Gezegden,

uitdrukkingen, gezegden en spreekswijzen

Zoek

5 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `toek`

  1. de nek toekeren (=zich minachtend van iemand afwenden)
  2. een oogje dichtdrukken/toeknijpen/luiken (=niet optreden tegen iets wat eigenlijk niet mag. Iets gedogen.)
  3. elkaar de bal toekaatsen/toespelen (=elkaar voordeeltjes bezorgen)
  4. ere wie ere toekomt (=iemand die de eer verdient moet die ook krijgen)
  5. iemand de nek toekeren (=zich minachtend van iemand afwenden)

16 betekenissen bevatten `toek`

  1. de bastaard van de graaf wordt later bisschop. (=alleen hoge heren kunnen hun buitenechtelijke kinderen een toekomst bieden.)
  2. met de helm (op) geboren zijn (=de toekomst kunnen voorspellen / bijzonder voorzichtig zijn)
  3. de kaart leggen (=de toekomst voorspellen)
  4. zijn planeet lezen (=de toekomst voorspellen)
  5. er zijn maal wel mee kunnen doen (=er wel mee toekomen)
  6. die dan leeft die dan zorgt (=geen zorg om de toekomst van anderen)
  7. wie dan leeft, wie dan zorgt. (=geen zorgen maken over de toekomst.)
  8. het voorland zijn (=iemands toekomst zijn)
  9. zijn verdiende loon krijgen (=krijgen wat hem toekomt (meestal iets slecht))
  10. geen zorgen voor de dag van morgen. (=maak je nu nog niet druk over mogelijke toekomstige problemen.)
  11. elke dag heeft genoeg aan zijn eigen kwaad. (=men moet zich niet zorgen maken over de toekomst)
  12. een slag om de arm houden (=niet direct alles vertellen of voorzichtig zijn om toekomstige problemen voor te zijn)
  13. koffiedik kijken (=trachten het onbekende te kennen (de toekomst))
  14. een doodgeboren kindje (=waardeloos, zonder toekomst)
  15. zijn koren groen eten (=zich geen zorgen maken om de toekomst, niet sparen)
  16. zijn korentje groen eten (=zich geen zorgen maken om de toekomst, niet sparen)

Het dialectenwoordenboek kent 31 spreekwoorden met `toek`

  1. Veurns: een gatje boate geev'n (=voordeel, voorsprong toekennen)
  2. Westerkwartiers: ik goa eev'm een tukje doen (=ik ga even de ogen toeknijpen)
  3. Brugs: je stoat do te kiekken lik un uul up un ankergat (=dwaas (onbegrijpend) toekijken)
  4. West-Vlaams: t'is een bjele (=een afbreking van het toekomstig huwelijk)
  5. Westerkwartiers: hij kon alleen moar toekiek'n (=hij stond er machteloos bij)
  6. Sittards: Ein uigske toekniepe (=Een oogje dichtknijpen)
  7. Westerkwartiers: 'n oogje toekniep'm (=iets stiekem toelaten)
  8. Twents: Die smerige Oole toeke (=palingsteek)
  9. Gents: nen toek op zijn muile (toote) geeve (=iemand op zijn gezicht slaan)
  10. Westerkwartiers: één de nek toekeer'n (=van iemand weglopen)
  11. Antwerps: toek oep a bakkes geve (=slag op gezicht geven)
  12. Budels: ze hit aért aan de kni-jen (=toekomstige bruid,ze brengt wat mee,heeft geld)
  13. Aarschots: van ave toeker moake (=boos worden)
  14. Geels: nen aawen toeker (=een oudere man)
  15. Roermonds: Mot ich dich ins op die döp toeke? (=Zal ik jou eens mores leren?)
  16. Teralfene: toek en Fannie (=Het is een raar duo)
  17. Munsterbilzen - Minsters: nen toek on de kop krijge (=een slag aan het hoofd krijgen)
  18. Brakels: oe lètter dat vurt ès (=naar de toekomst toe)
  19. Diesters: van katoen geve; poejer geve; beuze geve; toeke (=fel inspannen)
  20. Munsterbilzen - Minsters: wae e koet grif vür nen aandre, hèt zich ferm mieg gemok (=geef aan de keizer wat de keizer toekomt)
  21. tervurens: nen toek of koek op aa bakkes (=een slag op uw gezicht)
  22. Oudenbosch: zurreg dagoe peeje op tijt uitet (=zorg voor de toekomst)
  23. Sint-Katelijne-Waver: Nen toek oep aa bakkes kraage ? (=Een slag in je gezicht hebben ?)
  24. Utrechts: We leve nouw in de goeje ouwe tijd van de toekoms (=Dit wordt gezegd wanneer iemand over vroeger begint)
  25. Bilzers: de bés nie alleen op zene kop gevalle, mér ook nog blijve toekke (=je bent nog gekker dan gek)
  26. Munsterbilzen - Minsters: doë zit meziek èn (=daar is toekomst voor)
  27. Twents: völ geluk in tuk (=veel geluk in de toekomst)
  28. Roermonds: Ich toek dich dalijk un naas wie ein pliesiepet, neet zo groot, waal zo blauw! (=Ik ga je slaan)
  29. Munsterbilzen - Minsters: daaj hun lêmpke geet stiloën aut (=de toekomst van de electrzaken is donker)
  30. Munsterbilzen - Minsters: nen toek on de kop krijge (=een slag tegen het hoofd krijgen)
  31. Tongers: luet dè mèr loape ! (=die maakt zijn toekomst wel !)

Bronnen

De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers. Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook: Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlanse vertalingen