Gezegden,

uitdrukkingen, gezegden en spreekswijzen

Zoek

3 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `het er`

  1. het er niet bij laten zitten (=niet opgeven)
  2. het erg bont maken (=zich al te fel te buiten gaan)
  3. het ervan nemen (=ervan genieten - niet werken)

17 betekenissen bevatten `het er`

  1. als de nood aan de man komt (=als het ernstig wordt)
  2. als puntje bij paaltje komt (=als het erop aankomt)
  3. bij nacht zijn alle katjes grauw en alle mondjes even nauw (=als het erop aankomt zijn we allen gelijk)
  4. wie zwijgt, stemt toe (=als je het ergens niet mee eens bent, moet je het zeggen)
  5. geen slapende honden wakker maken (=beter niet over een bepaald onderwerp beginnen / aan mensen die ergens niets van weten en het er wellicht niet mee eens zijn, niets erover vertellen)
  6. daar groeit het gras in de straten (=daar is het erg saai)
  7. een streep door de rekening halen (=de schuld van iemand kwijtschelden en het er niet meer over hebben)
  8. het juiste midden vinden (=een goed evenwicht vinden tussen twee tegengestelde aanpakken. Bijvoorbeeld, als het er om gaat hoeveel bevoegdheden de politie moet hebben om de rechtsstaat te handhaven)
  9. het gras kunnen horen groeien (=erg verwaand zijn - ook gezegd als het ergens muisstil is)
  10. tegen de draad ingaan (=het er niet er mee eens zijn en er tegen in gaan)
  11. huilen met de wolven in het bos (=het er niet mee eens zijn maar wel de baas gelijk geven en bevestigen)
  12. op fluweel zitten (=het erg goed en gemakkelijk hebben)
  13. het wordt buigen of barsten (=het ergens op wagen)
  14. de boter eruit braden (=het ervan nemen)
  15. bij het scheiden van de markt leert men de kooplui kennen (=iemands ware karakter blijkt pas als het erop aankomt)
  16. het klappen van de zweep kennen (=precies weten hoe het eraan toegaat, ervaren zijn)
  17. iemand mores leren (=wraak op iemand nemen en/of flink zeggen hoe het er voor staat)

Het dialectenwoordenboek kent 24 spreekwoorden met `het er`

  1. Munsterbilzen - Minsters: asset op sjo (=als het er op aankomt)
  2. Lommels: ast op schopscheiren ankûmt (=Als het er op aan komt)
  3. Lichtervelds: oat ol te schytn komt (=als het er op aan komt)
  4. Antwerps: geziegeterbegoton (=bij God je ziet het er aan!)
  5. Munsterbilzen - Minsters: n mal figuur slon (=het er slecht vanaf brengen)
  6. Munsterbilzen - Minsters: as et op sjoeëpsjaere aonkump (=als het er op aan komt)
  7. Westerkwartiers: ien tied'n van nood (=als het er echt op aan komt)
  8. Munsterbilzen - Minsters: ze hëbbenet doë grêlleg begojt (=ze hebben het er heel bruin gebakken)
  9. Veurns: o 't ol te schietn en te viestn kwam (=als het er tenslotte op aan kwam)
  10. Denderleeuws: stekt ons iër zijn oëgen nie oit (=leg het er niet vingerdik op)
  11. Twents: Mangs mö'j de bloom'n boet'n zett'n (=Soms moet je het er van nemen)
  12. Westerkwartiers: loat 't d'r moar deurhen glipp'n (=laat het er maar doorheen glijden)
  13. Arnhems: hij het het er de deur lopen (=hij is in de war)
  14. Steins: hae sting op zien echterste puët (=Hij was het er niet mee eens)
  15. Bilzers: Spattele waaj nen dievel ént wijwottervaot (=als het er op aankomt zijn we tot veel in staat)
  16. Achterhoeks: Nem een möpke (koekje) bi-j de koffie. (=Neem het er van. Maak er het beste van.Kan ook ironisch bedoeld zijn.)
  17. Brakels: de diene za nie mir moet'n weerekirren (=iemand die het er zich tijdens zijn leven van neemt)
  18. Izegems: de rute is trut en at rint rint trin (=de ruit is er uit en als het regent regent het er in)
  19. Munsterbilzen - Minsters: doë konste mèt ze boereverstand nie bij (=als iets boven je pet gaat, zit het er niet onder)
  20. Westerkwartiers: doar het er kaant oaregheid aan (=daar heeft hij veel plezier in)
  21. Susters: doa het er zich mit verpóp (platvloers) (=dat was boven zijn kunnen)
  22. Steins: Dae laef wie God in Frankriek (=Die heeft alles goed geregeld, en neemt het er van.)
  23. Koersels: Ze gat dur de haag stjeken (=Op het moment dat het er toe doet zich er niets meer van aan trekken en de anderen het probleem laten oplossenlaten oplo)
  24. Waalwijks: bekaaid ''er bekaaid vanaf komen'' De betekenis is dat je het er niet heel goed afbrengt. Mogelijke oorsprong: In oude tijden werd er verdeeld met keien als symbolen. ''een voor jou, een voor mij, een voor jou, een voor mij, enz. Zo kon ieder zijn bezit zien. Wanneer je op deze manier verdeelt, dan valt er niet veel te winnen. Er bekaaid vanaf komen, betekent dan, dat je niet met winst naar huis komt. Een andere oorsprong van 'bekaaid', zou kunnen komen van de middeleeuwse gewoonte om gevangenen aan een zware kei vast te ketenen. (=bekaaid)

Bronnen

De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers. Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook: Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlanse vertalingen