123 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `ez`
- groen zien van jaloezie (=heel jaloers zijn)
- have en goed (verliezen) (=alles wat je hebt (verliezen))
- het hazenpad (ver)kiezen (=er vandoor gaan of vluchten)
- het hoofd verliezen (=niet meer weten wat te doen)
- het is dun gezaaid (=het is zeldzaam)
- het is gezond om in het vuur te pissen (=het is goed om hevigheid te kalmeren)
- het kan vriezen en het kan dooien (=het kan alle kanten uit gaan)
- het liedje is uitgezongen (=het is afgelopen)
- het pleit beslechten/beslissen/verliezen (=de zaak definitief verliezen)
- het ruime sop kiezen (=de haven uitvaren)
- het zal je kind maar wezen (=je zal er maar voor op moeten draaien)
- het zal me worstwezen (=het maakt voor mij geen enkel verschil)
- hou je gezicht (=zwijg!)
- iemand de les lezen (=duidelijk zeggen dat iemand iets verkeerds gedaan heeft)
- iemand de tekst/les lezen (=iemand scherp berispen)
- iemand ongezouten de waarheid zeggen (=onverbloemd de waarheid zeggen, eerlijk zeggen waar het op staat)
- iets achter de kiezen steken (=iets eten)
- iets in één adem uitlezen (=een boek waaraan je begonnen bent heel snel uitlezen, omdat je het zo spannend vindt)
- ik geloof er in als een jood in Jezus Christus (=ik geloof er maar weinig in)
- Jan Boezeroen (=de arbeiders)
- Jan Pet en Piet Boezeroen (=de arbeiders)
- je gezicht verliezen (=zijn eer verliezen)
- je hebben en houwen verliezen (=alles wat iemand bezit kwijtraken)
- je het apezuur zoeken (=eindeloos zoeken)
- je planeet lezen (=de toekomst voorspellen)
- je plezier niet opkunnen (=er veel plezier aan beleven)
- je wezenloos schrikken (=erg schrikken)
- je wilde haren verliezen (=ouder en rustiger worden)
- je ziel in lijdzaamheid bezitten (=gelaten het ongelijk verdragen)
- jezelf in acht nemen (=jezelf verzorgen)
- jezelf op de borst slaan (=duidelijk aan de omgeving laten weten dat men ergens bijzonder trots op is)
- jezelf tegenkomen (=geconfronteerd worden met de gevolgen van je eigen acties.)
- kiezen of delen/kavelen (=maak uw keuze!)
- kroes haar kroeze zinnen (=iemand met gekruld haar is wispelturig)
- krom jezelf als je door de wereld wilt komen (=je moet er wat voor over hebben om iets te bereiken)
- kunnen lezen en schrijven (=al lange tijd goede diensten bewezen hebben)
- kwaad gezelschap doet dolen. (=vermijdt omgang met mensen die een negatieve invloed op je leven kunnen hebben)
- kwade gezelschappen bederven goede zeden. (=slechte eigenschappen overnemen van slechte vrienden)
- makkelijker gezegd dan gedaan (=het is eenvoudiger om iets te zeggen dan om het ook daadwerkelijk uit te voeren)
- men heeft hem de hoorns opgezet (=iemand (vooral een bekende) heeft een relatie met zijn vrouw)
- met de moedermelk ingezogen hebben (=van jongs af zo geleerd hebben)
- met de sok op de kop gezet (=er onbewust door toedoen van anderen voor joker bijlopen)
- met opgestoken/opgestreken/opgezet zeil naar iemand toe gaan (=boos naar iemand toe gaan of boos bij iemand binnen komen)
- mezzo piano (=half zacht) (Latijn)
- moeten is dwang en huilen is kindergezang (=ik wil het wel doen, maar niet als het me verplicht wordt)
- moeten kiezen of delen (=een (vervelende) keus moeten maken)
- nieuwe bezems vegen schoon, maar oude bezems kennen alle hoeken en gaten (=nieuwe medewerkers (of: nieuwe leiders) pakken de zaken grondig aan, maar oude medewerkers (of: oude leiders) weten hoe het moet op grond van ervaring)
- nog te bezien staan (=nog af te wachten zijn)
- onder de bezem getrouwd zijn (=ongetrouwd samenwonen)
- op dezelfde golflengte zitten (=het grotendeels eens zijn)
323 betekenissen bevatten `ez`
- oude wijn in nieuwe zakken (=de zaken zijn anders gepresenteerd, maar niet wezenlijk veranderd)
- dat varkentje zullen we even wassen (=deze opdracht zullen we even uitvoeren)
- het klopt als een bus (=deze uitdrukking is een contaminatie van het sluit als een bus met: het klopt als een zwerende vinger)
- uit dezelfde klei gebakken zijn (=dezelfde afkomst hebben)
- aan hetzelfde euvel mank gaan (=dezelfde fouten maken als iemand anders)
- eén lijn trekken / Dezelfde lijn trekken (=dezelfde mening hebben)
- van hetzelfde laken een pak (=dezelfde soort aanpak of respons)
- uit hetzelfde vaatje tappen (=dezelfde standpunten of opvattingen delen.)
- het heen en weer krijgen (=diarree krijgen - vooral gezegd van iets dat helemaal niet bevalt)
- thuis is in je schuur (=dit wordt gezegd als je weinig thuis bent)
- door de bomen het bos niet meer zien (=door alle details het overzicht verliezen)
- je trekken thuis krijgen (=door anderen op dezelfde manier behandeld worden als je hun behandelde (bv met een streek))
- eigen roem/lof stinkt (=door over jezelf op te scheppen maak je een nare indruk)
- als de wijn is in de man, is de wijsheid in de kan (=drank verdringt gezond verstand)
- paradepaard (=een bezit, eigenschap, kunst of vaardigheid waar iets of iemand trots op is)
- sanitaire stop (=een bezoek aan de W.C)
- iets in één adem uitlezen (=een boek waaraan je begonnen bent heel snel uitlezen, omdat je het zo spannend vindt)
- het laken door het oog van de schaar halen. (=een deel voor jezelf houden.)
- een hoofd als een boei krijgen (=een erg rode kleur krijgen in het gezicht, erg blozen)
- de bout op de kop krijgen. (=een geschil verliezen)
- samen onder een deken liggen (=een gezamenlijk standpunt innemen)
- een goede naam is beter dan olie (=een goede naam (reputatie) is beter dan veel geld (olie) bezitten)
- een gezicht van ouwe lappen (=een huilerig of lelijk gezicht)
- een huis met gouden balken (=een huis met hypotheek bezwaard)
- een duit in het zakje doen (=een kleine bijdrage leveren. (Historisch: de kleinst mogelijke gave in het collectezakje van de kerk).)
- aan de zwabber zijn (=een onbezorgd leventje leiden)
- de bui zien hangen (=een ongunstige situatie aanvoelen voordat deze zich daadwerkelijk voordoet)
- een krakende wagen (=een onzekere zaak - iemand met een zwakke gezondheid)
- van je paard gevallen zijn (=een positie verliezen)
- de gulden middenweg (houden/bewandelen/verkiezen) (=een tussenstandpunt of tussenoplossing verkiezen)
- een meid en een aardappel kies je zelf (=een vrouw kun je niet door iemand anders laten uitkiezen)
- gewicht in de schaal leggen (=een wezenlijk deel bijdragen)
- aan een touw trekken (=eensgezind optreden)
- een gehuurd paard en eigen sporen maken korte mijlen (=eigen bezit beschadigt men minder dan gekregen of gehuurd bezit)
- elkaar de bal toespelen (=elkaar voordeeltjes bezorgen)
- er uitzien als melk en bloed (=er gezond uitzien)
- er schuilt iets achter (=er is meer aan de hand dan op het eerste gezicht lijkt.)
- de drempel is glad. (=er komt veel bezoek)
- ergens gezien zijn als een rotte kool bij een groenvrouw (=er niet graag gezien zijn)
- aardappelbloed hebben (=er ongezond uitzien)
- over het paard tillen (=er te veel goeds van zeggen / verwend en geprezen zijn)
- er komt een dominee voorbij (=er valt een plotselinge stilte in een rumoerig gezelschap)
- je plezier niet opkunnen (=er veel plezier aan beleven)
- er muziek in zitten (=er veel van kunnen verwachten en/of plezier van beleven)
- het is broekzak-vestzak. (=er wordt betaald, maar het geld blijft bij dezelfde kliek)
- er zijn meer hondjes die Fikkie heten (=er zijn meer mensen/etc. met dezelfde naam)
- daar zitten nogal wat haken en ogen aan (=er zijn meer problemen dan je op het eerste gezicht zou denken)
- zo bezig als een bij (=erg druk bezig zijn)
- om van te kotsen (=erg lelijk, absoluut onplezierig)
- de pan uit vliegen (=erg snel stijgen (inz. gezegd over prijzen))
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
