6 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `er iemand`
- achter iemand zoeken (=iemand kwaad proberen te doen)
- de poten onder iemands stoel wegzagen (=iemands positie verzwakken)
- fiolen van toorn over iemand uitstorten (=aan iemand duidelijk laten blijken dat je kwaad op diegene bent)
- liever iemand zijn hielen zien dan zijn tenen (=iemand niet goed kunnen verdragen)
- onder iemands duiven schieten (=klanten van een ander overhalen om klant te worden bij jou)
- over iemand een boekje opendoen (=informatie over iemand geven, waarvan diegene niet wil dat het bekend wordt)
17 betekenissen bevatten `er iemand`
- iemand over de hekel halen (=allerlei slechte dingen vertellen over iemand)
- iemand kunnen maken en breken (=de mogelijkheid hebben te beslissingen over iemands leven en dood en welbevinden)
- iemand op zijn vestje spuwen (=een standje geven en ongenoegen over iemand uiten)
- er een plasje overheen doen (=ergens een kleine wijziging in aan (laten) brengen, dat wel duidelijk laat zien dat de afzender iemand van belang is)
- het beste paard van stal wordt overgeslagen (=grappige uitspraak wanneer iemand overgeslagen wordt)
- klein is de rouwe, valt de oude koe dood. (=hoe ouder iemand sterft hoe minder het verdriet)
- iemand op de hak nemen (=iemand er tussen nemen (grap uithalen) of spottend over iemand praten)
- iemand klein krijgen (=iemand laten merken dat je hem aankunt, over iemand de baas zijn en diegene tot gehoorzaamheid dwingen)
- over iemand een boekje opendoen (=informatie over iemand geven, waarvan diegene niet wil dat het bekend wordt)
- iemand zwart maken (=lelijke dingen over iemand vertellen)
- iemands naam door de slijk halen (=lelijke dingen over iemand vertellen)
- iemand aan het touw hebben (=over iemand de macht hebben)
- aap wat heb je mooie jongen (=sarcastische opmerking over iemand die wat al te trots is op iets)
- met stille trom vertrekken (=vertrekken zonder iemand het te laten weten)
- kan uit Nazareth iets goeds komen? (=wanneer iemand een bepaalde opvoeding heeft gehad kan daar niks goeds van verwacht worden)
- de ene dienst is de andere waard (=wanneer iemand helpt, doet men graag iets terug)
- zonder aanzien des persoons (=zonder iemand voor te trekken; zonder er rekening mee te houden om wie het gaat)
10 dialectgezegden bevatten `er iemand`
- da's ma droegskes zenne (=uitdrukking wanneer er iemand alleen is) (Antwerps)
- de konegin mot ook schijte, daggie dat-ie lekker rook (=als er iemand commentaar heeft na je toiletbezoek) (Rotterdams)
- de zeve maedjes ginge nao naober en femilie aanzègke det d’r emes waas gestorve (=oud gebruik waarbij de dames in de buurt rondgingen om aan te kondigen dat er iemand was gestorven) (Heitsers)
- ij es bij kiekepuut (=als er iemand sterft) (Gents)
- ik kan de deur nie alleen laote (=ik moet kijken of er iemand komt) (Oudenbosch)
- Kende gij dieje (=Weet er iemand iets meer over die man) (Hoogstraats)
- kiek z esluuten rouwe\rouwe sluuten (=als er iemand overleden was werden de overgordijnen gesloten) (Zeeuws)
- rouwig kaen ik er nie om sajn . (=Vind het niet erg ......... kan me niets schelen (als er iemand overleden is waar je niets mee hebt bijv)) (Utrechts)
- Sinte Maortnaovend de torre gao mee nao Gent en ols de boertjes waofels bakkn ton zittn ze geîrn omtrent. Stokvier mokvier Sinte Maortn kom ollier ol in jne bloîtn aorme ol in jne bloîtn buuk, ruus buus buus ist er iemand tuus, eej messchien een appeltje of e pertje voer uus (=Kortemarks liedje) (Kortemarks)
- Wordt er gerope? (=Is er iemand aan de deur?) (Rotterdams)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
