372 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `ed`
- ieder huisje heeft zijn kruisje (=er mankeert overal wel iets)
- ieder is zichzelf het naast (=iedereen kiest in het slechtste geval voor zichzelf)
- ieder kwartier heeft zijn manier. (=elke streek heeft haar eigen gebruiken)
- ieder meent dat zijn eigen pak het zwaarst is. (=mensen overdrijven hun eigen moeilijkheden in vergelijking met die van anderen)
- ieder moet zijn eigen kruis dragen (=ieder moet zijn eigen tegenslagen verwerken)
- ieder moet zijn eigen stoep schoonvegen (=ieder moet zijn eigen problemen oplossen - zich afvragen of hij zelf schuldig is)
- ieder oortje brengt zijn gierigheid. (=zelfs om kleine dingetjes kunnen mensen hebzuchtig zijn (een oortje is een oude munteenheid))
- ieder trekt aan zijn streng (=ieder kiest voor zichzelf)
- ieder vist op zijn getij (=iedereen maakt gebruik van het geschikte ogenblik)
- ieder voor zich en God voor ons allen (=niemand helpt elkaar)
- iedere heilige komt zijn kaarsje toe (=iedere medewerker moet delen in de eer)
- iedere stuiver brengt zijn gierigheid mee. (=zelfs om kleine dingetjes kunnen mensen hebzuchtig zijn)
- iedereen moet zijn last dragen (=ieder heeft zijn problemen)
- iedereen wat van de stokvis (=eerlijk delen)
- iemand een pluim op zijn hoed steken (=iemand complimenteren)
- iemand een veer op de hoed steken (=iemand vertellen dat die z`n werk goed gedaan heeft)
- iemand een warm hart toedragen (=iemand steunen)
- iemand geen haarbreed in de weg leggen (=iemand op geen enkele manier ergens mee hinderen of tegenhouden)
- iemand geen strobreed in de weg leggen (=niets doen om iemand tegen te houden of te belemmeren)
- iemand geen vingerbreed in de weg leggen (=iemand niets in de weg leggen , absoluut niet hinderen)
- iemand het bloed onder de nagels vandaan halen (=iemand vreselijk treiteren of irriteren)
- iemand het lemmer bieden (=iemand uitdagen)
- iemand met open ogen bedriegen (=iemand bedriegen terwijl hij erbij staat)
- iemand na in den bloede zijn (=van iemand een bloedverwant zijn)
- iemand of iets het hoofd bieden (=zich met verstand en beleid verzetten tegen iemand of iets, iemand weerstaan)
- iemand op zijn wenken bedienen (=iemand altijd en onmiddellijk geven waar hij om vraagt)
- iemand tot op zijn hemd uitkleden (=alles van iemand afnemen, een te hoge prijs laten betalen)
- iemand uit bed lichten (=iemand `s nachts laten opstaan)
- iemands bloed wel kunnen drinken (=iemand niet mogen en daardoor alles doen om die persoon te hinderen)
- iemands geduld uitputten (=iemand op de zenuwen werken)
- iets beneden zijn waardigheid achten (=iets niet willen doen omdat men vindt dat men een betere taak waard is)
- iets breed uitmeten (=uitvoerig (overdreven) over iets praten)
- iets in goede banen leiden (=ervoor zorgen dat iets goed verloopt)
- iets met de mantel der liefde bedekken (=iets niet met anderen bespreken maar stilzwijgen en accepteren)
- iets met de moedermelk binnenkrijgen (=iets leren in de eerste levensjaren)
- iets met lede ogen aanzien (=iets met tegenzin zien gebeuren)
- iets onder de leden hebben (=niet helemaal gezond zijn)
- iets op een procrustesbed leggen (=een regeling zo toepassen dat hij er voordeel van heeft)
- iets prediken/verkondigen (=iets luid, voor iedereen, verkondigen)
- in de rede vallen (=onderbreken, het woord ontnemen)
- in de tredmolen lopen (=de dagelijkse sleur volgen - zich onderwerpen)
- in den brede (=uitvoerig)
- in diskrediet brengen (=de goede naam aantasten)
- in een goed blaadje proberen te komen (=een goede reputatie proberen te verkrijgen)
- in een goed blaadje staan (=bijzonder gewaardeerd worden)
- in goede aarde vallen (=door de ontvanger goed ontvangen worden)
- in goede doen (=in goede vorm)
- in goede dorpen zijn/geraken (=genoeg verdiend hebben om niet meer te hoeven werken)
- in het gedrang komen (=met moeilijkheden te maken krijgen)
- in het krijt treden (=de strijd aanbinden)
898 betekenissen bevatten `ed`
- een paardenmiddel (=een uiterste remedie)
- op een volle buik staat een vrolijk hoofd. (=een volle buik brengt een blij en tevreden humeur.)
- door de molen halen (=een zeer uitgebreide procedure doen ondergaan)
- het zeil in top zetten (=een zo goed mogelijke vertoning weggeven)
- verandering van spijs doet eten (=eens iets anders te doen doet de mens goed)
- aan een touw trekken (=eensgezind optreden)
- de gek in de mouw dragen (=eigenaardigheden verbergen voor anderen)
- het recht in eigen hand nemen (=eigenmachtig optreden)
- een hoge borst opzetten (=eigenwijs en hoogmoedig zijn)
- bij eigen zin is geen gewin. (=eigenwijs zijn is niet goed)
- veel gewrijf en geschrijf (=eindeloze gedachtewisselingen)
- een brok in de keel krijgen (=emotioneel aangedaan zijn)
- een krop in de keel hebben (=emotioneel aangedaan zijn)
- goede sier maken (=er (overdreven) goed van leven / goed overkomen bij anderen)
- er een puntje aan kunnen zuigen (=er een goed voorbeeld aan kunnen nemen)
- iets laten zwemmen (=er geen aandacht meer aan besteden)
- er uitzien als een parnas (=er goed uitzien)
- gezien mogen worden (=er goed uitzien)
- goed je mondje kunnen roeren (=er goed voor zorgen dat je mening wordt gehoord)
- er is altijd wel ergens een vogel die zingt (=er is altijd wel een lichtpuntje als je maar goed je oren en ogen open zet)
- het is een kwade wind die niemand voordeel brengt (=er is altijd wel iemand die van de omstandigheden weet te profiteren)
- alle dagen geen vetpot zijn (=er is armoede)
- de rapen zijn gaar (=er is een probleem waar direct iets aan gedaan moet worden)
- het is als met de koeien van de Farao. (=er is geen goed aan te doen (De koeien van de Farao bleven mager))
- je anker kappen/lichten (=er met spoed vandoor gaan)
- geen twee kapiteins op één schip (=er moet maar één persoon de leiding hebben, anders gaat het niet goed)
- met de sok op de kop gezet (=er onbewust door toedoen van anderen voor joker bijlopen)
- voor ogen houden/staan (=er steeds rekening mee blijven houden)
- voor ogen (=er steeds weer aan denken)
- over het paard tillen (=er te veel goeds van zeggen / verwend en geprezen zijn)
- elke gek heeft zijn gebrek (=er valt op iedereen wel iets aan te merken)
- er een punt achter zetten (=er voorgoed mee stoppen)
- de wolf zal met het lam verkeren. (=er zal vrede zijn)
- er is onkruid onder de tarwe (=er zijn minderwaardige goederen (of personen) tussen de betere)
- niet over rozen gaan (=er zijn nogal wat moeilijkheden)
- voor elk wat wils (=er zit voor iedereen wel wat bij)
- redeneren als een kip zonder kop (=erg dom redeneren)
- gauw op de teentjes getrapt zijn (=erg gauw boos en beledigd zijn)
- op rozen zitten (=erg gelukkig zijn en goed hebben)
- op dreef zijn (=erg goed actief zijn)
- op een zuinigje (=erg goedkoop - weinig moeite doend)
- iemand de hielen likken (=erg onderdanig of nederig tegen iemand doen)
- een gezicht als een oorwurm trekken (=erg ontevreden kijken (omdat er bijv. iets gedaan moet worden))
- in zijn sas zijn (=erg tevreden met iets zijn of plezier met iets hebben)
- uit de hengstebron gedronken hebben (=erg veel gedichten schrijven)
- er een streepje door lopen (=erg vreemd zijn/gedragen)
- hemel en aarde bewegen (=ergens alles aan doen om het gedaan te krijgen (bv van iemand))
- goed en bloed voor iets offeren (=ergens alles voor over hebben (goed=bezittingen, bloed=het leven))
- ergens als kind in huis zijn (=ergens bekend of goed behandeld worden)
- met de muts naar iets gooien (=ergens geen zorg aan besteden / er een slag naar slaan, ernaar raden)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
