7 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `de men`
- de mens wikt, maar God beschikt (=de mensen maken allerlei plannen, maar het is niet aan hen of dat ook gebeurt)
- de mens zal bij brood alleen niet leven. (=een mens heeft niet alleen lichamelijke maar ook geestelijke behoeftes.)
- de oude mens afleggen (=(en de nieuwe aantrekken) een nieuw leven beginnen - beterschap beloven)
- het is moeilijk de oude mens af te leggen. (=gewoonten zijn moeilijk af te leren)
- onder de mensen komen (=buitengaan , mensen ontmoeten)
- vis laat de mens zoals hij is (=van vis eten wordt je niet dik)
- wat de mens zaait zal hij maaien (=je moet er iets voor doen, als je wat wil krijgen)
25 betekenissen bevatten `de men`
- als de herder dwaalt dolen de schapen (=als de leider het verkeerd doet weten de mensen die hem volgen niet wat ze doen moeten)
- draaien als een molen (=altijd meegaan met de heersende mening - naar de mond van de toehoorder praten)
- herenzonden boerenleed. (=de gewone mensen boeten voor de fouten van de mensen met macht)
- er is meer dan een koe die blaar/bles heet (=de mening van anderen telt ook)
- er is meer gelijk dan eigen gelijk (=de mening van anderen telt ook)
- door de bril van een ander zien (=de mening van een ander blind vertrouwen)
- de wind waait uit een andere hoek (=de meningen/omstandigheden zijn veranderd)
- homo homini lupus (=de mens benadert zijn medemens als een wolf)
- de mens wikt, maar God beschikt (=de mensen maken allerlei plannen, maar het is niet aan hen of dat ook gebeurt)
- eén lijn trekken / Dezelfde lijn trekken (=dezelfde mening hebben)
- een proefballonnetje oplaten (=door het doen van een uitspraak de mening van anderen peilen)
- verandering van spijs doet eten (=eens iets anders te doen doet de mens goed)
- het kind bij de naam noemen (=eerlijk voor de mening uitkomen)
- men wordt wel door een mestkar maar niet door een rijtuig overreden (=goed opgevoede mensen beledigen anderen minder)
- de wolf/vos ruilt wel van baard maar niet van aard (=het karakter van de mensen verandert nooit)
- iemand iets in de mond geven (=iemand de mening van een ander laten geven in plaats van de eigen mening)
- je kent een vogel aan zijn veren (=je kent de mens aan zijn gedragingen)
- verplant geen oude bomen (=je moet geen oude mensen uit hun vertrouwde omgeving halen)
- oude bomen moet men niet verplanten (=oude mensen doet men liever niet verhuizen)
- oude bokken hebben stijve horens (=oude mensen hebben vaak vaste gewoontes die maar moeilijk kunnen veranderen)
- een oude zwaluw weet haar nest. (=oude mensen hebben veel levenservaring.)
- men vindt veel grijzen, maar weinig wijzen. (=oude mensen zijn niet per definitie wijs)
- het zijn niet de slechtste vruchten waaraan de wespen knagen (=over goede mensen worden vaak onaardige dingen verteld)
- de liefde kent vlek nog gebrek. (=verliefde mensen zijn blind voor tekortkomingen van hun partner)
- geen mens zo gek of hij heeft een goeie trek. (=zelfs vreemde mensen hebben goede eigenschappen)
3 dialectgezegden bevatten `de men`
- de mèn wo-t-ur meej paase. (=mijn vrouw wou er mee ophouden) (Tilburgs)
- dees zèn de mèn èn dè de jouw. (=dit zijn die van mij en dat die van jou.) (Tilburgs)
- Jei dè men hunke (=Amai) (Loksbergs)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen