19 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `er me`
- als er één schaap over de dam is, volgen er meer (=als één persoon iets nieuws geprobeerd heeft, durven anderen ook wel)
- een boer met kiespijn lacht niet (=mensen met pijn kunnen moeilijker ontspannen)
- een raadsheer met een p (=raadsheer met p is praatsheer, men heeft er niet veel aan)
- er mee voor de draad komen (=zeggen wat de precieze bedoeling is)
- er met de botte bijl op inhakken (=ruw te werk gaan)
- er met de grove bijl in hakken (=het brutaal aanpakken)
- er met de pet naar gooien (=een taak bijzonder slordig uitvoeren)
- er met de pet niet bij kunnen (=het niet willen/kunnen snappen)
- er met zijn neus bij staan (=er vlakbij staan)
- er verdrinken er meer in het glas dan in de zee (=er gaan veel mensen dood door het drinken van alcohol)
- het is of de drommel er mee speelt. (=zo veel tegenslagen dat het absurd wordt)
- het kan er mee door (=het gaat wel, het is aanvaardbaar)
- ieder meent dat zijn eigen pak het zwaarst is. (=mensen overdrijven hun eigen moeilijkheden in vergelijking met die van anderen)
- je er met jantje-van-leiden afmaken (=onzorgvuldig zijn en weinig aandacht aan het werk besteden)
- je kan geen ijzer met handen breken (=men kan het onmogelijke niet doen)
- lachen als een boer met kiespijn (=lachen zonder echt blij te zijn)
- men poot de aardappelen wanneer men wil, ze komen toch niet in april (=boerenregel. Aardappelen komen pas in mei uit)
- verdrinken eer men water gezien heeft (=mislukken voordat het begonnen is)
- willen vliegen eer men vleugels heeft (=iets willen doen nog voor men het geleerd heeft)
33 betekenissen bevatten `er me`
- hoe meer vis, hoe droever water (=als er meer mensen komen valt er minder te verdelen (erfenissen))
- wie scheep is moet varen (=als je ergens aan begonnen bent moet je er mee voortdoen)
- nood breekt wet (=bij moeilijke omstandigheden is er meer geoorloofd)
- dat maakt van Jezus nog een ketter (=dat is zelfs bij de meest integer mens een schanddaad)
- als men van de duivel spreekt trapt men hem op zijn staart (=degene waarover men spreekt, laat zich dikwijls op dat moment zien)
- voorzichtigheid is de moeder van de porseleinkast (=door voorzichtig te zijn, gaan tere zaken langer mee)
- al voor heter vuren gestaan hebben (=er erger meegemaakt hebben)
- er werk van maken (=er mee aan de gang gaan)
- er komen met krabben en bijten (=er met heel veel moeite komen)
- iemand het zwijgen opleggen (=er met niemand over mogen praten en niemand iets mogen vertellen)
- je anker kappen/lichten (=er met spoed vandoor gaan)
- er zijn meer hondjes die Fikkie heten (=er zijn meer mensen/etc. met dezelfde naam)
- in zijn sas zijn (=erg tevreden met iets zijn of plezier met iets hebben)
- een goede gevel versiert het huis. (=gezegd over mensen met een grote neus)
- tegen de draad ingaan (=het er niet er mee eens zijn en er tegen in gaan)
- niet kunnen heksen (=het niet zo snel afkunnen - er meer tijd voor nodig hebben)
- het is goed aan hem besteed (=hij verdient het, hij zal er op de goede manier mee omgaan)
- jong geleerd is oud gedaan (=hoe eerder men iets leert, des te langer de vaardigheid zal blijven)
- hoe meer zielen, hoe meer vreugd (=hoe meer mensen er bij zijn, hoe leuker dat het is)
- iemand wel achter het behang kunnen plakken (=iemand heel vervelend vinden, waardoor je het liefst even helemaal niets meer met hem of haar te maken zou willen hebben)
- wie een paard uit de wei wil halen, moet het beest niet eerst met het halster tegen de kop slaan. (=je bereikt meer met vriendelijkheid, dan met strengheid)
- een goed hart is goud waard (=je treft niet snel meer mensen met een goed karakter)
- iesus hominum salvator (=jezus de redder der mensheid)
- overstag gaan (=na aandringen/lang er mee wachten toegeven)
- je aardappelen op hebben (=niet verder meer kunnen)
- nog nat(/ niet droog) achter de oren zijn (=nog uiterst onervaren zijn, zodat men er niet over mee kan praten)
- een raadsheer met een p (=raadsheer met p is praatsheer, men heeft er niet veel aan)
- arbeid adelt (=van hard te werken word je een nobeler/beter mens)
- honger is de beste kok/saus (=wanneer men honger heeft, smaakt alles goed)
- in nood leert men zijn vrienden kennen (=wanneer men in de problemen zit wordt duidelijk welke vrienden daadwerkelijk iets voor je willen betekenen)
- eendracht maakt macht (=wanneer mensen samenwerken kan men veel bereiken)
- aan je palen trekken (=zonder mededeling inpakken en wegwezen)
- met zijn tien geboden eten. (=zonder mes en vork.)
14 dialectgezegden bevatten `er me`
- a és ’t er mé zén gedachten nie bau (=hij is afwezig, hij dagdroomt) (Meers)
- da (dae) kan mich gestoëlë wieëne (=ik trek er me niets van aan) (Munsterbilzen - Minsters)
- Dad e ne neum' roo. (=Dat is er me een.) (Zwevegems)
- dich bès mich ëe (sjaun) përtrèt (=je zijt er me eentje !) (Munsterbilzen - Minsters)
- doë vaeg ich mën kas aoên (=ik trek er me niets van aan) (Munsterbilzen - Minsters)
- Er mè aa klak nau goië (=Er naar raden) (Onze-Lieve-Vrouw-Waver)
- er mè de grovven bustel deurgoan (=ruw behandelen) (Sint-Niklaas)
- ge kunt er mè gièèn perse deureslaon (=je kan er geen woord tussenkrijgen) (kortemarks)
- Ij kan er me ze verstand ni bij (=hij kan het niet geloven) (Diesters)
- ik tirf er me nie on aaven (=ik was er niet zeker van) (Denderleeuws)
- je gaot er mè dn groevn bustle deure (=hij pakt het stevig aan) (Kortemarks)
- jeet er mè ze klakke nao gesmeetn (=hij heeft er een gooi naar gedaan) (Kortemarks)
- klak: Ei slaugt er mé zijn klak nau (=Hij gist maar) (Lebbeeks)
- ou t er me mie op, ie ei nie mie-er (=hou maar op) (Zeeuws)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
