49 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `is ge`
- `t is gelijk of men van/door de kat of de kater/hond gebeten wordt (=het maakt niet uit hoe of waardoor je benadeeld bent geweest)
- aal is geen paling (=het mindere is niet gelijk aan het meerdere)
- aardewerk is geen paardenwerk. (=graven of in aarde werken is een vermoeiende bezigheid)
- alle hout is geen timmerhout (=niet iedereen beschikt over dezelfde kwaliteiten / niet alles is van voldoende kwaliteit)
- alle vis is geen bakvis (=niet alles is even dienstig (of handelbaar of lekker))
- allemans neus is geen kapstok. (=je moet niet alles aan iedereen vertellen.)
- bij eigen zin is geen gewin. (=eigenwijs zijn is niet goed)
- borgen is geen kwijtschelden (=uitstel is geen afstel)
- daar is geen oogje vet meer op (=dat is niet veel meer waard)
- daar is geen woord Frans/Latijn/Chinees bij (=iedereen kan dat begrijpen)
- dat is geen geld (=dat is erg goedkoop als je ziet wat je ervoor krijgt)
- dat is geen punt. / Daar maken we geen punt van (=dat is geen probleem. / Dat is helemaal geen argument)
- de berg heeft een muis gebaard (=ondanks de grote beloften is er vrijwel niets van terecht gekomen)
- de bom is gebarsten (=een langdurige spanning of conflict is tot een uitbarsting gekomen)
- de geest is gewillig maar het vlees is zwak. (=geef niet toe aan verboden verleidingen)
- de teerling is geworpen (=de beslissing is genomen)
- de vogel is gevlogen (=de dader is al weg (of gevlucht))
- de weg naar de hel is geplaveid met goede voornemens (=veel goede voornemens hebben zonder ze daadwerkelijk uit te voeren)
- een ei is geen ei twee ei is een half ei drie ei is een paasei (=één is niet genoeg, twee is beter, drie is goed)
- een kruisje is genoeg voor een boterham uit het vuistje (=voor een gewone broodmaaltijd moet niet te veel gebeden worden)
- een mens is geen aardappel (=iedereen heeft zo nu en dan behoefte aan ontspanning)
- een paard dat eens op hol is geslagen, kan dat snel weer doen. (=een eens gemaakte fout, begaat men makkelijk weer)
- elk schot is geen eendvogel (=niet iedere poging of alles wat je doet is succesvol)
- er is geen chocola van te maken (=het is niet te begrijpen)
- er is geen doen aan (=hij is niet te overtuigen, niets kan helpen)
- er is geen doorkomen aan (=je geraakt er niet door)
- er is geen huis met hem te houden (=hij is niet tevreden te stellen, je kan er geen land mee bezeilen)
- er is geen ijs of het kost mensenvleis (=als er ijs op de sloten en vijvers ligt, verdrinken er altijd mensen)
- er is geen kruid tegen gewassen (=er is niets aan te doen)
- er is geen land met hem te bezeilen (=je kan met hem niets aanvangen, omdat hij niet wil meewerken)
- er is geen rooi mee te schieten (=je kan er niets mee aanvangen)
- er is geen vuiltje aan de lucht (=er is niets aan de hand)
- er is geen zalf aan te strijken (=ergens niets aan kunnen doen of geen enkel zinvol advies mogelijk voor iemand)
- eten en drinken is geen beroep / ambacht. (=werken is noodzakelijk om te kunnen leven.)
- fris gewaagd is half gewonnen (=de moedigste heeft de meeste kansen om iets te winnen)
- het ijs breken / het ijs is gebroken (=een vriendelijk gesprek op gang brengen na een kil begin)
- het is gedaan met kaatje (=het is afgelopen)
- het is geen aangenomen werk (=het hoeft niet noodzakelijk zo snel te gaan)
- het is geen roofgoed (=het heeft veel geld (of moeite) gekost)
- het is gezond om in het vuur te pissen (=het is goed om hevigheid te kalmeren)
- het kwartje is gevallen (=hij heeft het begrepen)
- het leven is geen zoete krentenbol (=het is niet altijd zo mooi, iedereen heeft wel eens tegenvallers)
- je bedje is gespreid (=je komt in een situatie terecht waarin alles al voor je geregeld is)
- lang vasten is geen brood sparen. (=honger lijden is niet hetzelfde als geld besparen)
- niet thuis geven (=het verwachtingspatroon niet kunnen nakomen)
- papier is geduldig (=men kan veel schrijven)
- tegen de dood is geen kruid gewassen. (=doodgaan is onvermijdelijk)
- tijd is geld (=zaken zo snel mogelijk voor elkaar krijgen is het goedkoopste)
- uitstel is geen afstel (=als je iets uitstelt wil dat nog niet zeggen dat je het nooit meer gaat doen)
27 betekenissen bevatten `is ge`
- in kannen en kruiken zijn (=alles is geregeld)
- morgen gaat het beter (=als het vandaag niet zo best is gegaan...)
- ongevraagd, ongeweigerd (=als je iets doet waarvoor geen toestemming is gevraagd kan het achteraf niet meer geweigerd worden omdat het al gebeurd is)
- dat zet geen zoden aan de dijk (=dat is geen bijdrage van serieuze betekenis)
- dat is geen punt. / Daar maken we geen punt van (=dat is geen probleem. / Dat is helemaal geen argument)
- lach als je begraven wordt (=dat is geen reden om te lachen)
- dat raakt kant noch wal (=dat is geen zinnig argument)
- de teerling is geworpen (=de beslissing is genomen)
- een zondagse steek houdt geen week (=de zondag is geen werkdag maar de dag des Heeren)
- het zit eraan bij hem/haar (=diegene kan het betalen, er is genoeg)
- het is als met de koeien van de Farao. (=er is geen goed aan te doen (De koeien van de Farao bleven mager))
- doorgestoken kaart (=er is heel duidelijk iets mis! Hier is getracht om iemand te laten geloven dat er bij toeval iets gebeurt, terwijl het in feite van tevoren gearrangeerd is)
- je kan beter naar de bakker dan naar de apotheker gaan. (=eten is gezond, de apotheker bezoek je als je ziek bent.)
- zuur verdiende centen. (=geld waarvoor hard is gewerkt.)
- de rijpste pruimen zijn geschud (=het belangrijkste werk is gedaan of grootste deel van de oogst is binnengehaald)
- er klopt geen hout van (=het is geheel onjuist)
- de breedste riemen worden uit andermans leer gesneden (=het is gemakkelijk met kwistige hand te beschikken over wat een ander toebehoort)
- het is galgen of burgemeesteren. (=het is goed of fout, er is geen tussenweg)
- het hoge woord is er uit (=het onaangename is gezegd)
- `s Lands wijs, `s lands eer (=ieder volk is gehecht aan zijn eigen gewoonten, hoewel anderen ze maar raar vinden)
- een paling (snoek) gevangen hebben (=iemand die per ongeluk in het water is gevallen)
- een gehuurd paard en eigen sporen maken korte mijlen. (=men is geneigd andermans spullen te misbruiken)
- doen is een ding. (=praten of plannen maken is gemakkelijk gedaan, daadwerkelijk actie ondernemen is veel moeilijker)
- borgen is geen kwijtschelden (=uitstel is geen afstel)
- dode honden bijten niet (al zien ze lelijk) (=van doden is geen gevaar te duchten)
- aanzien doet gedenken (=wat men met eigen ogen gezien heeft, is gemakkelijker te onthouden)
- kip, ik heb je (=ziezo, dat is gelukt / ik heb je te pakken!)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen