426 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `Sc`
- het Scheelt hem in zijn bovenverdieping (=hij is niet goed wijs)
- het Scheelt hem onder de muts. (=hij is niet helemaal goed wijs)
- het Schip ingaan (=groot risico nemen, leidend tot verlies)
- het staat geSchreven en gedrukt je moet krabben waar het jeukt (=problemen bij de bron aanpakken)
- het verloren Schaap (zijn) (=de gezochte (zijn))
- het verSchil tussen mijn en dijn niet kennen (=stelen)
- het wel kunnen Schudden (=het wel kunnen vergeten)
- het zinkende Schip verlaten (=ervandoor gaan als de zaak misgaat)
- het zwarte Schaap van de familie (=iemand die een beetje buiten de familie staat qua gedrag)
- hij droomt van Schol maar eet graag platvis (=hij verwacht te veel)
- hoe later op de avond, hoe Schoner volk. (=vriendelijke of juist schertsende verwelkoming van late bezoekers)
- hoe later op de avond/dag hoe Schoner volk (=schertsend gezegd bij het laat binnenkomen van vrienden of familie)
- hongerige luizen bijten Scherp (=met de arme mensen heeft men de meeste last)
- hooi als de zon Schijnt (=je moet de gelegenheid gebruiken als die zich voordoet)
- hooien als de zon Schijnt (=van de gunstige gelegenheid gebruik maken)
- ieder moet zijn eigen stoep Schoonvegen (=ieder moet zijn eigen problemen oplossen - zich afvragen of hij zelf schuldig is)
- iemand aanSchieten (=iemand aanspreken)
- iemand achter de bank Schuiven (=iemand minachtend behandelen)
- iemand afSchepen (=met een voorwendsel wegzenden)
- iemand de duimSchroeven aanzetten (=iemand scherp ondervragen, onder grote druk zetten)
- iemand de handSchoen toewerpen (=iemand ergens toe uitdagen of met iemand de strijd willen aangaan)
- iemand de huid vol Schelden (=iemand uitschelden)
- iemand de Schop geven (=iemand ontslaan)
- iemand het vuur na aan de Schenen leggen (=iemand onder druk zetten)
- iemand iets in de Schoenen Schuiven (=iemand aanwijzen als de schuldige of als de verantwoordelijke voor een mislukking)
- iemand in de ogen Schijnen (=iemand hinderen)
- iemand met Schele/Scheve ogen aankijken (=iemand afgunstig bekijken)
- iemand om een boodSchap sturen (=iemand een opdracht laten uitvoeren)
- iemand wel kunnen Schieten (=zich bijzonder ergeren aan iemand)
- iets door het oog van de Schaar halen (=materiaal van op het werk voor jezelf houden / Jezelf oneerlijk zaken toe-eigenen)
- iets in de Schoot geworpen krijgen (=iets verkrijgen zonder al te veel moeite er voor te doen)
- iets in je vaandel Schrijven. (=een principe waar je je per se aan vast wilt houden)
- iets in zijn Schild voeren (=iets van plan zijn, een geheim hebben, stilzwijgend een plan uitvoeren)
- iets op de keper beSchouwen (=iets nauwkeurig bekijken)
- iets op de lange baan Schuiven (=iets uitstellen)
- iets op je buik kunnen Schrijven (=iets wel kunnen vergeten, dat wat je wilde gaat niet door)
- iets op losse Schroeven zetten (=iets wankel en onzeker maken)
- iets staat op losse Schroeven (=het is onzeker, er valt niet op te bouwen)
- iets uit zijn mouw Schudden (=zonder moeite met iets komen)
- in de ogen Schijnen/steken (=hinderlijk zijn, ergeren)
- in de roos Schieten (=het precies goed raden/doen)
- in de Schaduw stellen (=het beter doen dan een ander, iemand overtreffen)
- in de Schoenen Schuiven (=(vaak onterecht) beschuldigen)
- in de Schoot werpen (=zonder enige moeite geven)
- in de waagSchaal stellen (=groot risico nemen)
- in der minne Schikken (=zonder verder geruzie bijleggen)
- in het achterSchip geraken (=in zaken achteruit gaan)
- in het Schot vallen (=precies tijdens het startschot vertrekken)
- in het Schuitje zitten en mee moeten varen (=mee moeten doen, zich niet meer kunnen terugtrekken)
- in het zicht van de haven Schipbreuk lijden (=op het laatste nippertje nog verliezen)
400 betekenissen bevatten `Sc`
- iemand de stuipen op het lijf jagen (=iemand erg laten Schrikken en/of bang maken)
- de stuipen op het lijf jagen (=iemand felle Schrik aanjagen)
- iemand vol lood pompen (=iemand genadeloos neerSchieten)
- iemand de hand boven het hoofd houden (=iemand in beScherming nemen)
- iemand de tekst/les lezen (=iemand Scherp berispen)
- iemand de duimschroeven aanzetten (=iemand Scherp ondervragen, onder grote druk zetten)
- iemand de kroon van het hoofd nemen (=iemand te Schande maken)
- iemand de huid vol schelden (=iemand uitSchelden)
- iemand een vuile mond geven (=iemand uitSchelden)
- iemand uitmaken voor rotte vis (=iemand uitSchelden voor alles wat mooi en lelijk is)
- iemand een smet aanwrijven (=iemand van iets beSchuldigen)
- iemand voor het naadgaren zetten (=iemand voor de Schulden laten opdraaien)
- iemand op zijn nummer zetten (=iemand zeer nadrukkelijk op zijn fouten wijzen, op een wijze die voor die persoon beSchamend is)
- geen groter venijn, dan vriend tonen en vijand zijn. (=iemands vertrouwen Schaden is het gemeenste wat je kunt doen)
- vaste voet aan de grond krijgen (=iets gedaan krijgen en/of als gebruikelijk beSchouwd gaan worden)
- iets voor zoete koek aannemen (=iets geloven wat je hoort of ziet zonder kritiSch te zijn.)
- iets achter de hand hebben (=iets ter beSchikking hebben voor wanneer het nodig mocht zijn (bv nood))
- iets op de spits drijven (=iets verergeren of eScaleren.)
- er als een berg tegen opzien (=iets voor zichzelf beSchouwen als een zeer moeilijke, of onplezierige, taak of omstandigheid)
- in zwang komen / raken (=iets wordt een modeverSchijnsel)
- goed gereedschap hangt onder een afdak. (=ik ben wel te dik maar mijn ‘gereedSchap` (de penis) werkt nog goed.)
- dat zal mijn klomp niet roesten (=ik maak me er niet druk om; het kan mij niet Schelen)
- het in zijn broek doen (=in de broek plassen van Schrik of van het lachen)
- een tien met een griffel en een zoen van de juffrouw (=in de volksmond: De beste beloning voor een 19e eeuws Schoolkind)
- en petit comité (=in een klein genootSchap, in het geheim)
- het uitproesten (=in een plotse lachbui Schieten)
- aan een balk, die uit het bos gehaald wordt, moet veel gehakt worden, voor hij in het huis past (=in een religieuze groep, vereniging, etc,: je kunt leden uit een gemeenSchap winnen, maar hun moet wel geleerd worden zich aan te passen)
- het zwart op wit hebben (=in geSchreven of gedrukte vorm. Gedocumenteerd)
- in rep en roer (=in grote opSchudding)
- wie olie meet wordt er vet van (=in slecht gezelSchap wordt men slecht)
- aan de heidenen overgeleverd (=in zware moeilijkheden - in de macht van mensen zonder Scrupules)
- van Lillo komen (=je dom houden. Volgens de overlevering vindt dit gezegde zijn oorsprong in het (ontkennende) gedrag van de inwoners van Fort Lillo na een aan hen toegeSchreven roofoverval op een boerderij te Waarde in 1579)
- een stoel in de hemel verdienen (=je door een goed werk onderScheiden)
- meten is weten, gissen is missen (=je kunt beter afmetingen meten dan Schatten)
- het zijn niet al ridders die sporen dragen (=je kunt niet alleen aan iemands uiterlijk afleiden of hij ergens geSchikt voor is)
- je moet een gegeven paard niet in de mond kijken (=je moet niet te kritiSch zijn over cadeaus, of koopjes)
- schaamte de kop afbijten (=je niet meer Schamen)
- twist verkwist. (=je Schiet niets op met ruzie maken)
- met twee monden praten (=jezelf tegenspreken in verSchillende situaties, niet eerlijk zijn)
- zo vader, zo zoon (of: Zo moeder, zo dochter) (=kinderen erven de eigenSchappen van hun ouders)
- op stootgaren liggen (=klaarliggen om in actie te Schieten)
- je kaarten op tafel leggen (=laten weten over welke middelen je beSchikt om iets gedaan te krijgen)
- omstaan leren (=leren Schikken naar de wensen en bevelen van een ander)
- ten voeten uit (=letterlijk: de volledige gestalte is afgebeeld; figuurlijk: een getrouwe persoonsbeSchrijving)
- vliegt de blauwvoet storm op zee (=leuze van de Vlaamse nationalisten (ontleend aan ConScience))
- beter kleine meester dan grote knecht (=liever een beScheiden zelfstandige dan een grote knecht bij een baas)
- het oog is groter dan de maag (=meer op het bord Scheppen dan er opgegeten kan worden)
- het ligt aan de schaatsen en nooit aan de man. (=men geeft het gereedSchap eerder de Schuld dan zichzelf)
- papier is geduldig (=men kan veel Schrijven)
- waar het paard aangebonden is moet het vreten (=men moet zich naar de omstandigheden Schikken)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen