen))
- zo mak als een lammetje (=heel gEdwee zijn)
- op je duimpje kennen (=heel goEd kennen, van buiten weten)
- geheel oog zijn (=heel goEd opletten)
- geheel oor zijn (=heel goEd opletten - goEd luisteren)
- de keel kost veel (=herhaalde dronkenschap leidt tot armoEde)
- de rijpste pruimen zijn geschud (=het belangrijkste werk is gEdaan of grootste deel van de oogst is binnengehaald)
- de rode draad (in een verhaal of betoog) (=het centrale thema, hetgeen waar steEds weer op wordt teruggegrepen)
- het einde van het liedje (=het einde van iets goEds)
- op fluweel zitten (=het erg goEd en gemakkelijk hebben)
- de klad zit er in (=het gaat niet goEd)
- bergafwaarts gaan (=het gaat steEds slechter, bijvoorbeeld met iemands gezondheid)
- een dronkemansgebed doen (=het geld natellen (als het zo goEd als op is))
- de schapen van de bokken scheiden (=het goEde van het slechte scheiden)
- parels/paarlen voor de zwijnen werpen (=het goEde verspillen aan hen die het niet verdienen/waarderen)
- het is een pleister op een zere wonde (=het is bEdoeld om het leEd wat te verzachten)
- beter blode Jan dan dode Jan (=het is beter zich laf blood te gEdragen, dan te sterven, dood te zijn)
- het is galgen of burgemeesteren. (=het is goEd of fout, er is geen tussenweg)
- het is gezond om in het vuur te pissen (=het is goEd om hevigheid te kalmeren)
- laat maar zitten (=het is goEd zo)
- het is zondegeld (=het is jammer dat daar kosten voor gEdaan zijn)
- het is kwaad stelen waar de waard een dief is. (=het is moeilijk om een bEdrieger te bEdriegen)
- zoals het klokje thuis tikt, tikt het nergens (=het is nergens zo goEd als thuis)
- het leven gaat niet altijd over rozen (=het is niet altijd zo mooi, iEdereen heeft wel eens tegenvallers)
- het leven is geen zoete krentenbol (=het is niet altijd zo mooi, iEdereen heeft wel eens tegenvallers)
- late haver komt ook op (=het is niet omdat iets laat komt, dat het niet goEd zou zijn)
- de vruchten zullen de beloften der bloemen overtreffen (=het is nu al goEd, maar het eindresultaat wordt nog veel beter)
- het is een hopje in een brouwketel (=het is zo goEd als niets)
- balsem in de wonde gieten (=het leEd verzachten)
- het is altijd rouwen en trouwen (=het leven is een afwisseling van goEde en slechte tijden)
- de teugels afwerpen. (=het loslaten van regels en verantwoordelijkhEden)
- kaf onder het koren (=het minder goEde onder het goEde)
- niet vet kunnen soppen (=het niet breEd hebben)
- de duivel schijt altijd op de grootste hoop (=het ongeluk treft meestal degenen die al in moeilijkhEden verkeren.)
- het klopt als een zwerende vinger (=het past goEd; het is logisch; het is volkomen juist; er is niets tegen in te brengen. (Equivalent aan: het sluit als een bus.))
- in de roos schieten (=het precies goEd raden/doen)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
